Otomobil seçimi kararında tüketici satın alma davranışını etkileyen faktörlerin DEMATEL yöntemi ile değerlendirilmesi

Hem dayanıklı hem de özelliği olan (lüks) mallar kategorisinde yer alan otomobiller, bir ulaşım aracı olmanın yanı sıra sunmuş olduğu konfor, güvenli seyahat, pratiklik, teknolojik olanaklar ve zaman tasarrufu gibi özellikler sayesinde sahipleri için bir tutkuya dönüşmüştür. Satın alma kararı çoğu kişi için hayatı boyunca aldığı en önemli ve maliyetli kararlar arasındadır. Küreselleşen dünya ve teknolojik gelişmeler ile otomobil firmaları farklı özellikte birçok modeli tüketicilerin beğenisine sunmaktadırlar. Tüketicilerin bu kadar fazla kriter ve alternatif arasından kendilerine en uygun otomobili seçmeleri oldukça uzun ve zor bir süreçtir. Bu çalışmanın amacı, otomobil seçiminde tüketiciyi hangi faktörlerin etkilediğini ve bu faktörlerin tüketici üzerinde nasıl bir etki bıraktığını belirlemektir. Bu bağlamda, literatür taramasının ardından otomobil alanında uzman kişilerin görüşleri de alınarak otomobil seçimini etkileyen faktörler "Performans, Fiyat, Konfor, İmaj ve Prestij, Güvenlik, Satış Sonrası Hizmetler" olarak altı ana başlık altında toplanmıştır. Belirlenen faktörleri değerlendirmek üzere, Konya ilinde faaliyet gösteren otomobil yetkili servislerinin satış ve servis bölümlerinde istihdam olunan 108 alanında uzman çalışana kriter seçim anketi uygulanmıştır. Elde edilen veriler, çok kriterli karar verme yöntemlerinden biri olan Dematel Yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Faktörlerin toplam ve net etkileri, birbirleri arasındaki ilişki düzeyleri, hangi gruba (gönderici-alıcı) dahil oldukları ve önem ağırlıklarına göre sıralamaları bu yöntem ile belirlenmiştir. Analiz sonuçlarına göre kriterlerin öncelik sıralaması Fiyat, İmaj ve Prestij, Güvenlik, Konfor, Performans ve de Satış Sonrası Hizmetler şeklindedir.