Pandemi döneminde aile hekimliği uzmanlarının iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerinin değerlendirilmesi

GİRİŞ VE AMAÇ: Çalışmamızda aile hekimliği uzmanlarının pandemi döneminde yaşadığı iş doyumu ve tükenmişlik düzeylerini saptamak, sosyodemografik değişkenler ile iş doyumu ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi tespit etmek ve saptanan sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi amaçlandı. MATERYAL VE METOT: Çalışma; COVID-19 pandemisi döneminde yapılmış olup tanımlayıcı tipte kesitsel bir araştırmadır. Türkiye'de çalışan 417 aile hekimliği uzmanına 22 sorudan oluşan sosyodemografik veri formu, 22 sorudan oluşan Maslach Tükenmişlik Anketi ve 20 sorudan oluşan Minnesota İş Doyum Anketi uygulandı. Verilerin analizi kapsamında betimsel istatistikler, grup karşılaştırma testleri ve korelasyon katsayısı kullanıldı. İstatistiksel analizler ve hesaplamalar için IBM SPSS Statistics 20.0 programı kullanılmıştır ve anlamlılık düzeyi olarak 0,05 kabul edildi. BULGULAR: Çalışmaya katılan 417 aile hekimliği uzmanının yaş ortalamasının 39.82±7,84olduğu ve katılımcıların %59'unun kadın, %41'inin erkek olduğu tespit edildi. Aile hekimliği uzmanlarının içsel doyum puan ortalaması 3,38±0,67, dışsal doyum puan ortalaması 2,77±0,74 ve genel iş doyum puan ortalaması 3,13±0,64 olarak bulundu. Katılımcıların iş doyum puanları demografik değişkenlerden yalnızca gelir durumuna göre anlamlı fark gösterdi. Aile hekimliği uzmanlarının duygusal tükenme puan ortalaması 18,42±7,00, duyarsızlaşma puan ortalaması 7,02±3,65 ve kişisel başarı puan ortalaması 19,97±3,94 olarak bulundu. Katılımcıların tükenmişlik puanları demografik değişkenlerden çocuk sahibi olma ve gelir durumu değişkenlerine göre fark gösterirken; çalışma yaşamı değişkenlerinden idari görev, COVID-19 pandemisi öncesi hasta sayıları değişkenleri dışındaki değişkenler için anlamlı fark saptanmadı. SONUÇ: Sağlık sistemi her basamağı ile bir bütündür. Aksaklık yaşanan her bir basamak diğerini zaman içerisinde muhakkak olumsuz etkileyecektir. Güçlü bir birinci basamak sağlık hizmeti, ülkemizin sağlık sisteminin finansal sürdürülebilirliğini garanti altına alacak en önemli faktördür. Kaliteli ve sürdürülebilir hizmet, iş doyumu yüksek çalışanlarla mümkündür. Bunun için çalışanların fiziki mekanlarının iyileştirilmesi, iş yükünün, yapılan iş karşılığı alınan sorumluluğun ve iş karşılığı alınan ücretlerin, eşdeğer meslek grupları veya gelişmiş ülke meslektaşları ile birbirine yakın olması, iş doyumunu olumlu etkileyecektir. Çalışanları en çok olumsuz etkileyen durumlardan biri de iş garantisini tehdit eden mevzuat değişiklikleri olup iş doyumuna olumsuz etki etmektedir. Bu bağlamda aile hekimliği uzmanlarının tükenmişliğine neden olan durumların dikkate alınması gereklidir. ANAHTAR KELİMELER: Aile hekimliği, Aile hekimliği uzmanı, COVID-19, İş doyumu, Pandemi, Tükenmişlik