Özel okulda mesleki öğrenme toplulukları: Bir eylem araştırması

Öğretmenlerin mesleki gelişimi hizmetiçi eğitimler, çalıştaylar gibi kısa süreli geleneksel uygulamalar yoluyla sağlanmaktadır. Yeni eğilimler işbirlikli, yetişkin eğitimi ilkelerine uygun, ihtiyaç temelli, ortaklaşa çalışmaya dayanan uygulamaların önemini vurgulamaktadır. Mesleki Öğrenme Topluluğu, öğrenme ve öğretme süreçlerini daha etkili hale getirmek ve mesleki gelişimi sağlamak için periyodik olarak toplanan ve planladıkları etkinliklerle ilgili paylaşımlarda bulunan, az sayıda eğitimciden oluşan bir topluluktur. Mesleki öğrenme toplulukları geleneksel uygulamalardan farklı olarak öğretmenlerin mesleki gelişimini etkili ve sürekli hale getirebilir. Özel okul öğretmenlerinin mesleki gelişimlerini sağlamada geleneksel uygulamalara yer verilmektedir. Mesleki öğrenme topluluğu uygulamasının özel okullarda öğretmenlerin mesleki gelişimini sağlamada verimli olacağı düşünülmektedir. Buradan hareketle, araştırmada Aydın ili sınırlarında özel bir lisede görev yapan gönüllü İngilizce zümresinin öğretmenlerinden ve farklı branşlardan öğretmenlerden oluşan iki mesleki öğrenme topluluğu kurulmuş, çalışmaları izlenmiş ve etkililiği topluluk üyelerinin görüşlerine göre değerlendirilmiştir. Araştırma eylem araştırması desenine göre tasarlanmıştır. Eylem planı 2019-2020 eğitim öğretim yılı Ekim ve Mayıs ayları arasında yürütülmüştür. Uygulama kapsamında karma topluluk ile beş, aynı branşın öğretmenlerinden oluşan topluluk ile sekiz gelişim etkinliği yürütülmüştür. Karma topluluk ile yedi, İngilizce topluluğu ile on topluluk toplantısı, okul müdür yardımcısı ile iki görüşme yapılmıştır. Araştırmanın verileri odak grup görüşmeleri, bireysel görüşmeler ve gözlem formu aracılığıyla toplanmıştır. Veriler içerik analizi yoluyla çözümlenmiştir. Eylem planı dâhilinde topluluklar tarafından sekiz etkinlik, uygulanmış ve değerlendirilmiştir. Sürecin sonunda, araştırma bulguları doğrultusunda özel okulda mesleki öğrenme topluluklarını kullanarak öğretmenlerin mesleki gelişimini sürekli hale getirmek için mesleki gelişim model önerisi getirilmiştir. Bu model, mesleki gelişim uygulamalarının öğretmenlerin ihtiyaçlarından yola çıkarak planlanmasına, belli aralıklarla yapılarak süreklilik göstermesine, ortaklaşa çalışma ve işbirliği ile ilerlemesine, destekleyici okul kültürüne ve bu olanakları sağlayacak yönetsel liderliğe dayanmaktadır. Bu süreçte sosyokültürel becerileri artırmak, eğitime yönelik eleştirel bakış açısı geliştirmek için 'Tiyatro nasıldı?', 'Film, nasıldı?' ve 'Kitap nasıldı?' etkinlikleri; işbirliği yaparak sınıf içi uygulamaları geliştirmek için 'Ortak ders planı hazırlıyoruz', 'Etkinlik havuzu oluşturuyorum' ve 'Lise kurlar arası sınıf değiştiriyorum' etkinlikleri; bireysel ihtiyaçları fark etmek üzere öz değerlendirme becerisi geliştirmek için 'Mikro öğretim' etkinliği; araştırmaya yönelik merak ve üyeler arası iletişimi güçlendirmek için 'Bakın ne paylaşacağım?' ve 'Öğrencime web sitesi tavsiye ediyorum' mesleki gelişim etkinlikleri kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Mesleki öğrenme topluluğu, öğretmen gelişimi, mesleki öğrenme, okul geliştirme, özel okul, eylem araştırması.