Özel okullardaki psikolojik sözleşme ihlalleri

Bu araştırmanın amacı, özel okullarda çalışan öğretmenlerin karşılaştıkları psikolojik sözleşme ihlalleri ve bunun çalışana ve kuruma yansımalarını incelemektir. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden olgu bilim deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu amaçlı (yargısal) örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Katılımcılar farklı okullarda görev alan 5 müdür yardımcısı, 3 zümre başkanı 10 öğretmenden oluşmaktadır. Veriler yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak toplanmıştır. Görüşmelerin beşi online (zoom), diğerleri ise yüz yüze gerçekleştirilmiştir. Bu araştırma için bireysel görüşmelere ek olarak Bahçeşehir Üniversitesi'nde bir yüksek lisans dersinde seçilmiş 10 kişi ile odak grup görüşmesi yapılmıştır. Araştırmanın geçerlilik ve güvenirlilik çalışmaları için Miles ve Huberman (1994) nitel araştırma protokolü (görüşme notları, görüşme dökümü, uzun süreli etkileşim, katılımcı teyidi, uzman teyidi vs.) takip edilmiştir. Veriler içerik analiz yöntemi ile incelenmiş ve bulgular tablolaştırılarak katılımcı yanıtlarından alıntıların eşlik ettiği kategoriler altında sunulmuştur. Birinci araştırma sorusu için bulgular üç kategori altında toplanmış ve maddi beklentiler, duygusal beklentiler, kurumsallık başlıkları altında sunulmuştur. İkinci araştırma sorusu için bulgular üç kategori altında toplanmış ve iş-yaşam dengesi ihlali, mesleki alan ihlali ve profesyonellik ihlali başlıkları altında sunulmuştur. Üçüncü araştırma sorusu için bulgular dört kategori altında toplanmış ve psikolojik sözleşme ihlallerinin öğretmene, öğrenciye, veliye ve sektöre yansımaları başlıkları altında sunulmuştur. Özel okullarda çalışan öğretmenlerin karşılaştığı psikolojik sözleşme ihlallerinin öğretmenlerin kurumdan bekledikleri maddi beklentiler, duygusal beklentiler ve kurumsallıkla ilgili beklentiler ile gerçekte karşılaştıklarının farklı olmasından kaynaklandığı, bahsedilen beklentiler ile gerçeklerin birbiriyle örtüşmemesinden kaynaklandığı görülmüştür. Söz konusu psikolojik sözleşme ihlallerinin kuruma güvensizlik ve yüksek oranda öğretmen sirkülasyonu ile neticelendiği tespit edilmiştir.