Özgürlük sorgulamasında matematiksel modellemenin olanağı

Bu çalışmada, özgürlük hissinin sorgulanmasındaki eylem kombinasyonlarının hangi şartlarda olanaklı olduğu belirlenmeye çalışılmıştır. Özgürlüğü hisseden özne ile özgürlüğü hakkında yorum yapılan öznenin ayrımı, hissedilen özgürlük ile yüklenilen özgürlük ayrımını gerekli kılmıştır. Bu bağlamda, özgürlüğün varlığına ilişkin sorgulamalarda olası eylem kombinasyonlarının fark edilmesi ve ortaya konulmasında kaos, tecrübe, bilgi ve inanç faktörlerinin etkisi üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte, söz konusu eylem kombinasyonlarının matematiksel bir modellemesi mümkün gözükmektedir. Tercih ve isteme arasındaki akla dayalı fark, mantık kurallarının işletilmesine dayandırılır. Ayrıca, her türlü etik teori de akıl ve mantık temelinde ortaya konulmuştur. Akıl ve mantık, bilim olarak matematiğin temelini oluşturur. Tezde matematik, etik ve özgürlük kavramları arasında ilişki kurmanın yolları araştırılmıştır. Matematiğin devreye girmesi ile birlikte özgürlüğe yönelik tartışmaların farklı bir boyut kazanacağı düşünülmektedir. Dolayısıyla, etiğin önemli bir konusu olarak özgürlüğü araç ve amaç olarak ele alma koşulları yeniden değerlendirilebilir. Eğitimin yaratıcı düşünce ve etik tartışmalardaki önemi, eğitim ve özgürlük ilişkisini yeniden ele almayı gerektirmektedir. Bilincin nesnesine yönelimi, olası eylem kombinasyonlarının kurulmasında rol almaktadır. Öyle ki, özgürlüğe ilişkin sorgulamalar bilincin varlığına muhtaçtır. Her türden zihinsel işlemlere eşlik eden bilinç, özgürlük alanlarının kesişimi söz konusu olduğunda özgürlük hissinin varlığına ya da yokluğuna ilişkin kararda belirleyici ana unsurdur. Çalışmada, kurulan özgürlük alanlarının ne anlama geldiği ve bu alanların kesişmesi durumunda özgürlük hissinin hangi koşullarda kaybolduğu anlatılmaya çalışılacaktır. Sonuç olarak, özgürlüğün anlık olarak değerlendirilen ve matematiksel modellemeye uygun zihinsel işlemlerle sorgulanan bir kavram olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır.