Autobiographical memory processes rely on scripts: How do scripts develop and affect autobiographical retrieval?

Bu doktora tezinin amacı tipik yaşam olaylarının otobiyografik anıların ve yaşam akışlarının dağılımı üzerindeki, özellikle anı tümseği üzerindeki, etkisini ve tekrarlanan olaylara dair bellek süreçlerini incelemektir. Bu amaçla üç farklı araştırma yapılmıştır. Birinci çalışma daha önce uygulanmamış bir manipülasyon uygulanarak tipik yaşam olaylarının engellenmesinin anı tümseği üzerindeki olası etkisini hem otobiyografik anılar hem de yaşam akışları için incelenmiştir. Bu manipülasyon sonucunda iki olay tipi için de anı tümseğinin kaybolduğu gözlemlenmiştir. Buna dayanarak, tipik yaşam olaylarının kendi bir takım biyolojik ve sosyal özellikleri sonucu belirli hayat periyotlarında yaşanmaya daha eğilimli olduğu, bunun da anı tümseğinin oluşmasında etkili olabileceği öne sürülmüştür. İkinci çalışmada ise ilk araştırmadaki sonuçların ket vurma veya engelleme süreçlerinin bir sonucu olup olmadığı araştırılmıştır. Birinci çalışmada uygulanan manipülasyonun anı tümseği dönemine denk gelen olaylara genel olarak ket vurmuş olma ihtimali incelenmiştir. İlk çalışmadan farklı olarak ikinci araştırmada veri toplama sırasında hiçbir manipülasyon uygulanmamış, aynı tipik yaşam olayları veri toplandıktan sonra veritabanından çıkarılarak analiz edilmiştir. Sonuçlar bu tipik yaşam olayları çıkarılınca hem yaşam akışı hem de otobiyografik anıların dağılımlarında anı tümseğinin bir kez daha kaybolduğunu göstermiştir. Böylece birinci araştırmanın sonuçlarının ket vurma süreçlerinden kaynaklanmadığı gösterilmiştir. Son olarak, üçüncü araştırmada özel bir örneklem grubu ve farklı tekrarlanma oranlarında iki olay tipi kullanılarak tekrar eden olaylara dair bellek süreçleri incelenmiştir. Bu amaçla, dansçılar üç yarışma, üç gösteri ve bir adet sinema anısı belirtmiş ve her anıyı bir takım olay özellikleri (örn., önem, duygusal yük ve yoğunluk) açısından değerlendirmişlerdir. Sonuçlar yarışma ve gösteri anılarının dansçılar için zaman içerisinde tekrar edildikçe sinemada film izlemek kadar sıradan hale geldiğini göstermiştir çünkü hatırlanma sırasında bu üç olay tipi birbirinden hiçbir özellikte farklılık göstermemiştir. Ayrıca, ilk hatırlanan olaylar üçüncü sırada hatırlanan olaylara göre hemen hemen bütün olay özelliklerinde daha yüksek değerlendirilmiştir. Benzer şekilde olay özellikleri anının yaşandığı zaman ile araştırma sırasında hatırlandığı an arasında düşüş göstermiştir. Sonuçlar tekrar eden olayların hatırlanmasına dair farklı kuramlar çerçevesinde tartışılmıştır. Bütünüyle bakıldığında, bu doktora tezi tipik yaşam olaylarının kendi özelliklerinin anı tümseğinin ortaya çıkmasındaki olası rolünü göstererek ve daha önce yetişkinlerde yeterince araştırılmamış olan tekrar tekrar yaşanan olaylara dair bellek süreçlerini inceleyerek otobiyografik bellek araştırmalarına katkıda bulunmuştur.