Palyatif Bakım Servisinde 1 yıllık sürede yatan hastalarda konsültasyon durumunun değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızda palyatif bakım servisinde 1 yıllık sürede yatan hastalara herhangi bir sebeple yapılan konsültasyonların istenme nedenleri gözetilerek konsültasyon yapan hekimlerin hangi bölümlerde eğitim ihtiyaçlarının bulunduğunun belirlenerek eğitim programlarının düzenlenmesine yardımcı olmak ve yatan hasta profilini inceleyerek palyatif bakım servis ve yatan hastalarla ilgili bilgi sahibi olmak amaçlandı. Gereç ve Yöntem: T.C Sağlık Bakanlığı Sağlık Bilimleri Üniversitesi İzmir Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Servisinde 01.09.2016-31.08.2017 tarihleri arasında yatarak destek tedavisi almış hastaların verileri hazırlanan formlara kaydedildi. Veri giriş formuna hastaların yaş ve cinsiyet özellikleri, tanı/ön tanıları, serviste yatış süreleri, palyatif servisten sonuçlanma şekilleri (sevk, taburcu, vefat), konsültasyon istenme sayıları, konsülte edilen bölümler, konsültasyon istenme nedeni ( tanı desteği ve tedavi önerisi, sevk, preoperatif değerlendirilme, bakımevine yerleştirilme ve diğer sosyal hizmetler) parametreleri kaydedildi. Tanımlayıcı analizlerde yüzde (sayı), ortalama±standart sapma (min–max değerler) ve ortanca; gruplar arası karşılaştırmalarda kategorik değişkenler için ki-kare testi sürekli değişkenlerin karşılaştırılmasında ise parametrik olan koşullarda t-testi, parametrik olmayan koşullarda ise Mann Whitney-U testi ile değerlendirildi. Anlamlılık düzeyi olarak p<0.05 alındı. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 23 istatistik paket programı ile yapıldı. Bulgular: Çalışmaya 216'sı erkek (%65,3), 115'i kadın (%34,7) toplam 331 hasta dahil edildi. Erkeklerin yaş ortalaması 62,42±12,9 yıl, kadınların yaş ortalaması 63,89±17,43 yıl 331 hastanın yaş ortalaması ise 62,93±14,63 yıl olarak saptandı. Hastanede ortalama yatış süresi 19,17±16,34 gün idi. 249 (%75,2) hastanın haliyle taburcu, 34 (%10,3) hastanın sevk edildiği, 48 (%14,5) hastanın vefat ettiği saptandı. Hastaların yatış tanıları incelendiğinde en sık 131 hasta (%39,6) ile akciğer kanseri olduğu saptandı. Konsültasyon sayıları incelendiğinde 66(%19,9) hastadan hiç konsültasyon istenmediği, 40'ından (%12.1) bir kez konsültasyon istendiği, 47'sinden (% 14.2) iki kez konsültasyon istendiği ve en fazla olarak da bir hastadan 50 konsültasyon istendiği saptandı. Konsültasyonlar incelendiğinde; toplam 1817 konsültasyon istendiği, hasta başına istenen ortalama konsültasyon sayısının 5,48±7,29 olduğu saptandı. Konsültasyon istenme nedenleri incelendiğinde; tanı ve tedavi amaçlı 1533(%84,3), preoperatif değerlendirme amaçlı 119(%6,54), sevk amaçlı 83(%4,56), bakımevine yerleştirilme ve diğer sosyal hizmetler amaçlı 82(%4,51) konsültasyon istendiği saptandı. Palyatif bakım merkezinde istenen konsültasyonların branşlara göre dağılımı incelendiğinde; en fazla istenen branşın enfeksiyon hastalıkları 357 (%19.64) olduğu saptandı. Konsültasyon istenme nedenlerinin branşlara göre dağılımı incelendiğinde tanı ve tedavi amaçlı en sık enfeksiyon hastalıklarından 357(%23,28), sevk amaçlı en sık anestezi ve reanimasyondan 45(%54,21), preoperatif değerlendirilme amaçlı en sık anestezi ve reanimasyondan 62(%5.21), bakımevine yerleştirme ve diğer sosyal hizmetler amaçlı en sık sosyal hizmetler bölümünden 30(%36.58) istendiği saptandı. Kadın ve erkekler arasında konsültasyon sayısı açısından anlamlı bir fark olmadığı saptandı (p=0.275). Cerrahi ve dahili branşlar arasında tanı/tedavi ve sevk amaçlı konsültasyon istenme sayıları açısından anlamlı bir fark olduğu(p= 0.016)(p=0.014), preoperatif değerlendirilme ve bakımevi ve diğer sosyal hizmetler amaçlı konsültasyon istenme sayıları açısından fark olmadığı saptandı ( p= 0.193) ( p= 0.429). Sonuç: Günümüzde yaşlı nüfus, kronik hastalıklar ve malignite hastalıklarının sayısının giderek artması nedeniyle palyatif bakım merkezlerinin sayısal olarak arttırılması ve bu merkezlerde çalışan hekimlerin eğitimlerinin de önemli olduğu konsültasyon sayısının yüksekliğinden anlaşılmaktadır. Özellikle enfeksiyon hastalıkları branşında eğitimin gerekli olduğu görülmektedir. Anahtar kelimeler: Konsültasyon, Palyatif Bakım, Aile Hekimliği, Yaşlılık