Ortaokullarda kodlama eğitiminin öğrencilerin yaratıcı problem çözme ve bilişüstü farkındalıklarına etkisi

Teknolojik gelişmeler, büyük bir hızla yeni alanlarla karşımıza çıkmaktadır. Bununla birlikte teknolojik gelişmelere bağlı olarak eğitim kalitesinin arttırılması gerekliliği ve önemi her alanda kendini göstermektedir. Sözü edilen önem gereği, her alanda karışık problemleri çözebilen belirli düzeyde mühendislik becerilerine sahip bireylere ihtiyaç artmıştır. Farklı becerileri birlikte kullanabilen bireyler STEM (Fen (Science), Teknoloji (Technology), Mühendislik (Engineering) ve Matematik (Mathematics)) ile mümkün olmaktadır. Günümüzde ilgi gören STEM (Science, Technology, Engineering and Math) eğitimi kapsamında yer alan "kodlama eğitimi" ise bu sürecin alt yapısını oluşturmaktadır. Kodlama, öğretim teknolojileri alanındaki yeniliklerle hayatımıza giren birçok kavramdan biridir. Kodlama eğitimi, Türkiye'nin farklı illerinde olduğu gibi Aydın `da da birçok okulda "Kodama Dersi" adı altında yürütülmektedir. Sözü edilen dersin, öğrencilerin yaratıcı problem çözme ve bilişüstü farkındalıkları üzerinde olumlu bir etkisinin olup olmadığı bu araştırma ile anlaşılmaya çalışılmıştır. Bu amaçla araştırmada, Aydın'da bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığı Öğretim Programı kapsamında kodlama eğitimi verilen ve kodlama eğitimi verilmeyen ortaokullarda, öğrenim görmekte olan 730 beşinci ve altıncı sınıf öğrencisine "Yaratıcı Problem Çözme Envanteri" ve "Bilişüstü Farkındalık Envanteri" uygulanmıştır. Araştırma kapsamında, ölçüt örnekleme tekniği ile kodlama eğitimi veren ve vermeyen ortaokullar tespit edilmiştir. Araştırmada hatalı sonuçlar çıkarılınca kodlama eğitim alan 488 öğrenci ve kodlama eğitimi almayan 242 öğrenci örnekleme dahil edilmiştir. Bu araştırmada, nicel betimsel yöntem kullanılarak araştırmanın katılımcıları arasında farklılık olup olmadığı anlaşılmaya çalışılmıştır. Elde edilen veriler normal dağılım göstermediği için verilerin analizinde, Kruskal-Wallis ve Man-Whitney U parametrik olayan test analizleri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler sonucunda, kodlama eğitiminin uygulandığı okullarda öğrenim görmekte olan öğrencilerin, hem genel hem de alt boyutlar bazında yaratıcı problem çözme becerileri ve bilişüstü farkındalık puanları, kodlama eğitimi uygulanmayan okullardaki öğrencilere göre daha yüksek düzeyde olduğu anlaşılmıştır. Böylece kodlama eğitiminin, öğrencilerin bilişüstü farkındalıklarını ve yaratıcı problem çözme becerisini geliştirdiği anlaşılmaktadır. Bağımlı değişken olan bilişüstü farkındalığın, yaratıcı problem çözme davranışını ne ölçüde açıkladığını anlamak amacıyla yapılan kanonik korelasyon analizinden, söz konusu değişkenin, yaratıcı problem çözme becerisini yordadığı anlaşılmıştır. Araştırmada, kodlama eğitiminin öğrencilerin bilişüstü farkındalık ve yaratıcı problem çözme becerilerini geliştirdiği gözlemlenmiştir. Gelişen teknoloji ve birçok işlemin sanal olarak gerçekleştirilmesi nedeniyle kodlama eğitiminin, dünyadaki öğretim programlarında daha çok yer alacağı beklenilmektedir. ANAHTAR SÖZCÜKLER: Kodlama Eğitimi, Bilişüstü Farkındalık, Yaratıcı Problem Çözme, Nicel Yöntem, Ortaokul