Pandemi sürecinde Türkiye'de işsizlik sigortası uygulamalarının işçi ve işveren açısından değerlendirilmesi

Tüm dünyayı etkisi altına alan ve ilk olarak 2019 yılında Çin'in Wuhan şehrinde ortaya çıkan Covid-19 pandemisi ekonomik ve sosyal hayatta küresel olarak bir değişim yaşanmasına neden olmuştur. Covid-19 pandemisi hayatın tüm alanlarını etkilediği gibi çalışma hayatını da etkileyerek, Türkiye'deki var olan işsizlik sorununun derinleşme nedenleri arasında yerini almıştır. Refah devlet rejiminin sosyal devlet anlayışı ile ülkelerin sosyal güvenlik sistemlerinin bir parçası olan işsizlik sigortasının temel amacı, işçilerin işsiz kaldıklarında karşılaşacakları gelir kayıplarını kısmen de olsa tazmin etmektir. Fakat Covid-19 pandemi sürecinde uygulanan aktif ve pasif istihdam politikaları ile işsizlik sigortası fonu işçilerden çok işverenlere destek sağladığı görülmektedir. İşsizlik sigortası fonu ile işçilere yaşadıkları gelir kayıplarını tazmin etmek adına ödenen ödeneklerin tutarları işçilerin hayatlarını idame ettirmeleri için gerekli olan yeme içme barınma gibi en temel ihtiyaçlarını karşılamaya yetecek oranda değildir. Örneğin Covid-19 pandemi döneminde 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'nun Geçici 24'üncü maddesi ile işçilere sağlanan bir aylık toplam Nakdi Ücret Desteği tutarı yapılan araştırmalara göre dört kişilik bir ailenin sağlıklı, dengeli ve yeterli beslenebilmesi için yapması gereken aylık gıda harcaması tutarı olan açlık sınırının çok çok altında kalmaktadır. Aynı zamanda gıda harcaması ile giyim, konut (kira, elektrik, su, yakıt), ulaşım, eğitim, sağlık ve benzeri ihtiyaçlar için yapılması zorunlu diğer aylık harcamalarının toplam tutarının da çok çok altında olduğu yapılan araştırmaların bir diğer sonuçlarından biridir. Öte yandan işverenlere ödenen toplam teşvik tutarı ise nakdi ücret desteğinin iki katından fazla olduğu İŞKUR'un 2020 yılında için yayınladığı Fon Gelir ve Gider Bülteni incelendiğinde görülmektedir. Tüm bu bilgilerin ışında işsizlik sigortası daha çok işçinin işsiz kaldıklarında gelirlerindeki azalmaları tazmin etmektense amacının dışında işverenlere destek sağlayan bir fona dönüştüğü görülmektedir.