Ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan şiirlerin sözcük türleri bakımından incelenmesi

İnsan; dil edinme yetisi ile doğan, kendini dil ile yetiştirip geliştiren, dil ile sosyalleşen, dil ile yaşamını sürdüren bir canlıdır. Dil öğrenme yetisi ile dünyaya gelen insanın dil ile ilk münasebeti ana diliyle olur. İnsanoğlu ana dilini öğrenerek diğer insanlar ile iletişim kurmaya başlar. İnsanın kendini doğru bir şekilde ifade etmesi dili etkili ve güzel bir şekilde kullanmasına bağlıdır. Bu da kişinin sözcük hazinesiyle ve dilin kurallarını ne kadar bildiğiyle ilgilidir. Çocuğun dil eğitimi, okul ile birlikte artık resmi bir boyut kazanır. Çocuk okulda dilinin kurallarını öğrenmeye ve dili daha güzel bir şekilde kullanmaya başlar. Çocuklar, çocuk edebiyatı eserleri ve ders kitaplarında yer alan metinler vasıtasıyla sözcük hazinesini geliştirir. Çocuğun bilişsel gelişimini olumlu yönde etkileyen şiir türünün bunda payı büyüktür. Ders kitaplarında yer alan şiir türleriyle çocukların dil gelişimi ve sözcük türü öğrenimi gelişir. Bu çalışma şiir türü özelinde yapılmıştır. Araştırma, ortaokul Türkçe ders kitaplarında yer alan şiirlerde yer alan sözcük türlerinin dağılımını ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı kullanılmıştır. Tarama modelinde betimsel bir yaklaşımın kullanıldığı bu çalışmada doküman incelemesi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada 5, 6, 7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitaplarında yer alan şiirlerde kullanılan sözcük türleri tespit edilmiştir. Buna göre dört sınıf seviyesinde de en çok kullanılan sözcük türü isim olurken en az kullanılan sözcük türü ise ünlem olmuştur. Dört sınıf seviyesinde toplam 28 şiir incelenmiştir. Bu şiirlerin sınıf seviyelerine göre ayrı ayrı gruplanarak incelenmiştir. Her sınıf seviyesinde yer alan şiirlerdeki sözcük türlerinin dağılımı ayrı ayrı grafik ve tablolara aktarılmıştır. Şair bilgileri de çalışmada yer almış ve hangi şairden kaç şiir incelendiği grafik haline getirilmiştir. Ders kitaplarındaki metinlerin çocuklara sözcük öğretiminde önemli bir yere sahip olduğu düşünüldüğünde çalışmanın bu konuda önemli bir katkı sağlayacağı düşünülmektedir