Osmanlı Devleti'nin Tiflis Şehbenderliği (1879-1914)

Tiflis, III. Murat'ın saltanatı döneminde Lala Mustafa Paşa tarafından fethedilerek (1578) Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. Bu tarihten sonra bir süre Osmanlı idaresinde kalan Tiflis, 1723-1735 yılları arasında on yıla yakın bir süre yeniden Osmanlı İmparatorluğu tarafından yönetilmiştir. Bu yılların haricinde 1801 tarihindeki Rus işgaline kadar İran Devleti tarafından idare edilmiştir. XIX. yüzyılın tamamında ve XX. yüzyılın ilk çeyreğinde yani 1801 yılından Rus İhtilaline (1917) kadar Rusya'nın hâkimiyeti altına girmiştir. 93 Harbi denilen Osmanlı-Rus Savaşı (1877-1878) ile ağır kayıplar veren Osmanlı Devleti, Balkanlar başta olmak üzere büyük bir toprak kaybı yaşamıştır. Bu tarihten sonra Osmanlı İmparatorluğu, Rusya'ya ağır savaş tazminatı ödemek zorunda bırakılmıştır. Yine bu savaş sonrasında Müslümanların büyük bir kısmı, yapılan zulüm ve baskıdan dolayı Kafkasya ve Balkanlar'dan göçe zorlanmışlardır. Günümüzde savaş olan bölgelerden gelen göçmenler gibi o yıllarda da Osmanlı Devleti, Kafkasya'dan gelen göçmenleri ülkenin farklı bölgelerine yerleştirmiştir. Tiflis'te 1851 yılında kurulan şehbenderlik, Osmanlı-Rus Savaşı'ndan sonra da faaliyetlerine devam etmiştir. Bu savaştan I.Dünya Savaşı'na kadar Tiflis ve çevresinde pek çok hadise meydana gelmiştir. Osmanlı Devleti, Tiflis Başşehbenderliği aracılığıyla bu hadiselerden haberdar edilmiştir. Çalışma, bahsi geçen dönemler (1879-1914) arasında Tiflis'te yaşanan askeri, sosyal ve siyasi olayları konu edinmektedir.