Obscure roots, solid foundations: A comparative study on the architectural patronage of Ottoman court eunuchs

Bu tez, onbeşinci ve onsekizinci yüzyıllar arasında Osmanlı sarayında görevli hadım ağalar tarafından yaptırılan mimârî eserleri incelemektedir. Osmanlı saray hadımlarının mimarlık hâmileri olarak kollektif davranışlarını değerlendiren ilk araştırma olan bu çalışmada, hadım ağaların yaptırdıkları eserlerin mimârî türleri, yer seçimleri, büyüklükleri, kitabeleri ve dekoratif unsurları incelenerek ortak özellikler, farklılıklar ve genel eğilimlerin belirlenmesine çalışılmıştır. Mimârî projeler bir tarihsel anlatı içine yerleştirilerek, eserlerin gerek hâmilerin kimlikleri, statü ve güçleri, gerekse hâmilik üzerinde belirleyici olan toplumsal normlarla ilişkisi araştırılmıştır. Bu tez, Osmanlı saray hadımları tarihinin şimdiye kadar pek az çalışılmış bir alanını vurgulamakta, onaltıncı yüzyıl sonunda darüssaade ağasının saray siyasetinde önemli bir aktör olarak ortaya çıkmasını sağlayan kurumsal değişiklikten önceki dönemde etkin olan ak ağaların mimârî faaliyetlerini ön plana çıkarmaktadır. Tezde, Osmanlı saray hadımlarının mimârî hâmiliklerinde biri ak ağalar ve babüssaade ağası diğeri de kara ağalar ve darüsaade ağası tarafından temsil edilen iki ana damarın varlığına dikkat çekilmekte, bunların dayandığı kimliklerin yalnızca ırk açısından değil, toplumsal köken, çalışma alanları, atanabilecekleri mevkiler ve hatta toplumsal cinsiyet bakımından da birbirlerinden ayrıldıklarına vurgu yapılmaktadır.