Özel gereksinimli çocuğu olan annelerin bakım verme yükü ve stres durumlarının incelenmesi

Amaç: Bu araştırma özel gereksinimli çocuğu olan annelerin bakım verme yükü ve stres durumlarının incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metot: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı nitelikte olan araştırma, Bingöl il merkezinde bulunan Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde Eylül 2022 ve Eylül 2023 tarihleri arasında yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini belirtilen tarihler arasında Bingöl il merkezinde Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan 2072 çocuğun annesi oluşturmaktadır. Örneklemini ise evreni bilinen örnekleme yöntemi ile 324 birey olarak belirlenmiştir. Araştırma verilerinin toplanmasında "Kişisel Bilgi Formu", "Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği" ve Algılanan Stres Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde yüzde, ortalama, standart sapma, Tek Yönlü Varyans analizi, Bağımsız Gruplarda t Testi, Pearson Korelasyon ve Basit Doğrusal Regresyon analizinden yararlanılmıştır. Bulgular: Annelerin %44'ünün 30-39 yaş grubunda olduğu, %87.0'sinin bir engelli çocuğunun olduğu ve %51.9'unun çocuğunun zihinsel engelli olduğu bulunmuştur. Annelerin toplam puan ortalamasının Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği için 26.71±8.80 ve Algılanan Stres Ölçeği için 27.00±11.35 olduğu belirlenmiştir. Annelerin yaş, eğitim durumu, gelir durumu ve çocuğunun engel türü Zarit Bakım Verme Yükü ölçeği puan ortalaması üzerinde; yaşadığı yer ve sahip olduğu engelli çocuk sayısı ise Algılanan Stres ölçeği puan ortalaması üzerinde etkili değişkenler olduğu tespit edilmiştir. Annelerin Zarit Bakım Verme Yükü Ölçeği puanları ile Algılanan Stres Ölçeği puanları arasında pozitif bir korelasyon olduğu saptanmıştır (p<0.05). Sonuç: Çalışma sonucunda özel gereksinimli çocuğa sahip olan annelerin bakım yükü arttıkça stres düzeylerinin arttığı bulunmuştur. Özel gereksinimli çocuğa sahip olan annelerin bakım yükünü azaltmaya yönelik olarak ekonomik destek verilmesi ve annelerin özel gereksinimli çocuk bakımına yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmaları önerilmektedir. 2023, 60 Sayfa Anahtar Kelimeler: Algılanan stres, Anne, Bakım yükü, Hemşirelik, Özel gereksinimli çocuk