Ortaokul Türkçe ders kitaplarında çokluk kavramı

Dil, toplumların veya aynı toplumda yaşayan insanların iletişim kurmalarını sağlayan, zamanla değişebilen bir yapıya sahiptir. Dil, beraber yaşayan insanların anlaşmalarına imkân sağlayan, ortak paydada buluşabildikleri seslerden oluşan bir sistemdir. Varlıkları, nesneleri ya da eylemleri ifade etmek için dilde belirli sınıflandırmalar yapılmaktadır. Bu sınıflandırma içerisinde yer alan ve dünya dillerinde sayı kategorisini oluşturan çokluk kavramıdır. Çokluk, bir nesne veya kavramın çok olması, sayı bakımından birden fazla olmasıdır. Dillerde varlıkların sayısal değeri teklik ve çokluk kavramlarını ortaya çıkarmıştır. Dünya dillerinde varlıklar, bir varlığı karşılayan teklik ya da birden fazla varlığı karşılayan belirsiz bir çokluk anlatmaktadır. Türkçede de varlıklar sayısal bir değer olarak teklik veya belirsiz çokluk olmak üzere iki kategoriden oluşmaktadır. Türkçede varlıklara birden fazla olma özelliği kazandıran biçimbirim -lAr çokluk ekidir. Bu ek, Türkçenin eski dönemlerinden itibaren, aynı işlevde bulunan farklı çokluk ekleriyle birlikte kullanılan, günümüzde de işlevini yitirmeyen işlek bir ektir. Günümüzde varlıklara çokluk anlamı katan -lAr eki, çokluk ya da çoğul denildiğinde akla gelen ilk biçimbirimdir ve çokluk kategorisini tek başına karşılamaktadır. Türkçede çokluktan anlaşılan isimlerin -lAr çokluk ekini alarak belirsiz bir çokluğu yansıtması olmuştur. Oysa düşünceyi dile getiren cümleler, daha küçük birim olan kelimeler de çokluk anlamını karşılamaktadır. Bazen çokluk eki olarak isimlendirilen -lAr ekini almayan bir cümle de çokluk anlamı taşımaktadır. Sonuç olarak çokluk kavramı bir sayı kategorisinden oluşmaktadır, yapısal çokluğun dışında anlamsal çokluktan da bahsedilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda ortaokul Türkçe ders kitaplarında çokluk anlamı taşıyan dilin tüm unsurları incelenmiştir. Anahtar Kelimeler: Türkçe, Sayı Kategorisi, Çokluk Anlamı, -lAr Eki, Ortaokul Türkçe Ders Kitabı.