Pandemide renal transplantasyon öyküsü olan hastaların başvurularında demografik, klinik, laboratuvar, görüntüleme bulgularının ve prognozun değerlendirilmesi

COVID-19'un sebep olduğu pandemi döneminde çok sayıda insan sağlık sorunu yaşamış ve bazı yüksek riskli popülasyonlarda, bu hastalık daha büyük önem arz etmiştir. Çalışmamızda, aldıkları immünosupresif tedaviler nedeniyle COVID-19 açısından yüksek morbidite ve mortalite riskine sahip olan organ nakli alıcılarında COVID-19 pandemisinde böbrek nakli öyküsü olan hastaların demografik, klinik, laboratuvar ve görüntüleme özelliklerini gösterebilmeyi ve hastalığın prognozunu etkileyen faktörleri belirlemeyi amaçladık. Hastane tabanlı tek merkezli, retrospektif ve kesitsel olarak planlanan çalışmamıza; Başkent Üniversitesi Ankara Hastanesi Erişkin Acil Servis, Genel Cerrahi Transplantasyon Polikliniği ya da COVID-19 Pandemi Polikliniği'ne, 1 Mart 2020-31 Mayıs 2021 tarihleri arasında, renal transplantasyon öyküsü olan, geriye dönük olarak, COVID-19 olası ilişkili şikayetlerle başvuran 56 hasta dahil edildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların demografik bilgileri, başvuru anındaki vital ve klinik bulguları, laboratuvar değerlerinin sonuçları, var ise COVID-19 PCR örneği sonuçları, toraks BT sonuçları, yatış bilgileri, uygulanan tedaviler ve mortalite sonuçları kaydedildi. Yapılan istatiki değerlendirmede 'SPSS v25.0 paket programı' kullanıldı. Çalışmamızda; hastaların %78,6'sını erkekler, %21,4'ünü ise kadınlar oluşturmaktaydı. Hastaların yaş ortalaması 47,80±12,90 idi. Hastaların en sık başvuru şikayetleri ateş (%48,2) ve yorgunluk/halsizlik (%32,1) iken; başvuru şikayetleri yatış ve taburculuk ile ilişkili bulundu (p=0,014). Hastaların %44,2'sinde HT, %17,4'ünde DM ve yine %17,4'ünde ise KAH eşlik ediyordu. Hastaların %50'sinin (n=28) COVID-19 PCR sonucu pozitif idi. Başvuru anındaki vital bulgulardan solunum sayısı, satürasyon ve nabız değerleri PCR pozitif olan hastalarda istatiksel olarak anlamlı bulundu (p<0,05). Lökosit, nötrofil, Hs-Troponin I ve glukoz değerleri PCR pozitif olan hastalarda anlamlı şekilde daha düşüktü (sırasıyla p=0,001; p=0,001; p=0,032; p=0,032). PCR pozitif olan hastalarda potasyum ve direkt bilirubin yüksekliği servise yatışla; AST yüksekliği ise yoğun bakıma yatış ile ilişkiliydi (sırasıyla p=0,046; p=0,046; p=0,031). İlk başvuru anında toraks BT görüntülemesi uygulanan hastaların %32,1'inde (n=18) tipik bulgular, %10,7'sinde (n=6) belirsiz bulgular, %7,1'inde (n=4) atipik bulgular mevcutken hastaların %30,4'üne (n=17) toraks BT çekilmemişti. Toraks BT görüntülemelerinde PCR pozitif olan hastalarda (n=28) %50 oranında (n=14) tipik bulgulara rastlanırken (p=0,016), diğer hasta grubunda (n=28) ise 4 hastanın (%14,3) toraks BT sonucunda tipik bulgular vardı. PCR pozitif olan hastaların hastane başvuruları sonrası yapılan tetkik ve takip sonucunda %42,9'unun (n=12) eve gönderildiği, %35,7'sinin (n=10) servise yatırıldığı (13±11), %21,4'ünün (n=6) ise yoğun bakıma yatırıldığı (13±9) görüldü. Hastane yatışı boyunca örneklem grubundaki tüm hastaların %28,6'sı (n=16) O2 desteği, %12,5'i (n=7) NIMV desteği, %21,4'ü (n=12) HFNO desteği ve %16,1'i (n=9) ise MV desteği aldı. Tüm evren değerlendirildiğinde; hastaların %78,6'sı (n=44) şifa bulurken %21,4'ü (n=12) hayatını kaybetti ve CALL skoru sonuçları, ölen hastalarda 8,7±2,17 ortalama ile daha yüksek ve anlamlı idi (p=0,027). Renal transplantasyon öyküsü olan hastalarda COVID-19'un genel özelliklerini ve hastalığın prognozunu etkileyen faktörleri belirlemek, immünosupresif tedavi almakta olan bu özel hasta popülasyonunda önem arz etmektedir. Genç yaş grubu (18-44); erkek cinsiyet; HT, DM, KAH ve HL komorbidelerinin eşlik etmesi; ateş, yorgunluk/halsizlik ve nefes darlığı şikayetlerinin varlığı; solunum sayısı ve nabız yüksekliği ile satürasyon düşüklüğü; düşük lökosit, nötrofil, Hs-Troponin I, glukoz ile yüksek potasyum, direkt bilirubin ve AST değerleri; toraks BT'de tipik bulguların varlığı renal transplantasyon hastalarında PCR pozitifliği ile ilişkili bulunmuştur. Bu nedenle çalışmamızın; bu özel popülasyondaki hastaların pandemide daha etkin ve süreci ön görebilmek adına başta Acil Tıp uzmanları olmak üzere tüm klinisyenlere yol gösterici olabileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: COVID-19 pandemisi, böbrek nakilli hasta, Acil Tıp, prognoz, mortalite.