Pandemi dönemi kültür üretimi ve müzelerin değişen eğitsel rolü üzerindeki etkisi

Geçmişten günümüze salgın hastalıklar, milyonlarca insanın ölümüne neden olmuş ve toplumsal, kültürel, psikolojik boyutlarıyla derin etkiler yaratmıştır. Salgın süreçlerinde yaşanan yıkım, belirsizlik ve direnç biçimleri, sanatçılar için tarihsel olarak önemli bir ilham kaynağı olmuş; bu dönemlere ait sanat eserleri hem bireysel ifadelerin hem de kültürel hafızanın taşıyıcısı hâline gelmiştir. Bu bağlamda, 21. yüzyılın en büyük küresel krizlerinden biri olan Covid-19 pandemisi de kültür ve sanat alanında önemli dönüşümlere yol açmıştır. Bu araştırma, koronavirüs pandemisinin bireysel ve toplumsal etkilerini kültürel üretim, müzelerin eğitsel rolleri ve sanat eğitimi programları bağlamında ele almaktadır. Pandemi döneminde hız kazanan dijitalleşme ile birlikte sanatın üretim, sergileme ve paylaşım biçimlerinde önemli değişimler meydana gelmiş; müzeler çevrimiçi ortamlarda daha görünür ve erişilebilir hâle gelerek eğitsel işlevlerini yeniden tanımlamıştır. Araştırmada, uzaktan eğitimin yaygınlaştığı bu dönemde müzelerin sergileme pratikleri ve sanat eğitimi programları üzerindeki etkileri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, pandemi sürecinde kültür üretiminde ve sanat eğitimi alanında yaşanan dönüşümün müzeler ve kültür kurumları üzerinden nasıl değiştiğini ortaya koymaktır. Bu kapsamda, 2000-2024 yılları arasında tamamlanmış lisansüstü tezler üzerinden "müze eğitimi, sanal müze, sanat eğitimi" anahtar kelimeleri doğrultusunda içerik analizi yapılmıştır. Dijitalleşme süreci, sanal müzelerin öğrenme deneyimine etkisi ve müzelerin eğitimdeki yeni rolleri, nitel araştırma yöntemleri doğrultusunda değerlendirilmiştir. Araştırma, alanyazın taraması ve betimsel içerik analizine dayalı nitel bir çalışma olup, amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilen sanat eserleri biçim ve içerik yönünden analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, pandemi sürecinin kültürel üretim biçimleri ile müzelerin eğitsel işlevlerinde köklü bir dönüşüm yarattığını ortaya koymaktadır. Bu dönüşüm, sanat eğitimi programlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik önemli ipuçları sunmaktadır.