Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların ebeveynlerinde bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve öz-şefkat düzeylerinin incelenmesi

Araştırmanın amacı Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanılı çocukların ebeveynlerinde bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve öz-şefkat düzeylerinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklemi Ankara ili Yenimahalle ilçesinde yaşayan 3-18 yaş arasındaki 76 (49 kadın, 27 erkek) OSB tanılı çocuğun ebeveynleri ve 75 (59 kadın, 16 erkek) normal gelişim gösteren çocuğun ebeveynlerinden oluşmaktadır. Ebeveynlere Demografik Bilgi Formu, Bilişsel Duygu Düzenleme Ölçeği ve Öz-şefkat Ölçeği uygulanmıştır. OSB tanılı çocukların ebeveynlerinin bilişsel duygu düzenleme ve öz-şefkat düzeylerinin demografik özelliklerine göre karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t testi ve tek yönlü ANOVA analizi kullanılmıştır. OSB tanılı çocukların ebeveynlerinin bilişsel duygu düzenleme stratejileri ve öz-şefkat düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemek için pearson korelasyon analizi yapılmıştır. OSB tanılı çocukların ebeveynleri ile normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinin karşılaştırılmasında bağımsız gruplar t testi kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda; OSB tanılı çocukların ebeveynlerinin cinsiyetine göre öz-şefkat düzeyleri farklılaşmıştır. Babaların öz-şefkat düzeyi annelere göre daha yüksek bulunmuştur. Ebeveynin yaşı, eğitim durumu, gelir düzeyi, çocuğun yaşı ve çocuğun cinsiyetine göre anlamlı farklılaşma tespit edilmemiştir. OSB tanılı çocukların ebeveynlerinde pozitif tekrar odaklanma, plana tekrar odaklanma, pozitif yeniden gözden geçirme ve kabul etme stratejileri ile öz-şefkat arasında pozitif yönlü ilişki; kendini suçlama, yıkım ve başkalarını suçlama ile öz-şefkat arasında negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir. OSB tanılı çocukların ebeveynleri ile normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinin bilişsel duygu düzenleme ve öz-şefkat düzeyleri karşılaştırıldığında; OSB tanılı çocukların ebeveynlerinde bilişsel duygu düzenlemenin kabul etme ve pozitif tekrar odaklanma düzeyi, normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerine göre daha yüksektir. Normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinde kendini suçlama ve başkalarını suçlama düzeyi, OSB tanılı çocukların ebeveynlerine göre daha yüksektir. OSB tanılı çocukların ebeveynlerinin öz-şefkat düzeyi, normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerine göre daha yüksek bulunmuştur.