
343
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Acil serviste non-ST elevasyonlu ve ST elevasyonlu miyokard enfarktüsü tanısı alan hastalarda serum glikoprotein-6 (glycoprotein VI) düzeylerinin araştırılması
Akut koroner sendrom koroner arterde meydana gelen plak rüptürünün koroner kan akımını engellemesi sonucu miyokardın oksijen ihtiyacının artması ile karakterizedir. ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü, unstabil angina pektoris ve ST yükselmeli miyokard infarktüsü olarak üç alt tipi mevcuttur. Mortalitesi yüksek olan bu hastalığın tanısı ve tedavisinin hızlı olması gerekmektedir. Yüksek duyarlılıklı troponin T gibi laboratuvar testleri tanıyı ve Grace skorları gibi sınıflamalar prognozu belirlemek amacıyla kullanılmasına rağmen daha hızlı ve güvenilir yeni biyobelirteç arayışları devam etmektedir. Çalışmamızda bu belirteçlerden biri olabileceği düşünülen Gp VI'nın akut koroner sendrom olgularında tanısal ve prognostik değerliliği araştırılmak amaçlanmıştır. Çalışmamız acil servise başvurmuş gönüllüler ile prospektif ve tek merkezli olarak yapılmıştır. Çalışmamıza, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü tanısı alan 25 hasta, ST yükselmeli miyokard infarktüsü tanısı alan 25 hasta ve 25 kontrol grubu şeklinde 75 kişi dahil edilmiştir. Çalışmamızda anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışmamızda hastaların yaş ortalaması kontrol grubunda 61,55±12,88, ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü grubunda 66,0±12,9 ve ST yükselmeli miyokard infarktüsü grubunda 57,28±12,3 olarak saptandı. Kontrol grubunun %32'si, ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü grubunun %20'si ve ST yükselmeli miyokard infarktüsü grubunun %40'ı kadındı. Gp VI düzeyi; ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü grubunda 1620,9±1134,7 ve ST yükselmeli miyokard infarktüsü grubunda 2862,6±1499,6 olarak tespit edildi. Kontrol grubuna göre ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü ve ST yükselmeli miyokard infarktüsü gruplarında Gp VI düzeyleri 54 anlamlı derecede daha yüksek bulundu. ST yükselmeli miyokard infarktüsü grubunda ST yükselmesi olmayan miyokard infarktüsü grubuna göre Gp VI düzeyi anlamlı derecede daha yüksekti. Gp VI düzeyinin Grace skoru, Heart skoru, troponin ve BNP düzeyleri ile pozitif yönlü orta düzey korelasyonu tespit edildi. Çalışmamızda Gp VI'nın akut koroner sendromlar için tanısal ve prognostik bir test olarak kullanılabileceği tespit edildi. Bu çalışma ışığında örneklem sayısının arttırılarak daha net sonuçlar elde edilebileceğini düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Glikoprotein 6, STEMI, NSTEMI, Tanı, Prognoz, Acil Servis
Trans iskemik atak tanısında serumelisa glikoprotein-VI düzeyininaraştırılması
Çalışmamızda trans iskemik atak benzeri semptomlarla acil servise başvuran hastaları hassas tanı skoru ve trans iskemik atak prognoz skoruna göre gruplayarak serum elisa Glikoprotein-VI düzeyinin trans iskemik atak tanısında etkinliğini ve prognostik değerini görmeyi amaçlıyoruz. Çalışmaya Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Etik Kurulu'nun 18.03.2024 tarih ve 05/38 nolu kararı ile gerekli izinler alındıktan sonra başlanmıştır. Kesitsel tanımlayıcı bir çalışmadır. Çalışmaya toplamda 85 olgu (E= 47 (%55), K=38 (%45)) dahil edilmiştir. Olguların yaş ortalaması yıl idi. Olguların %68,2'sinde komorbidite saptanmıştır. En fazla %57,6 oranı ile hipertansiyon ve %34,1 ile diyabet hastalıkları saptanmıştır. Hassas tanı skoru grupları arasında glikoprotein-VI değerleri yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p=0,001). Yapılan post hoc analizinde glikoprotein-VI değerleri sıralaması trans iskemik atak çok olası> trans iskemik atak olası> trans iskemik atak değil olarak tespit edilmiştir. Trans iskemik atak prognoz skoruna grupları arasında glikoprotein-VI yönünden istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptanmıştır (p=0,046). Trans iskemik atak prognoz skoru ≥ 4 grubunda glikoproteinVI değerleri daha yüksek saptanmıştır. Glikoprotein-VI ile hassas tanı skoru (r=0,682 p=0,001) ve trans iskemik atak prognoz skoru (r=0,469 p=0,001) arasında pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı korelasyon saptanmıştır. Alıcı işlem karakteristikleri analizinde, glikoproteinVI için eğri altında kalan alan= 0,821, cut-off= 85,15 ile %76 duyarlılık ve %75 özgüllük elde edilmiştir. Bu sonuç istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Çalışmanın sonuçları, glikoprotein-VI düzeylerinin trans iskemik atak tanısında potansiyel bir biyobelirteç olarak kullanılabilirliğini desteklemektedir. Elde edilen bulgular, yüksek glikoprotein-VI düzeylerinin trans iskemik atak olasılığı ile güçlü bir ilişki gösterdiğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Trans İskemik Atak, Glikoprotein-IV, Hassas Tanı Skoru, Trans İskemik Atak Prognoz Skoru
Acil serviste akut pankreatit tanısı alanhastalarda serum high mobility groupbox-1 ve calcipressin-1 düzeylerinindeğerlendirilmesi
Akut pankreatit, pankreas enzimlerinin aktif hale geçmesi sonucu pankreas ve çevre dokuların inflamasyonuyla karakterize bir durumdur. Genellikle klinik şiddetli karın ağrısı bulantı kusma ile ortaya çıkar. Tanısı klinik, amilaz-lipaz yüksekliği ve radyolojik bulgular ile konulur. Akut pankreatit, %80 hafif seyirliyken, %20 şiddetli seyreder. Şiddetli pankreatit yüksek mortalite ve morbidite riski taşır. Calsipressin1, düşük seviyelerde oksidatif strese karşı hücrelerde geçici olarak apoptozu engelleyen bir proteindir. Calcipressin1'in kardiyak hipertrofi, aterosklerotik hastalıklar, Down sendromu ve Alzheimer hastalığı gibi hastalıklarda rol oynadığı gösterilmiştir. High mobility group box 1, hücresel stres yanıtını algılar ve koordine eder. Genellikle patojenik inflamatuar durumlarda, kanser, sepsis ve otoimmünite gibi durumlarda artar. Çalışmamızda bu biyobelirteçlerin akut pankreatit tanısında ve şiddetinin belirlenmesindeki değerini araştırmak amaçlandı. Çalışmamız akut pankreatit tanısı alan 64 hasta ile sağlıklı 24 adet kontrol grubu ile gerçekleştirildi. Çalışmamıza katılan 88 kişinin ortalama yaşı 51,8±16,8 yıl, %59,1'i kadın, %40,9'u erkek olarak bulunmuştur. Calcipressin1 düzeylerinin ortalama değeri; hasta grubunda 9,24±7,20 ng/ml, sağlıklı grupta 4,83±3,62 ng/ml olarak bulunmuştur. High mobility group box 1 düzeylerinin ortalama değeri; hasta grubunda 2940,72±739,68 pg/ml, sağlıklı grubunda 2131,65±968,62 pg/ml olarak bulunmuştur. Hasta grupta, sağlıklı bireylere göre bu iki biyobelirteç de yüksek bulunmuştur. High mobility group box 1 ile BISAP, ranson ve imrie skorları arasında bir ilişki saptanamazken, Calcipressin1 ile ranson ve imrie skorları arasında ilişki saptanmıştır. Platelet lenfosit oranı, nötrofil lenfosit oranı, sistemik inflamatuar indeks, kreatinin, kan üre azotu ve C- reaktif protein şiddetli pankreatit olan hastalarda, olmayanlara göre yüksek bulunmuştur. Şiddetli pankreatit tanısında kan üre azotu, AUC değeri 0,909 ile en değerli parametre olarak bulunmuştur. Sonuç olarak calcipressin1 ve high mobility group box 1 düzeylerinin akut pankreatit tanısında yardımcı olduğu izlendi. Ancak akut pankreatit şiddetini belirlemede anlamlı olmadığı görüldü. Daha çok sayıda örneklem ile yapılacak daha geniş çaplı çalışmalar ile akut pankreatit şiddetini öngörmede daha fazla bilgi edinilebileceğini düşünmekteyiz.
Akut pulmoner tromboemboli tanılı hastalarda serum oncostatin M düzeylerinin araştırılması
Pulmoner tromboemboliler dünya genelinde mortalite sebeplerinin önde gelen hastalıklarından biridir. Pulmoner tromboembolinin başvuru şikayetleri nonspesifik semptomlardan olması sebebiyle insidansı tam hesaplanamamakla birlikte 60-70/100.000'den fazla olduğu düşünülmektedir. Tüm hastane içi ölümlerin %5-15'inden sorumlu olduğu düşünülmektedir. Bu sebeple acil servislerde hastalara hızlı tanı konulmalı ve tedaviye başlanması gerekmektedir. Acil servislere başvuru kliniği basit bir atipik göğüs ağrısından ciddi bir şok ve solunum yetmezliğine kadar geniş bir yelpazededir. Ayrıcı tanılara birçok hastalığın girmesi sebebiyle tanı koymak zor olsa da mortalite ile sonuçlanabileceği için erken tanı koymak son derece önemlidir. Literatürde spesifik olarak tanı koyduruculuğu kanıtlanan bir biyomarker bulunmamaktadır. Bu sebeple iskemik hastalık durumlarında artması beklenen Oncostatin M biyomarkerının pulmoner tromboemboli hastalarında tanısal değerliliğini araştırmak istedik. Çalışmamız 3. Basamak bir üniversite hastanesinin acil servisinde prospektif ve tek merkezli olarak gerçekleştirildi. Çalışmamıza, çalışmaya dahil edilme kriterlerini karşılayan pulmoner tromboemboli kliniği olan 44 PTE pozitif hasta, 22 PTE negatif hasta ve 22 pulmoner tromboemboli kliniği olmayan kontrol grubu dahil edildi. Çalışmamızda anlamlılık düzeyi p <0,05 olarak kabul edildi. Çalışmamıza dahil edilen hastaların yaş ortalaması 64,76±16,08 olarak hesaplanmıştır. Cinsiyetlere bakıldığında 88 bireyin 52'si (%59,1) erkek, 36'sı (%40,9) kadındı. Gruplarımız arasında hastaların yaş ve cinsiyet farkı bulunmamaktaydı. Vaka grubumuzda Oncostatin M ortalaması 250,17±106,95 tespit edilirken kontrol grubumuzda 130,79±71,33 bulunmuştur. Vaka grubu kendi içinde incelendiğinde Oncostatin M ortalaması PTE pozitif hastalarda 300,89±85,97 tespit edilirken PTE negatif hastalarda 148,723±63,99 olarak bulunmuştur. İstatistiksel olarak bu sonuçlar anlamlı bulunmuştur (p<0,001). Oncostatin M düzeylerinin tanısal açıdan sensitivitesi %84.09 spesifitesi %90.91 bulunurken, kestirim değeri 225.5 olarak hesaplanmıştır. Çalışmamızdan elde ettiğimiz verilere göre, Oncostatin M biyomarkerının pulmoner tromboemboli için tanısal bir test olarak kullanılabileceği düşünülmektedir. Yine çalışmamızda Oncostatin M düzeylerinin mortaliteyi göstermede de yararlı olabileceği tespit edildi. Bu çalışma bir ön çalışma olup daha ayrıntılı çalışmaların literatüre bu konuda net bilgi sağlayacağını düşünmekteyiz. Anahtar Kelimeler: Oncostatin M, Pulmoner emboli, Pulmoner tromboemboli, Tanı, Mortalite, Biyomarker, Sensitivite, Spesifite
Acil serviste üst gastrointestinal kanama tanısı alan hastalarda serum diamin oksidaz düzeylerinin değerlendirilmesi
Akut gastrointestinal kanama, hastane yatışı gerektiren, yüksek morbidite ve mortalite ile ilişkili olabilen acil bir durumdur. Gastrointestinal sistemin kanama lokalizasyonuna bağlı olarak treitz ligamentinin proksimalinden kaynaklanan kanamalar üst, ligamentin distalinden kaynaklanan kanamalar ise alt gastrointestinal sistem kanaması olarak tanımlanmaktadır. Gastrointestinal sistem kanamasından şüphelenildiğinde detaylı bir anamnez, vital bulguların değerlendirilmesi, rektal muayeneyi de içeren genel fizik muayene ve çeşitli laboratuvar testleri tanısal süreçte önem arz etmektedir. Acil servislerde üst gastrointestinal kanama tanısı alan hastalarda erken kan transfüzyon ihtiyacı, endoskopik müdahale ve cerrahi işlemi öngörebilecek; aynı zamanda yatış ve müdahale gerektirmeyen, tekrar kanama ihtimali çok düşük riskli olan hasta gruplarını belirleyerek, morbidite ve mortalite tayininde yol gösterici parametrelere ihtiyaç duyulmaktadır. Serum diamin oksidaz enzimi bağırsak mukozal hasarını erken bir aşamada yansıtan ve bağırsak savunma fonksiyonunun bozulduğu durumları etkin bir şekilde gösteren enzimdir. Çalışmamızda 04.06.2024 ve 15.08.2024 tarihleri arasında Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Sağlık Uygulama Araştırma Merkezi Acil Servisi'nde üst gastrointestinal sistem kanama tanısı alarak çalışma kriterlerimize uyan ve damar volüm durumuna göre iki gruba ayrılan 56 hasta ile 28 sağlıklı gönüllünün demografik verileri, klinik bulguları, laboratuvar testleri ve serum diamin oksidaz seviyeleri incelenmiş; bu verilerin hastalığın şiddeti ve mortalite tayini üzerinde etkisi araştırılmıştır. Çalışmamızda yaş ortalamaları Grup I'de 65,23±15,9, Grup II'de 72,65±9,86 olarak elde edilirken sağlıklı grupta 59,54±17,12 olarak belirlendi. Medyan serum diamin oksidaz değerleri Grup I'de 6,1 (5,1-17,45), Grup II'de 36,55 (30,6-44,18) ve Grup III'te 14,55 (5,88-18,05) olarak elde edildi. Serum diamin oksidaz değerlerinin Grup II'de daha yüksek olduğu görüldü (p<0,001). Serum diamin oksidaz enzimi mortaliteyi ön görmede Grup I (%95 Güven aralığı: 1,00-1,00, p=0,020) ve Grup II'de (%95 Güven aralığı: 0,65-0,98, p=0,011) anlamlı yüksek bulunmuştur. Anahtar kelimeler: akut üst gastrointestinal sistem kanaması, serum diamin oksidaz enzim, mortalite
Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Acil Servisi'ne COVID 19 pandemi öncesi ve pandemi dönemi başvuran hastalarda adli vaka dağılımı
Amaç: Bu çalışmada, COVID-19 pandemisi öncesi ve sırasında acil servise başvuran adli vakaların özelliklerindeki değişimin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu gözlemsel kesitsel çalışma, 1 Nisan 2019 ve 31 Mart 2021 tarihleri arasında, Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Acil Tıp Anabilim dalında gerçekleştirildi. 1 Nisan 2019 ile 31 Mart 2020 arasındaki dönem "COVID-19 pandemi öncesi dönem" (n = 1101), 1 Nisan 2020 ile 31 Mart 2021 arasındaki dönem ise "COVID-19 pandemi dönemi" (n = 685) olarak tanımlandı. Acil servise başvuran olguların dosyaları retrospektif olarak hastane kayıtlarından incelendi. Bulgular: Çalışmaya dahil edilen toplam 1786 adli vakanın %71,6'sı erkekti ve yaş ortalaması 32,68 ± 15,67 yıldı. En sık vaka tipleri %28,7 darp/cebir, %25,1 araç içi trafik kazası ve %20,9 iş yeri kazasıydı. Olguların %61,6'sı pandemi öncesi dönemde başvurmuşken, %38,4'ü pandemi döneminde başvurdu. Pandemi öncesi dönemle karşılaştırıldığında, pandemi döneminde acil servis başvuruları arasında adli vaka sıklığının anlamlı düzeyde arttığı görüldü (%1,5 vs %1,7, p = 0,001). Pandemi öncesi ile karşılaştırıldığında, pandemi döneminde adli vakaların yaşının, hastanede yatırılan olgu sıklığının, bu olguların hastanede yatış süresinin, iş ve motosiklet kazası sıklığının anlamlı düzeyde arttığı, darp/cebir ve trafik kazası kaynaklı adli vaka sıklığının ise anlamlı düzeyde azaldığı görüldü (p<0,05). Pandemi öncesi ile karşılaştırıldığında, pandemi döneminde olguların hastaneye başvurduğu aylarda istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılık tespit edildi (p<0,001). Sonuç: Pandemi döneminde adli vaka sayısı azalsa da, hastaneye başvuran olgular arasında adli vaka yoğunluğunun arttığı görüldü. Pandemi döneminde başvuran olgular daha yaşlıydı, daha sık ve daha uzun süre hastaneye yatırıldı. Ayrıca vakalar arasında daha az darp cebir, trafik kazası ve daha fazla iş ve motosiklet kazası vakaları yer alıyordu. Anahtar Kelimeler: Acil servis, COVID-19, pandemi, adli vaka
Acil serviste kardiyopulmoner resüsitasyon uygulanan vakaların geriye dönük incelemesi
Amaç: Bu çalışmada acil servise KPA ile başvuran ve KPR uygulanan olgular incelenmiş, demografik ve klinik özellikleri, KPR başarısı ve oranı, KPR sonrası SDGD' nin sağlanması, olgularda kullanılan ilaçlar, olguların komorbid hastalıkları, arrest ritmi, olguların başvuru saat dilimi, KPR süresi gibi iyileşme sonuçları, prognoz ve sağkalımı etkileyen faktörler belirlenerek literatüre katkıda bulunmak amaçlanmıştır. Hastalar ve Yöntem: Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Acil Servisi' ne 01/01/2019 ile 31/12/2022 tarihleri arasında başvuran KPA olgularından KPR uygulanan 162 hasta belirlendi. Bu olgulardan acil servise eksitus duhul (dışarıdan acile ölü olarak) getirilen, 18 yaş altında olan ve çalışma için yeterli verilere ulaşılamayan 1 hasta çalışma dışı bırakılarak 161 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastane sistemi ve hasta dosyasından toplanan verilere göre olgular; KPR sonucuna göre SDGD/eksitus, yaş aralığı (18-65 yıl ve >65 yıl), cinsiyet, arrest yeri (hastane içi/dışı), arrest ritmi (asistoli, NEA, VF, nVT), KPR süresi (<45 dk, >45 dk), olguların başvuru saat dilimi, arrest nedenleri, komorbid hastalıkları, defibrilatör kullanımı ve uygulanan araçlara göre gruplandı. Veriler IBM SPSS V21 ile analiz edildi. Bulgular: Çalışmada hastaların %68,9' u erkek, %31,1' i kadın cinsiyette görüldü. Hastane içi KPA olgularının oranı %14,9, hastane dışı %85,1 olarak saptandı. En sık görülen arrest ritmi %67,7, VF %25,4 olarak görüldü. Kardiyak nedenli KPA olguları %55,2 olarak görüldü. KPR başarısı olarak SDGD oranı hastane içi %45,8 ve hastane dışı %7,2 olarak saptandı. Tartışma ve Sonuç: Çalışamada, KPA olgularında erkek cinsiyet daha fazla görülmüştür. KPA' nın en sık etiyolojisi kardiyak nedenler olarak saptanmıştır. Hastane içi KPA olgualrında SDGD oranı daha yüksek bulunmuştur. KPA hastalarında komorbiditelerden en sık hipertansiyon görülmüştür. KPR süresinin 45 dk' dan kısa olması KPR başarısını arttırmaktadır. Şoklanabilir ritimlerde SDGD oranı daha yüksek bulunmuştur. KPA olgularının yaş dağılımına bakıldığında kardiyak nedenler, solunum yetmezliği, SVO ve onkolojik nedenler 65 yaş üzeri hastalarda daha sık görülmüştür. Travma ve intoksikasyon ise daha çok 18-65 yaş arası grupta yaygın görülen KPA nedenleri arasında bulunmuştur.
Kafa travması ile başvuran hastalarda travmatik beyin yaralanması prognozu ile MPV (mean platelet volume) parametresi arasındaki ilişki
Amaç: Bu tezin amacı, kafa travması sonucu kafa içi kanaması olan hastaların prognozu ile MPV( Mean Platelet Volume) ilişkisinin araştırılmasıdır. Acil servise başvuruların en sık sebepleri arasında travma hastaları yer almaktadır. Travma hastalarının mortalitesinde etken faktörler arasında travma bölgesi de önem arz etmektedir. Kafa travması mortalite açısından ön plana çıkmaktadır. Genç ölümlerinin en sık sebepleri arasındadır. Araştırmanın odak noktası kafa travması sonucu acil servisimize başvuran kafa içi kanaması olan hastalarda kan basıncının, görüntülemenin, GKS (Glasgow Koma Skorlaması), modifiye şok indeksi ve MPV parametreleri ile prognozu belirleme etkinliğinin tespit edilmesiydi. Bu parametrelerle hastaların hastane yatış birimleri, operasyon durumları ve sonlanım durumları değerlendirildi. Bu değerlendirme sonucunda hasta sonlanımlarının nasıl olacağı hakkında ön değerlendirme yapılabilmesi planlanmaktadır. Bu çalışmanın diğer bir yönü literatürün bu konuda netlik kazanmamış olmasıdır. Yapılan çalışmayla literatüre katkı sağlamak, yapılacak araştırmalara yön vermesi planlandı. Gereç ve Yöntem: Süleyman Demirel Üniversitesi Araştırma ve Uygulama Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalına 15.01.2023-15.07.2023 tarihleri arasında kafa travması nedeniyle başvuran ek patolojisi olmayan hastalar çalışmaya dahil edildi. Toplamda 96 hasta çalışmaya alındı. Çalışmaya dahil edilen hastaların Hastane Bilgi Yönetim Sistemi (HBYS) üzerinden; yaş, cinsiyet, GKS , vitaller (tansiyon, nabız, solunum sayısı, satürasyon), trombosit sayısı (PLT), hemoglobin(Hb), Mean Platelet Volume(MPV), modifiye şok indeksi, Rotterdam Skoru, beyin BT( Bilgisayarlı Tomografi) sonuçları, hastaneye yatış yeri, operasyon durumu, sonlanım durumu incelendi. Verilerine ulaşılamayan, kafa travması dışında multipl travma ile başvuran ve ek patolojileri olan, 18 yaş altı ve gebe hastalar çalışmaya dahil edilmemiştir. Verilerin analizi SPSS-23 (Statistical Package for Social Science-23) ve MedCalc 22 versiyon ile yapıldı. Verilerin normal dağılıma uygunluğu Kolmogorov- Smirnov Testi ile değerlendirildi. Tanımlayıcı istatistikler sürekli değişkenler için ortalama ± standart sapma veya ortanca (min- max) şeklinde gösterildi. Kategorik değişkenlerin analizinde Pearson'un Ki-Kare Testi, Fisher'in Kesin Sonuçlu Ki-Kare kullanıldı. Bağımlı değişkenlerin analizinde bağımlı T testi; bağımsız nicel verilerin analizinde ise Bağımsız T Testi kullanıldı. İstatistiki anlamlılık düzeyi olarak p < 0.05 kabul edildi. Bulgular: Çalışamaya 96 hasta alındı. Çalışmada kullanılan parametrelerden yatış yerini belirlemede sistolik kan basıncı, diyastolik kan basıncı, GKS, modifiye şok indeksi/GKS oranı anlamlı çıkarken yaş, nabız, satürasyon, modifiye şok indeksi, hemoglobin, MPV ve Rotterdam skoru anlamsız çıkmıştır. Hastaların sonlanımını etkileyen faktörler incelendiğinde Mann-Whitney U testine göre sistolik kan basıncı, MPV, GKS , Rotterdam skoru ve modifiye şok indeksi/GKS oranı anlamlı saptandı. Sonuç: Travma hastaları içinde kafa travması mortalite açısından ön plana çıkmaktadır. Bu çalışma alınan 96 hasta, 18 yaşından büyük ve gebe olmayan hastalardı. Travmatik beyin hasarı tanısı alan erişkin hastaların 62'si (%64.6) erkek, 34'ü (%35.9) kadın idi. Kafa travması ile acil servise başvuran hastaların yaşları 18 yaş ile 89 yaş arasında değişmekteydi ve yaş ortalaması 49.77±20.11 idi. Çalışmaya dahil edilen hastaların Glasgow Koma skoru(GKS) hesaplandı ve aldığı puana göre sınıflandırıldı. GKS değeri 14-15 olanlar hafif TBH( Travmatik Beyin Hasarı), 9-13 olanlar orta TBH, 8 ve altı GKS'ye sahip olanlar ağır TBH olarak gruplandırıldı. Çalışma kapsamında incelenen 96 olgunun %50'sinin hafif, %19.79'sinin orta ve %30.21'sinin ağır grupta yer aldığı saptandı. Acil servise kafa travması ile başvuran BBT(Bilgisayarlı Beyin Tomografi) çekilen olguların 41'inde (%42.70) subaraknoid kanama(SAK), 28'inde (%29.16) subdural kanama, 9'unde (%9.37) epidural kanama, 13'ünde (%13.54) epidural ve subdural kanama, 5'inde (%5.20) serebral kontüzyon izlendi. Çalışmada incelenen 96 hastanın 25'i (%26.0) operasyona alınmış, 71'i (%74) ise gözlem altında takip edildiği saptandı. Travmatik beyin hasarı tanısı alan olguların 82'si (%85,4) yoğun bakımda, 14'ü (%14.6) ise serviste izlendi. Olguların 33'ü (%34.37) ex oldu, 63'ü (%65.62) hasta ile şifa ile taburcu edildi. Hastaların sonlanımını etkileyen faktörler incelendiğinde sistolik kan basıncı, mean platelet volum (MPV), GKS, Rotterdam Skoru ve modifiye şok indeksi/GKS oranı anlamlı saptandı. ROC analizinde eğri altında kalan alan AUC değeri en yüksek olarak (GKS AUC değeri 0.893) ve ikinci sırada MPV (AUC değeri 0.865) izlendi. Mortaliteyi GKS' den sonra en çok etkileyen bağımsız faktörün MPV olduğu saptandı.
Acil servise başvuran 65 yaş üstü COVİD-19 hastalarının laboratuvar ve radyolojik bulgularının hastalığın şiddeti ve mortaliteyi öngörmedeki rolü
COVID-19, 2019'da Wuhan'da başlayıp hızla dünya çapında yayılan bir pandemiye dönüşen ciddi bir solunum yolu enfeksiyonu hastalığıdır. Özellikle yaşlılar, en yüksek risk altındaki grup olup, hastalığın seyrini ve sonuçlarını anlamak kritik öneme sahiptir. Bu çalışma, 65 yaş üstü COVID-19 hastalarında laboratuvar sonuçları ve görüntüleme bulgularının prognoz ve mortaliteyle ilişkisini araştırarak, yaşlı hastaların daha etkili bir şekilde tedavi edilmesine ışık tutmayı hedeflemektedir. Bu bulgular, COVID-19'un yönetiminde klinik rehberlik sağlamak için önemli bir adım olabilir. Bu tez çalışması, Süleyman Demirel Üniversitesi (SDÜ) Tıp Fakültesi Klinik Araştırmalar Etik Kurulu onayı alınarak SDÜ COVID-19 acil servisinde gerçekleştirildi. Retrospektif olarak yürütülen çalışmaya dahil edilen hastaların yaş, cinsiyet, ek hastalıkları gibi demografik verileri yanı sıra vitalleri, laboratuvar parametreleri, radyolojik görüntülemeleri ve sonlanımları ile mortalite durumları veri olarak toplanmıştır. Hastaların çekilen toraks BT'leri incelenmiş olup COVID-19 pnömonisi ile uyumlu olan tomografi bulguları olup olmadığı kayıt altına alınmıştır. Tüm bu veriler doğrultusunda 65 yaş üstü COVID-19 hastalarının sonlanımları ve mortaliteleri ile ilişkili analiz yapılmıştır. Ortalama yaşı 76,5 olan, 129 (%56,3)'ü erkek toplam 229 hastanın bulguları hastaların sonlanım (yaşayan veya exitus olanlar) ve yatış yeri (taburculuk, servis veya YBU ihtiyacı) açısından analiz edildi. CRP, Prokalsitonin, Eozinofil, Eozinofil Yüzdesi ve D Dimer değerleri hastaların sonlanım açısından istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. CRP, Prokalsitonin, Eozinofil Yüzdesi, Lenfosit, Fibrinojen ve D Dimer değerleri ise hastaların yatış yeri açısından istatistiksel olarak anlamlı saptanmıştır. Yoğun bakıma yatırılan hastalarda CRP değeri istatistiksel olarak en yüksek ilişkili saptanmıştır. Ayrıca CRP ve Fibrinojen değerleri toraks BT'de buzlu cam görüntüsü (COVID-19 pnömonisi) olanlarda istatistiksel olarak anlamlı olarak yüksek saptanmıştır. Bu araştırmanın sonuçları, 65 yaş üstü COVID-19 hastalarında laboratuvar ve radyolojik bulguların hastalığın seyrini öngörmedeki önemini vurgulamaktadır. Elde edilen veriler, klinik uygulamada hastalığın prognozunu değerlendirmede değerli bir kaynak olabilir. Böylece hastaların başvuru anındaki laboratuvar parametreleri ve görüntüleme sonuçları ile prognoz ve mortalite arasında fikir vermesi açısından anlamlı sonuçlar ortaya çıkmıştır.
Süleyman Demirel Üniveristesi acil servisine başvuran pnömoni tanısı alan hastaların laboratuvar ve görüntülerinin geriye dönük değerlendirilmesi
Amaç: Kısa vadede frontal QRS-T açısı ve diğer klinik parametrelerin pnömoni hastalarında sağkalım üzerindeki etkilerini belirlemek, erken dönemde risk profillerini tanımlamak ve tedavi stratejilerini optimize etmektir. Uzun vadede ise, bu bulguların literatürdeki eksiklikleri doldurarak, frontal QRS-T açısının pnömoni hastalarında bağımsız bir prognostik faktör olup olmadığını ortaya koymayı ve bu bilginin klinik uygulamalarda kullanılmasını sağlamayı amaçlıyoruz. Bu çalışmada kullanılan skorlamaların, laboratuvar parametrelerin ve görüntülerin prognoz ve mortalite üzerindeki etkilerini ve bu skorlamaların birbirlerine olan üstünlüklerini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde retrospektif, randomize, gözlemsel ve tek merkezli olarak yürütülmüştür. 01.09.2022-01.09.2023 tarihleri arasında acil servise pnömoni tanısı (J18) ile başvuran hastaların dosyaları incelenmiş ve eksiksiz kayıtları olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Bulgular: F-QRS-T açısı >67 için AUC 0,729, duyarlılık %65,38 ve özgüllük %72,16 olarak tespit edilmiştir (p < 0,001). CURB-65 skoru >1 için AUC 0,841 olup duyarlılık %85,71 ve özgüllük %65,22'dir (p < 0,001). PSI skoru >108 için AUC 0,887, duyarlılık %85,7 ve özgüllük %81,9 olarak belirlenmiştir (p < 0,001). Sonuç: Pnömoni hastalarında ortalama frontal QRS-T açısı 62,60±48,91 derece olarak ölçülmüştür. Elektrokardiyografi parametrelerinin klinik yönetimde önemli olabileceğini göstermektedir. Yüksek CURB-65 ve PSI skorlarına sahip hastalarda F-QRS-T açısı anlamlı derecede artmış, QT süresi kısalmıştır. F-QRS-T açısı değeri, ölen hastalarda anlamlı derecede yüksektir ( F-QRS-T açısı için p<0,001). Bu da F-QRS-T açısının kötü prognoz ile ilişkili olduğunu göstermektedir. Cox regresyon analizine göre, F-QRS-T açısındaki bir birimlik artış mortaliteyi 2,256 kat, PSI'daki bir birimlik artış 5,886 kat ve CRP'deki bir birimlik artış 1,003 kat artırmaktadır. Sonuç olarak, PSI skoru, CURB-65 skoru ve F-QRS-T açısı pnömoni hastalarında kritik prognostik faktörlerdir.
Üst karın ağrısı şikayeti ile acil servise başvuran hastalarda elektrokardiyografi (EKG) ve laboratuvar parametrelerinin geriye dönük incelenmesi
Üst Karın Ağrısı Şikayeti İle Acil Servise Başvuran Hastalarda Elektrokardiyografi (Ekg) Ve Laboratuvar Parametrelerinin Geriye Dönük İncelenmesi Amaç: Çalışmamızda birincil hedefimiz acil servise üst karın ağrısı şikayeti ile başvuran hastalarda FQRS-T açısı dahil elektrokardiyografik bulguların ve laboratuvar parametrelerinin tanı koyma ve sağkalımı belirlemedeki etkinliğini analiz etmektir. İncelenen parametreler arasında hemogram, C-Reaktif Protein, inflamatuvar indeksler (SII, SIRI, AISI, NLR) ve EKG parametreleri (FQRS-T, QTc) bulunmaktadır. İkincil hedefimiz ise bu parametrelerin tanı koyma ve sağkalımı belirlemede birbirlerine olan üstünlüklerini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız, Süleyman Demirel Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Kliniği'nde retrospektif, randomize, gözlemsel ve tek merkezli olarak yürütülmüştür. . 15/09/2022-15/03/2025 tarihleri arasında karın ağrısı şikayeti ile başvuran ve pankreatit, safra kesesi patolojileri, gastroenterit ve gastrit tanısı alan hastaların dosyaları incelenmiş, eksiksiz kayıtları olan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, vital bulguları, laboratuvar parametreleri ve EKG kayıtları incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızdaki olguların %54,3'ü (n=108) kadın, %45,7'si(n=91) erkekti. Hastaların genel yaş ortalaması 64,61 ±14,96 (29-92) yıldı. Hastaların %12,1'i (n=24) exitus ile sonuçlandı. Çalışmaya dahil edilen olgular dört ana tanı etrafında gruplandı. Hastaların %25,6'sı pankreatit, %24,6'sı safra kesesi patolojileri, %25,1'i gastroenterit, %24,6'sı gastrit tanısı aldı. Cinsiyetler arasında mortalite açısından farklılık yoktu (p>0,05). Yaş, nabız, SpO2, solunum sayısı, SKB ve DKB değerleri yaşayanlar ile exitus olan hastalar arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdi (p<0,05). Laboratuvar parametrelerinden CRP'nin, EKG parametrelerinden FQRS-T ve QTc'nin sonlanım ile ilişkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p<0,05). Hastaların labarotuvar parametreleri alt gruplara göre incelendiğinde CRP'nin safra kesesi patolojilerinde; WBC, NLR, SII, AISI, SIRI'nın pankreatitte anlamlı derecede yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05).Çalışmamızda ROC analizine göre mortaliteyi öngörme gücü en yüksek olan parametre CRP'dir (AUC: 0,890). Mortaliteyi öngörmede FQRS-T açısının cut-off değeri 47 olarak belirlendiğinde yüksek sensitiviteye sahip olduğu görülmüştür (AUC=0,701). Yatış süresi üzerine etki eden faktörler incelendiğinde yapılan spearman's korelasyon analizi neticesinde NLR ve FQRS-T açısındaki artışın uzamış yatış süresi ile korelasyon gösterdiği saptanmıştır (sırasıyla p= 0.039, r: 0,231; p= 0,004, r: 0,319). 30 günlük sağkalım analizi gerçekleştirildiğinde FQRS-T açısı ≤47 olan hastaların sağkalım oranlarının, FQRS-T açısı >47 olan hastalara göre daha yüksek olduğu görüldü (log rank p = 0.001). 51 İlgili parametrelerden oluşturulan bir model ile lojistik regresyon analizi uygulandı. Buna göre FQRS-T açısındaki bir birimlik artışın mortaliteyi 1,013 kat (OR: 1,013, %95 GA: 1,001 – 1,027, p: 0,028), CRP'deki bir birimlik artışın mortaliteyi 1,01 kat artırdığı (OR: 1,010, %95 GA: 1,001-1,019, p: 0,026) görülmüştür. Sonuç: Acil servise üst karın ağrısı ile başvuran hastalarda FQRS-T açısının mortalitenin bağımsız bir belirleyicisi olduğu görülmektedir. FQRS-T açısının noninvaziv, ucuz ve kolay uygulanabilir olması nedeniyle bu parametrenin rutin kullanımının yaygınlaşmasının faydalı olacağı kanaatindeyiz. Anahtar Kelimeler: Üst Karın Ağrısı, FQRS-T
Tavşanlarda oluşturulan bupivakain toksisite modelinde bikarbonat, intravenöz lipid emülsiyonu ve glukagonun tedavilerinin karşılaştırılması
Çalışmamızda lokal anestezik sistemik toksisitesi (LAST) sonrası potansiyel tedavi ajanları olarak glukagon, intravenöz lipid emülsiyonu (ILE) ve intravenöz sodyum bikarbonat uygulanan üç farklı grup incelenmiştir. Bulgularımıza göre, sodyum bikarbonat tedavisi alan grupta plazma bikarbonat düzeyleri, glukagon ve lipid emülsiyon uygulanan diğer gruplara kıyasla anlamlı derecede yüksek bulunmuştur (p=0,002). Bu durum, sodyum bikarbonatın metabolik asidozun düzeltilmesinde etkili olduğunu ve toksik etkilerin hafifletilmesinde önemli bir rol oynayabileceğini göstermektedir. Ayrıca, çalışmamızdaki sonuçlar ışığında, glukagonun etkinliğinin diğer tedavi yöntemlerine kıyasla sınırlı olduğu gözlemlenmiş, lipid emülsiyonun ise toksik maddelerin vücuttaki dağılımı ve etkilerinin azaltılmasında potansiyel faydalar sağladığı desteklenmiştir. Bununla birlikte, tedavi etkinliklerinin hasta ağırlığı, toksik madde tipi gibi değişkenlere bağlı olarak farklılık gösterebileceği dikkate alınmalı ve daha kapsamlı kontrollü çalışmaların yapılması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Sözcükler : Lokal anestezik sistemik toksisitesi (LAST); İntravenöz lipid emülsiyonu (ILE); Sodyum bikarbonat tedavisi; Glukagon; Metabolik asidoz
Acil servise kafa travması ile başvuran hastalarda pancreatic stone proteinin (PSP) tanısal değerinin araştırılması
Amaç: Araştırmanın amacı, Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Kliniğine kafa travması ile başvuran hastalarda pancreatic stone protein (PSP) düzeylerini prospektif olarak değerlendirmek ve PSP'nin travma ile ilişkilerini araştırmaktır Yöntem: Çalışmaya kafa travması tanısı konulan 72 hasta ile 18 yaş üzerinde sağlıklı 84 gönüllüden oluşan bir kontrol grubu dahil edilmiştir. Hem hasta hem de kontrol gruplarından rutin tetkikler için alınan kanlardan artan serumlar kullanılarak ELİSA yöntemi ile PSP düzeyleri incelenmiş ve gruplar arası istatistiksel karşılaştırmalar gerçekleştirilmiştir. Bulgular: REG1A düzeylerinde travma ve kontrol grupları arasında anlamlı bir farklılık gösterilmemiştir (p = 0,304). Genel olarak sonuçlarımız travma hastalarında PSP değerlerinin bir travma biyobelirteçi olmadığını ve travmadan doğrudan etkilenen bir marker olmadığını göstermiştir. Bununla birlikte, çalışmamızda yüz kemiği kırığı olan hastalarda REG1A düzeylerinin anlamlı olarak yüksek görülmüştür (p = 0,029). Sonuç: Çalışmamızın bulguları PSP (REG1A) düzeylerinin kafa travması varlığında güvenilir bir tanısal biyobelirteç olmadığını göstermektedir. Literatürle uyumlu olarak, bu proteinin travmanın neden olduğu steril inflamasyondan ziyade, travma sonrası gelişebilen enfeksiyon ve sepsis gibi komplikasyonlarla ilişkili olduğu düşünülmektedir. Bununla birlikte, çalışmamızda yüz kemiği kırığı olan hastalarda PSP düzeylerinin anlamlı olarak yüksek bulunması , bu proteinin spesifik doku hasarı tipleriyle olan fizyopatolojik ilişkisinin araştırılması için yeni bir araştırma konusu sunmuştur.
Acil Servise başvuran Akut Böbrek Yetmezliği hastalarında hemodiyaliz öncesi ve sonrası serum NGAL düzeylerinin karşılaştırılması
Giriş: Akut Böbrek Yetmezliği (ABY) böbrek fonksiyonlarının ani bozulmasıdır. Akut böbrek yetmezliği yaygın ve uygun tedavi başlanmadığında yaşamı tehdit eder. Bu nedenle ABY'nin özellikle acil servislerde daha erken tespiti için yeni biyobelirteçler gündeme gelmiştir. Bu yeni biyobelirteçlerden biri de siderokalin, lipokalin 2 veya onkogen 24p olarak da bilinen bir protein olan nötrofil jelatinaz ilişkili lipokalin (NGAL)'dir. Bu çalışmadaki amacımız serum NGAL düzeylerinin ABY'nin tanısında, klinik seyrinde ve prognozundaki değerini belirlemek ve hemodiyaliz ile olan değişimini incelemektir. Gereç ve Yöntem: Prospektif olarak yapılan bu çalışmaya Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran, akut böbrek yetmezliği tanısıyla hemodiyalize alınan 18 yaşından büyük hastalar ve hasta grubu ile benzer demografik özelliklere sahip tamamen sağlıklı kişiler dahil edildi. NGAL düzeylerinin tespiti amacıyla hasta grubundan rutin kan tetkiklerine ek olarak 0.saat (NGAL-0), hemodiyaliz sonrası 1.saat (NGAL-1) ve 12.saatte (NGAL-12); kontrol grubundan ise tek bir zamansal noktada kan alındı. Serum NGAL düzeyleri ELISA yöntemi ile belirlendi. Bulgular: Çalışmaya 44 'ü hasta grubunda, 28 'i kontrol grubunda olmak üzere toplam 72 olgu dahil edildi. Hasta grubu yaş ortalaması 72,5±12,36 yıl, kontrol grubu yaş ortalaması 67,54±12,83 yıl idi (p=0,106). Hasta grubunun %54,5 i, kontrol grubunun %46,4 ü kadındı (p=0,502). Hasta grubunun median NGAL-0 düzeyi 1354,35 (30,23-2005,68) iken kontrol grubunun median NGAL-0 düzeyi 40,72 (22,74-1702,8) idi (p<0.001). Hemodiyaliz sonrası 1.saatte alınan median serum NGAL-1 değeri 891,06 (30,27-2004,83) pg/µL ve hemodiyaliz sonrası 12.saatte alınan median serum NGAL-12 değeri 711,25 (30,97-2003,61) pg/µL olarak saptandı. ABY tanısında 335,34 pg/µL ve üzerindeki NGAL düzeylerinin %88,64 sensitivite ve %85,71 spesifiteye sahip olduğu bulundu (AUC: 0,903; CI: 0,811-0,96 ve p<0,001). Mortalite gelişen (n=18) ve gelişmeyen hastaların NGAL (NGAL-0,1,12) düzeyleri benzerdi (p>0,05). Sonuç: Serum NGAL ölçümü ABY tanısını koymada kullanılabilir ancak hastalığın 30 günlük mortlite takibi için kullanışlı bir parametre değildir. Anahtar kelimeler: Serum NGAL, akut böbrek yetmezliği, hemodiyaliz
Acil servise başvuran kalp yetmezliği tanılı hastalarda serum glypican-6 düzeylerinin değerlendirilmesi
Giriş ve Amaç: Kalp yetmezliği acil serviste sıklıkla karşılaşılan, yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahip hastalıklardan biridir. Hastalığın tanısal yaklaşımında ve klinik ciddiyetinin belirlenmesinde birçok biyokimyasal belirtecin güncel kullanımda olan laboratuvar tetkiklerine ve görüntüleme yöntemlerine üstünlüğü araştırılmaktadır. Kalp yetmezliği tanısında kulllanılan en önemli biyobelirteçlerden biri N-terminal pro-B-tipi natriüretik peptid (NT-proBNP) dir. Bununla beraber tanısal yaklaşımlarda yeni biyomarkerların araştırılması ile ilgili çalışmalar devam etmektedir. Bu biyobelirteçlerden birisi de hem kardiyak fibroblastlar hem de kardiyomiyositler tarafından üretilen Glypican-6 (GPC-6)'dır. Bu çalışmamızda amacımız acil serviste kalp yetmezliği ile takip edilen hastalarda, serum GPC-6 düzeylerinin kalp yetmezliği tanısında kullanılmakta olan NT-proBNP düzeyleri ve ekokardiyografi bulguları ile karşılaştırılarak kullanılabilirliğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Prospektif, zaman sınırlamalı olarak yapılan bu çalışmaya Aralık 2021 ile Nisan 2022 tarihleri arasında Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne başvuran, 18 yaş üzerindeki kalp yetmezliği tanılı hastalar ve hasta grubu ile benzer demografik özellikleri olan sağlıklı gönüllüler dahil edildi. Başvuru anında eşlik eden serebro vasküler hastalık, pulmoner emboli, miyokard infarktüsü, malignite, intoksiksikasyon ve sepsis gibi GPC-6 düzeyini etkileyebilecek hastalığı olanlar çalışma dışı bırakıldı. Hastaların demografik verileri, vital bulguları, laboratuvar sonuçları, görüntüleme bulguları ve hastalığın ekokardiyografik bulguları kaydedildi. Hasta ve kontrol gruplarından alınan kan numunelerinde serum GPC-6 düzeyleri Enzyme Linked Immuno Sorbent Assay (ELISA) yöntemiyle ölçüldü. Bulgular: Çalışmaya 65'i hasta grubunda, 20'si kontrol grubunda olmak üzere toplam 85 olgu dahil edildi. Hasta grubunun yaş ortalaması 72,4±11,8 yıl, kontrol grubunun yaş ortalaması ise 68,2±12,3 yıl idi (p=0.173). Hasta grubunun median GPC-6 düzeyi (457 (140-2774) pg/mL) kontrol grubunun median GPC-6 düzeyinden (251,50 (145-1084) pg/mL) daha yüksekti (p=0.038). Hasta grubunun median NT-proBNP düzeyi (445 (100-2384) pg/mL) kontrol grubunun median NT-proBNP düzeyinden (111 (101-580) pg/mL) daha yüksekti (p<0.001). Kalp yetmezliği tanısı için GPC-6 düzeylerinin 390 pg/mL üzerindeki değerleri %58,46 sensitivite ve %75 spesifiteye sahipti (AUC=0,654, CI=0,543-0,754, p=0,017). Kalp yetmezliği tanısı için NT-proBNP düzeylerinin 122 pg/mL üzerindeki değerleri %89,23 sensitivite ve %70 spesifiteye sahipti (AUC= 0,797, CI=0,696-0,877, p<0,001). Hastalığın ekokardiyografi ile ölçülen şiddet düzeyi ile serum NT-proBNP düzeyi arasında anlamlı ilişki saptanırken, serum GPC-6 düzeyi arasında anlamlı ilişki bulunmadı (p<0.001 ve p=0.425 ; sırası ile). Sonuç: GPC-6, kalp yetmezliği tanısında kullanılabilir ancak hastalığın şiddetini belirlemek için yeterli değildir. GPC-6, kalp yetmezliği tanısında NT-proBNP'ye göre daha yüksek spesifiteye sahiptir. Anahtar kelimeler: Acil Servis, Kalp Yetmezliği, Glypican-6 (GPC-6), NT-proBNP
Orta ve ağır inme hastalarında optik sinir kılıf çapının ultrasonografik ölçümü büyük damar oklüzyonunu gösterebilir mi?
Amaç: Bu çalışmanın amacı orta ve ağır iskemik inme hastalarında ultrasonografi ile ölçülen optik sinir kılıf çapının (OSKÇ), büyük damar oklüzyonunu öngörmedeki etkinliğini değerlendirmektir. Gereç ve Yöntem: Tek merkezli, prospektif ve gözlemsel nitelikte olan bu çalışma Mart 2023 ile Haziran 2023 tarihleri arasında Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisi'ne semptom başlangıcının ilk 24 saatinde olan inme semptomlarıyla başvuran hastalar ve sağlıklı gönüllüler üzerinde gerçekleştirildi. Bilinen göz patolojisi olan, kafa içi basınç artışı öyküsü olan ve Ulusal Sağlık Enstitüleri İnme Ölçeği skoru (NIHSS) ≤5 olan hastalar çalışmadan dışlandı. Hastaların başvuru anındaki sağ ve sol OSKÇ'leri temel ultrasonografi eğitimi almış ve yeterli sayıda ultrasonografik OSKÇ ölçümü yapmış, deneyimli tek bir acil tıp asistanı tarafından yapıldı. Buna ek olarak hastaların sosyodemografik özellikleri, vital bulguları, başvuru semptomları, semptom süreleri, komorbid hastalıkları, Glaskow Koma Skalası (GKS), NIHSS skorları, Alberta İnme Programı Erken BT Skoru (ASPECTS), 3. aydaki modifiye Rankin Skalası (mRS) skorları ve tedavi sonlanımları kaydedildi. İskemik inmeli hastalardaki tüm bu parametreler büyük damar oklüzyonu olan ve olmayan gruplar arasında karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya 151 inme hastası (hasta grubu) ve 63 sağlıklı gönüllü (kontrol grubu) dahil edildi. İnme hastalarının 133'ü (%88,1) iskemik inme, 18'i (%11,9) ise hemorajik inme geçiriyordu. Hasta grubunun yaş ortalaması 70,44±12,83 yıl iken kontrol grubunun yaş ortalaması 67,68±16,11 idi. Hasta grubunun %45,7'si (n=69) kadın iken bu oran kontrol grubunda %46 (n=29) idi. Hasta ve kontrol grubu yaş ve cinsiyet açısından benzerdi (p=0,964 ve p=0,186; sırasıyla). İskemik inmeli hastaların %58,6'sında (n=78) büyük damar oklüzyonu vardı. Büyük damar oklüzyonu olan ve olmayan hastalar yaş, cinsiyet, ek hastalıklar ve başvuru anındaki vital bulgular açısından benzerdi (p>0,05). GKS ve ASPECT skorları büyük damar oklüzyonu olan hastalarda daha yüksek iken, NIHSS skoru ise büyük damar oklüzyonu olmayan hastalarda daha yüksekti (p<0,001, p=0,006 ve p<0,001; sırasıyla). 3. ay sonunda bakılan mRS skoruna göre büyük damar oklüzyonu olan hastaların %41'i (n=32) iyi klinik sonlanıma sahip iken büyük damar oklüzyonu olmayanlarda bu oran %81,8 (n=45) idi (p<0,001). Ölçülen median sağ OSKÇ değeri büyük damar oklüzyonu olan hastalarda 6,1 (4,5-7,3) mm iken büyük damar oklüzyonu olmayan hastalarda 5,7 (4,4-6,9) mm idi (p=0,002). Ölçülen median sol OSKÇ değeri büyük damar oklüzyonu olan hastalarda 5,9 (4,7-7,6) mm iken büyük damar oklüzyonu olmayan hastalarda 5,7 (4,7-6,7) mm idi (p=0,002). Çalışmamızda 6 mm ve üzerindeki sağ OSKÇ ölçüm değeri %51,28 sensitivite ve %78,18 spesifite ile büyük damar oklüzyonu için anlamlı bir gösterge idi (AUC=0,653, %95 CI=0,566-0,733, p=0,001). 5,5 mm ve üzerindeki sol OSKÇ ölçüm değeri %83,33 sensitivite ve %40 spesifite ile büyük damar oklüzyonu için anlamlı bir gösterge idi (AUC=0,647, %95 CI=0,560-0,728, p=0,002). Sonuç: Orta ve ağır inme hastalarında başvuru anında yatakbaşı ultrasonografi ile ölçülen OSKÇ düzeylerindeki yükseklik büyük damar oklüzyonunu için bir öngörücü parametre olarak kullanılabilir. Anahtar kelimeler: acil servis, optik sinir kılıf çapı, akut inme, iskemik inme, hemorajik inme, ultrasonografi, kafa içi basınç artışı
Karbonmonoksit zehirlenmesi nedeni ile acil servise başvuran hastalarda laktat klirensinin değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmanın amacı acil servise karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi ile başvuran hastaların başvuru anında ve takip eden süreçte alınan kan laktat ve karboksihemoglobin düzeylerinin belirlenerek bu düzeyler arasındaki farklılıkların göstergesi olan delta laktat (∆laktat), laktat klirensi (CL), delta karboksihemoglobin (∆COHb) ve karboksihemoglobin klirensi (CCOHb) düzeyleri ile hastane kalış süresi ve tedavi şekli arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Materyal-Metod: Bu çalışma, 01 Ocak 2017 ve 1 Mart 2024 tarihleri arasında arasında Samsun Üniversitesi Samsun Eğitim ve Araştırma Hastanesi acil servisine CO zehirlenmesiyle başvuran hastaların dahil edildiği retrospektif bir çalışma olarak gerçekleştirildi. Bulgular: Çalışmaya 169 hasta dahil edildi. Başvuru anında alınan kan laktat düzeyi yüksek olan hastaların hastane kalış süresi anlamlı derecede fazlaydı (p=0,001). Laktat>2,8 mmol/L düzeylerinin hastanede kalış süresi için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,645, %95 CI:0,567-0,717; %50,72 sensitivite, %76 spesifite; p<0,001). Laktat düzeyi hiperbarik oksijen tedavi (HBOT) alanlarda anlamlı derecede fazlaydı (p<0,001). Laktat>2,8 mmol/L düzeylerinin HBOT ihtiyacı için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,705, %95 CI: 0,631-0,773; %63,89 sensitivite, %72,93 spesifite; p<0,0001). COHb düzeyi yüksek olan hastaların hastane kalış süresi anlamlı derecede fazlaydı (p<0,001). COHb>%20,32 düzeylerinin hastanede kalış süresi için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,706, %95 CI: 0,631-0,773; %62,32 sensitivite, %74 spesifite; p<0,001). COHb düzeyi HBOT alanlarda anlamlı derecede daha fazlaydı (p:0,001). COHb>%18 düzeylerinin HBOT ihtiyacı için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,680, %95 CI: 0,604-0,750; %66,67 sensitivite, %60,15 spesifite; p<0,001). CCOHb değeri yüksek olan hastaların hastane kalış süresi anlamlı derecede fazlaydı (p<0,001). CCOHb>%82,43 değerlerinin hastanede kalış süresi için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,728, %95 CI: 0,654-0,793; %53,62 sensitivite, %84 spesifite; p<0,0001). ∆COHb değeri yüksek olan hastaların hastane kalış süresi anlamlı derecede fazlaydı (p<0,001). ∆COHb>%12,2 değerlerinin hastanede kalış süresi için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,721, %95 CI: 0,646-0,787; %65,22 sensitivite, %72 spesifite; p<0,0001). CCOHb değeri HBOT alanlarda anlamlı derecede daha fazlaydı (p<0,001). CCOHb> %70,23 değerlerinin HBOT ihtiyacı için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,715, %95 CI: 0,641-0,782; %80,56 sensitivite, %58,65 spesifite; p<0,0001). ∆COHb değeri HBOT alanlarda anlamlı şekilde daha fazlaydı (p<0,001). ∆COHb>%14,4 değerlerinin HBOT ihtiyacı için öngörücü olduğu tespit edildi (AUC: 0,695, %95 CI: 0,619-0,763; %61,11 sensitivite, %68,42 spesifite; p<0,0001). Sonuç: Acil servise başvuran CO zehirlenmeli hastalarda hastane kalış süresini tahmin etmede ve HBOT ihtiyacını belirlemede başvuru laktat ve COHb, CCOHb, ∆COHb değerleri kullanılabilir parametrelerdir. ∆laktat ve CL'i kullanılabilir parametreler değildir.
Acil serviste abdominal sepsis yönetimi
Bu çalışmada acil serviste intraabdominal sepsis ön tanısıyla değerlendirilen hastaların; epidemiyolojisi, etiyolojisi, erken ve doğru tanısı, hızlı resüsitasyonu, etkin kaynak kontrolü ve uygun antimikrobiyal tedavisinde rol alan faktörleri ve mortalite için risk faktörlerini tanımlamak amaçlanmıştır. 1 Ocak 2018 – 1 Ocak 2023 tarihleri arasında, Hacettepe Üniversitesi Hastaneleri Erişkin Acil Servis'e başvuran, sorumlu hekim tarafından 'Sepsis 3.0' kılavuzuna göre sepsis tanı kriterlerini karşılayıp sepsis ön tanısıyla değerlendirilen, sepsis odağının görüntüleme/örnekleme/kültür ile abdomen olduğu tespit edilen, 18 yaşından büyük 233 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortancası 65 yıl olarak saptandı. Hastaların %45,5'i hayatta kalmayan grupta idi. Acil servis başvurularındaki şikayetler arasında en sık karın ağrısı (%48,1) ve ateş (%31,3) olduğu görüldü. Hastaların başvuru vital bulguları değerlendirildiğinde vücut sıcaklığı değerleri hayatta kalmayan grupta daha düşük saptandı (p<0,001). Hastalara en sık eşlik eden komorbidite %63,5 oran ile malignite olarak saptanmış olup hayatta kalmayan hasta grubunda metastatik solid malignite oranı daha yüksek saptandı (p<0,001). CCI skoru ise ortanca değeri 6 olarak hesaplandı ve hayatta kalmayan hasta grubunda daha yüksek bir CCI ortalaması elde edildi (p<0,001). İAS'ye neden olan tanılar değerlendirildiğinde en sık kolanjit (%21,9) ve intra-abdominal apse (%15,9) tespit edildi. Hayatta kalmayan hasta grubunda SOFA (p=0,02) ve SAPS-3 (p<0,001) skorları, düşük VKİ(<20) (p=0,02), YBÜ ve toplam yatış süreleri (p<0,001), septik şok tablosu görülme oranı (p<0,001), vazopressör ajan ve mekanik ventilasyon ihtiyacı (p<0,001) daha yüksek tespit edildi. Hayatta kalan grupta, kaynak kontrolünde girişimsel işlem uygulanma oranı daha yüksek saptandı (p<0,001). Çalışmamızda elde edilen verilerde intra-abdominal sepsis mortalitesinin yüksek olduğu, bu hastaların tanı ve tedavi süreçlerinde yönetim algoritmalarının oluşturulması gerektiği ve mortaliteyi öngörecek risk skorlamalarının geliştirilmesine ihtiyaç olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: İntra-abdominal enfeksiyon, sepsis, mortalite, acil servis
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servise başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesi
Acil servisler geriatrik hastaların sık başvuru yaptıkları yerlerdir. Bu grup hastaların bilişsel fonksiyonlarının yerinde olması doğru tanı ve tedavi almaları açısından önemlidir. Acil serviste bilişsel fonksiyonları değerlendirmede kullanılacak test pratik ve güvenilir olmalıdır. Bu çalışmanın amacı acil servise başvuran 65 yaş ve üstü hastalarda bilişsel fonksiyonları değerlendirmede BOMC testinin etkinliğini göstermektir. Araştırma tek merkezli, prospektif, gözlemsel çalışma olarak tasarlandı. Hacettepe Hastanesi Erişkin Acil Servise 15.01.2024-30.06.2024 tarihleri arasında herhangi bir nedenle başvuran 65 yaş ve üstü, GKS skoru 15 ve yaşamsal değerleri normal sınırlarda olan 93 hasta çalışmaya alındı. Hastaların demografik bilgileri, acil servise başvuru şikayeti ve yaşamsal değerleri, komorbid hastalıkları, ön tanısı ve beslenme ile mobilizasyon durumları kaydedildi. Hastalara RASS ölçeği uygulanarak, skoru 0 olan hastalar uyanık ve sakin kabul edilerek BOMC testi yapıldı. Bu hasta grubunun hepsi demans incelemesi için geriatri polikliniğine yönlendirildi. Hastalar burada MMDT uygulanarak unutkanlık ve demans açısından değerlendirildi. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki Kare test ya da Fisher testi, gruplar arasında parametrik dağılım gösteren değişkenler için bağımsız grup t testi, parametrik dağılım göstermeyen değişkenler için de Mann Whitney U testi kullanıldı. Hastaların 37'si (%39,8) erkek, 56'sı ise (%60,2) kadındı. Hastaların yaş ortancası 72'ydi. BOMC skoru ≤ 4 olan hasta grubunun yaş ortalaması, BOMC skoru > 4 olan grubun yaş ortalamasına göre anlamlı olarak daha düşük bulundu (p=0,003). Yine BOMC skoru > 4 olan grupta MMDT testinden elde edilen ortalama skorlar, BOMC skoru ≤ 4 olan gruba göre daha yüksekti (p=0,0001).BOMC skoru > 4 olan hastalarda MMDT testine göre unutkan hasta sayısı, BOMC skoru ≤ 4 olan hasta sayısına göre anlamlı şekilde fazla tespit edildi (p=0,011). BOMC testi acil servislerde 65 yaş ve üstü hastalarda bilişsel fonksiyonların değerlendirilmesinde uygulaması kolay, pratik ve güvenilir bir testtir.
Uzun tatil günlerinin acil servis hasta başvuruları ve sonlanımlarına etkisinin değerlendirilmesi
Uzun resmi tatiller acil servis kalabalığına neden olup, hasta kabullerini ve tıbbı bakım kalitesini düşürebilir. Bu çalışmada uzun bayram tatillerinin acil servis hasta başvurularına, hasta profillerine ve sonlanımlarına etkisi araştırılmak amaçlandı. Çalışmada 2022 yılı 5 günlük Ramazan Bayramı (RB) Tatili, 9 günlük Kurban Bayramı (KB) Tatili ve her iki bayram süresine eşit günde bayram tatili olmayan dönemler olmak üzere, dört dönemdeki acil servis hasta başvuruları değerlendirildi. Kategorik değişkenlerin karşılaştırılmasında Ki Kare test veya Fisher testi, gruplar arasında parametrik dağılım gösteren değişkenler için bağımsız grup t testi, parametrik dağılım göstermeyen değişkenler için ise Mann Whitney U Testi kullanıldı. RB, RB tatili olmayan dönem, KB, KB tatili olmayan dönemlerde yazıldığı sıraya göre acil servise başvuran hasta sayısı 790, 746, 1616, 1540, kabul edilen hasta sayısı ise 681, 621, 1346, 1330 bulundu. Acil servis başvurularında, RB Tatilinde, tatil olmayan döneme göre %5.89, KB Tatilinde, tatil olmayan döneme göre %4.93 artış tespit edildi. RB Tatilinde, tatil olmayan döneme göre, görüntüleme istemlerinde ve 'acil' hastalarda azalmanın olduğu görüldü. KB Tatilinde, tatil olmayan döneme göre 19:00- 07:59 saatlerinde başvuruların, 'acil' hastaların, laboratuvar, görüntüleme, konsültasyon istemlerinin, acilde kalış süresinin daha kısa olduğu, 'acil olmayan' hasta başvurularının ise arttığı saptandı. KB Tatilinde, RB Tatiline göre 'kritik', 'çok acil' hasta başvurularının azaldığı, 'acil olmayan' triaj kategorisindeki başvuruların ise arttığı bulundu. KB Tatilinde, RB Tatiline göre daha az laboratuvar ve konsültasyon istendiği, yoğun bakım yatışlarının ve acilde ölümlerin daha az olduğu, acil servisten taburculuğun daha yüksek olduğu, acil serviste kalış süresinin de daha kısa olduğu saptandı. Tatil süresi uzadıkça 'acil olmayan' hasta başvurularındaki artış, uzun bayram dönemlerinde bu kategorideki hastalar için, acil servis dışında sağlık hizmeti verecek merkezlerin planlanması gerektiğini göstermektedir.
Acil serviste intrakraniyal kanama tanısı alan hastalarda oral antikoagülan ve antiagregan ilaç kullanımlarının değerlendirilmesi
Bu çalışmada acil servise başvuran intrakraniyal kanama tanısı almış hastalarda oral antikoagülan ve/veya antiagregan ilaç kullanımları incelendi. Tek merkezli retrospektif gözlemsel bir çalışma olarak dizayn edilen bu çalışmada Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Erişkin Acil Servisine 01 Haziran 2012 – 01 Haziran 2022 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üstü, intrakraniyal kanama tanısı alan 296 hastanın verileri analiz edildi. Hastaların demografik özellikleri, yaşamsal bulguları, başvuru; lplatelet, aPTT, INR, troponin değerleri, özgeçmişleri, kullandığı antikoagülan antiagregan ve antihipertansif ilaçları, beyin bilgisayarlı tomografi bulguları ve kontrol görüntüleme sonuçları, intrakraniyal kanama çeşitleri, yaralanma mekanizmaları, acil servis sonlanımları, hastane içi yatış durumları, verilen tedaviler ve 24 saat ve 72 saatlik mortalite durumları arasındaki ilişki incelenmiştir. Çalışmaya dahil edilen hastaların %46,7'si kadın, %53,3'ü erkekti. Hastalarda median yaş 69 olarak saptandı. Hastalık özgeçmişlerinde en sık %50,8 (n=150) ile hipertansiyon olduğu görüldü. Hastaların %40,3'ünün en az bir antikoagülan ve/veya antiagregan kullanmakta olduğu tespit edildi. En sık kullanılan %30 (n=65) ile asetilsalisilik asit ve klopidogrel yer almaktaydı. İkinci sırada %9,8 sıklıkta DMAH (Enoksaparin sodium, Bemiparin sodyum), %9,5 oranla varfarin ve %4 sıklıkta YOAK saptandı. Beyin BT'de hastaların %57'sinde intraparankimal kanama, %34,6'de subdural kanama, %25,1'inde subaraknoid kanama ve %3,1 oranında epidural kanama tespit edildi. 24 saatlik mortalite oranı %3,9; 72 saatlik mortalite oranı %21,6 olarak hesaplandı. Antikoagülan ve/veya antiagregan kullanımı ile hastaların ilk 24 saatlik mortalite oranı arasındaki ilişki olmadığı, fakat antikoagülan ve/veya antiagregan kullanan grupta ilk 72 saatlik mortalite oranı daha yüksek (%57,5) saptandı. Çalışmamızda elde edilen veriler her ne kadar antiagregan ve antikoagülan ilaç kullanımının İKK riskini ve şiddetini artırmadığı göstermiş olsada, yaygın ve geniş serili literatür verileri antikoagülan ve antiagregan tedavinin İKK gelişimi için yüksek risk oluşturduğunu göstermektedir. Sonuç olarak İKK'nın yüksek mortalite ve morbidite oranlarını düşündüğümüz zaman etyolojide yer alan antikoagülan antiagregan ilaç kullanımının giderek yaygınlaşmasından ötürü gelecekte bu ilaçların İKK üzerinde etkilerini daha sağlıklı şekilde gözlemek için daha çok çalışmaya ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Antikoagülan ilaç, antiagregan ilaç, acil servis, intrakraniyal kanama, mortalite
Tıp fakültesi 6. sınıf öğrencilerinde vücut kitle indeksi ve biseps kası çapının kardiyopulmoner resüstasyon kalitesi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Çalışmamız tıp fakültesi son sınıf öğrencisi olan 142 katılımcı ile yapılmıştır. Çalışmada vücut kitle indeksi, düzenli spor alışkanlığı ve biseps kası çapının kaliteli kardiyopulmoner resüstasyon üzerindeki etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma sonucunda vücut kitle indeksi yüksek olanların ugyun derinlikteki göğüs kompresyonunu sağlamada başarı olduğu saptanmakla beraber vücüt kitle indeksi arttıkça uygun göğüs kafesi gevşemlerinin de azaldığı görülmüştür. Çalışma bize göstermiştir ki DSÖ önerilerine göre haftalık düzenli spor alışkanlığı olanlarda KPR daha kaliteli yapılabilmektedir. Daha önce çalışması yapılmamış olan biseps kası çapı ile KPR kalite belirteçleri arasındaki ilişki değerlendirildiğinde kadınlarda biseps kası çapı ile uygun göğüs kafesi gevmesini sağlama arasında anlamlı ilişki bulundu. Anahtar Kelimeler: KPR, biceps çapı, vücut kitle indeksi, resüsitasyon kalitesi
Acil servise künt toraks travmasıyla gelen hastalarda pnömotoraks ve kosta fraktürünün eşlik ettiği pnömotoraks sıklığının karşılaştırılması
Giriş ve amaç: Yaptığımız bu çalışmanın amacı acil servise künt göğüs travmasıyla başvuran hastalarda pnömotoraks ve kosta fraktürü eşlik eden pnömotoraks sıklığının karşılaştırılması ve yaş, cinsiyet ve travma mekanizmasına göre hasta kliniğinin değerlendirilmesidir. Gereç ve yöntem: Bu çalışma hastane acil servisine başvuran künt göğüs travmalı 519 kişi üzerinde geriye dönük olarak yapılmıştır. Hastalar yaş, cinsiyet, travma mekanizması, pnömotoraks varlığı, kot fraktürü varlığı, batın yaralanması, spinal yaralanma, santral yaralanma, ekstremite yaralanması, maksillofasiyal yaralanma, glasgow koma skalası (GKS) puanı, sonlanım durumu, adli açılma durumu, mortalite durumu ve toraks ek yaralanma açısından değerlendirildi. Bulgular: Araştırmaya dâhil ettiğimiz 519 hastanın yaş ortalaması 45,12 iken hastaların %81,1'i erkek, %18,9'u kadındır. Başvuruların %52'si trafik kazası nedeniyle idi. Hastaların %53,2'sinde pnömotoraks %78,8'inde ise kot fraktürü mevcuttur. Batın yaralanması %14,6, spinal yaralanma %33,5, santral yaralanma %12,5, ekstremite yaralanması %42, maksillofasial yaralanma %14,8 olarak bulundu. GKS %86,3 oranla iyi (15-14) tespit edildi. Hastaların %60'a yakınının serviste yatışı gerçekleşirken yoğun bakıma yatışı olanların oranı ise %34,5 idi. Başvuruların %79,6'sı adli vaka idi. Mortalite oranı %7,5 bulundu. Toraksta pnömotoraks ve kot fraktürü dışında ek yaralanma oranı %68,8 oranında tespit edildi. Sonuç: Acil servise künt göğüs travması ile başvuranların çoğunluğunu erkeklerin oluşturduğunu, en sık başvuru sebebinin trafik kazaları ve en sık ek yaralanmanın ekstremite yaralanması olduğunu tespit ettik. Yaşla birlikte pnömotoraks sıklığının azaldığı ve kot fraktürünün arttığı görüldü. Yaşlı popülasyonda düşmelerin daha sık olduğu gözlemlendi. Toraksta pnömotoraks ve kot fraktürü dışında ek yaralanma oldukça yüksek tespit edildi. Aynı zamanda eşlik eden kraniyal, ekstremite ve spinal yaralanmalar da yüksek tespit edildi. Bu yüzden hastaların yaş, travma mekanizması ve ek yaralanmaları göz önünde bulundurup tedavileri ve uzun dönem takiplerine sistematik bir şekilde yaklaşılmalıdır. Öykü ve fizik muayene asla atlanmamalı, komplikasyonlar açısından dikkatli olunmalı, uygun tanı ve tedavisi hızlıca yapılmalıdır. Anahtar sözcükler: Travma, göğüs travması, künt göğüs travması
Miyokard infarktüsü geçiren hastalarda koroner anjiyografi öncesi ve sonrası QT değişimi
EKG, göğüs ağrısıyla başvuran hastaların acil serviste değerlendirilmesinde hızlı, düşük maliyetli, kolay erişilebilir ve tekrarlanabilir bir tanı yöntemidir. Bu çalışmanın amacı, MI tanısı alan hastalarda, acil serviste çekilen EKG'lerde gözlenen QTc aralığı uzaması, ST segment depresyonu, T dalga negatiflikleri ve elektriksel aks değişikliklerinin, hastaların klinik seyri ve koroner anjiyografi sonuçlarıyla ilişkisini araştırmaktır. Ayrıca bu değişikliklerin uygulanan tedavi yöntemleri (medikal tedavi veya perkütan koroner girişim) ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Yöntem: Bu araştırmaya, 20/05/2024–20/05/2025 tarihleri arasında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı, Acil Servis Polikliniğinde miyokard infarktüsü tanısı alan ve takibi yapılan, yaşları 18-100 yaş arasındaki hastalar dahil edildi. Hastaların yaş, cinsiyet, tanı bilgileri, kullanılan ilaçları ve EKG bulguları; hemşire gözlem formları, hasta dosyaları ve hastane veri kayıt sisteminden elde edilerek değerlendirildi. Tüm hastaların acil servise başvuru sırasında çekilen ilk ve ikinci EKG'leri ile PCI sonrasında elde edilen EKG'ler incelendi. QTc süresi, kalp elektriksel aksı, ST segment depresyonu ve T dalgası negatiflikleri ölçüldü. PCI öncesi ve sonrası veriler karşılaştırılarak QTc değişimi, aks kaymaları, ST segment değişiklikleri ve T dalga negatiflikleri arasındaki farklılıklar analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya 109 hasta dahil edildi. Hastaların %69,7 'si (n= 76) erkek, %30,3 'ü (n=33) kadındı. Hastaların yaş ortalaması 62±10,68 olarak hesaplandı. Hastaların çekilen EKG'lerinde PCI sonrasına göre QTc'de uzama vardı ve çalışmamızda tanı sırasındaki QTc ile PCI sonrası QTc arasında anlamlı farklılık vardı. T dalga negatifliğinde de anlamlı farklılık saptanmasına rağmen ST depresyonunda anlamlı farklılık saptanmadı. Hastaların %40,4'ünün aksı sola doğru sapmıştı ve hastaların %52,3'ünün ise sağa doğru saptığı tespit edildi. Hastaların PCI sonrasına göre aks değişimi anlamlı idi. LMCA, LAD veya Cx lezyonlarında aksın genellikle sola; RCA veya eşlik eden damar tutulumu olan olgularda ise sağa deviye olduğu gözlemlendi. Ancak tedavi yöntemi ile aks değişikliği arasında anlamlı bir fark saptanmadı. Tedavi yöntemine göre QTc karşılaştırıldığında, medikal tedavi grubunda anlamlı değişim saptanmazken, anjiyo uygulanan hastalarda QTc değerlerinde düşüş gözlemlennmiş ancak anlamlı bulunmamıştır (p=0,086). Post anjiyo T negatifliği ile tedavi yöntemi karşılaştırıldığında anlamlı bir fark elde edilmiştir. Tedavi türlerine göre en sık PCI uygulanan damar RCA (%26,6), ardından Cx (%23,9) ve LAD (%22,9) olmuştur. Hastaların %20,2'sine ciddi damar tıkanıklığı saptanmadığından medikal tedavi uygulanmıştır. Sonuç: Bu çalışmada hastaların tanı sırasındaki QTc ile PCI sonrası QTc arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Damar tıkanıklığı tespit edilen hastalarda, tıkanıklık saptanmayan ve anjiyografi sonrası medikal tedavi verilen hastalara kıyasla QTc aralığında uzama gözlemlenmiştir. Ayrıca, kalbin aksı işlem yapılan damar RCA ise sağa doğru kaydığı LAD ve/veya CX ise aksın sola doğru deviye olduğu saptanmış. T dalga negatifliği, QTc aralığı ve elektriksel aks takibi, hastalarda hem tedavi yanıtının değerlendirilmesinde hem de prognozun öngörülmesinde önemli bilgiler sunabilir. Özellikle yaşlı, diyabetik ya da atipik semptomlarla başvuran hastalarda bu EKG parametreleri, erken karar alma ve hızlı yönlendirme süreçlerinde destekleyici bir araç olarak kullanılabilir. Acil serviste hasta sirkülasyonunun hızlandırılması, koroner yoğun bakıma yatış ve anjiyografi ünitesine ulaşım süresinin kısaltılması büyük önem taşımaktadır. Kalp krizi, kompleks ve dinamik bir süreç olduğundan, erken reperfüzyon sağlayacak girişimlerin uygulanabilmesi için PCI adaylarının zamanında belirlenmesi gereklidir. Bu nedenle, invaziv olmayan tanı yöntemlerinin daha yaygın ve etkin bir şekilde kullanımı teşvik edilmelidir.
Acil serviste akut apandisit tanısında kullanılan Tzanakis, RIPASA ve Alvarado skorlama sistemlerini cerrahi sonuçlarla karşılaştırarak hangi skorlama sisteminin daha doğru, güvenilir ve kullanışlı olduğunu belirlemeye yönelik diagnostik etkinlik çalışması
Giriş ve Amaç: Akut apandisit (AA), acil cerrahi gerektiren en yaygın abdominal patolojilerden biridir. Tanı koymada gecikme, perforasyon ve morbidite riskini artırırken; erken tanı konulması negatif apendektomi oranlarını azaltabilir. Bu doğrultuda çeşitli klinik skorlama sistemleri geliştirilmiştir. Bu çalışmada amaç, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Dursun Odabaş Tıp Merkezi Acil Servisi'ne başvuran ve akut apandisit ön tanısı alan hastalarda, Tzanakis, RIPASA ve Alvarado skorlama sistemlerinin tanısal başarılarını karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışma, prospektif, tanımlayıcı ve karşılaştırmalı bir nitelikte olup, 16.09.2024–16.04.2025 tarihleri arasında AA tanısıyla acil servise başvuran 56 hastanın verileri üzerinden yürütülmüştür. Tüm hastaların demografik bilgileri, klinik belirtileri, laboratuvar değerleri, görüntüleme sonuçları ve patoloji raporları değerlendirilmiştir. Hastalara ait istatistiki bilgiler sunulmuş; Tzanakis, RIPASA ve Alvarado skorları her hasta için ayrı ayrı hesaplanmış ve her sistemin patoloji sonuçlarıyla uyumu analiz edilmiştir. Analizler için MS Excel ve SPSS programları kullanılmıştır. Bulgular: Hastaların tamamının patoloji sonucu AA ile uyumludur. Tzanakis için AA tanı skoru sınırı 8 ve üzeri, RIPASA için 7.5 ve üzeri, Alvarado için 7 ve üzeri olarak ele alınmıştır. Tzanakis için minimum skor 4, maksimum skor 15 ve ortalama skor 10.6 olarak hesaplanmıştır. RIPASA için minimum 5, maksimum 15 ve ortalama skor 10.5'tir. Alvarado skoru ise minimum 2, maksimum 10 ve ortalama 7'dir. Algoritmaların tanısal başarısına bakıldığında Tzanakis %76.79 (N=43), RIPASA %91.07 (N=51) ve Alvarado %67.86 (N=38) başarıya sahiptir. Buna göre en yüksek başarı oranı RIPASA'ya aitken en düşük başarı oranı ise Alvarado'ya aittir. Sonuç: En yüksek tanısal başarı RIPASA skorlama sistemi ile elde edilmiştir (%91,07), bunu sırasıyla Tzanakis (%76,79) ve Alvarado (%67,86) takip etmiştir. Tüm algoritmaların aynı anda AA tanısı koyduğu hastalarda sağ alt kadran ağrısı, hassasiyet ve rebound bulgularının %100 oranında mevcut olduğu gözlenmiştir. Bu da bu bulguların tanısal değeri yüksek çekirdek semptomlar olduğunu göstermektedir. Aynı anda üç algoritmanın da "AA değil" olarak değerlendirdiği sadece bir vaka bulunmuştur. Bu durum skorlama sistemlerinin genelde benzer tanısal yaklaşım sergilediğini desteklemektedir. Skorlama sistemlerine ait kullanılabilirliğe dair görüşler ve gelecek çalışmalara yönelik öneriler sunulmuştur.
Acil servise başvurup yatışı yapılan KOAH tanılı hastalarda ACEF, DECAF-L, Ottawa KOAH risk skala skorlarının, laboratuvar parametrelerinin hastane içi mortalite ile ilişkisi
Amaç: Hastaneye yatırılan kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanılı hastalarda erken dönem (ilk 10 gün) mortaliteyi etkileyen klinik ve laboratuvar faktörlerinin belirlenmesi ve Yaş, Kreatinin ve Ejeksiyon Fraksiyonu (ACEF); Dispne, Eozinopeni, Konsolidasyon, Asidemi, Atriyal Fibrilasyon ve Laktat (DECAF-L) ve Ottawa KOAH Risk Skalası (OKRS) risk skorlama sistemlerinin bu mortaliteyi öngörmedeki performanslarının değerlendirilmesi amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Çalışma, acil servise başvuran ve KOAH tanısıyla servis veya yoğun bakıma yatışı yapılan 101 hasta ile prospektif takip çalışması olarak yürütüldü. Hastaların fizik muayene bulguları, semptomları, vital bulguları [bilinç durumu, Glasgow Koma Skalası (GKS), solunum desteği ihtiyacı gibi], tıbbi özgeçmişleri ve acil servis takiplerindeki solunum desteği durumları kaydedildi. ACEF, DECAF-L ve Ottawa KOAH Risk Skalası skorları başvuru anında hesaplandı. Başvuru anında böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri, serum elektrolit düzeyleri ve enfeksiyon belirteçlerine yönelik laboratuvar ölçümleri yapıldı. Hastalar yatış sonrası mortalite açısından 10 gün boyunca takip edildi. Bulgular: Çalışma sonucunda, risk skorlama sistemlerinden DECAF-L (AUC: 0,857) ve OKRS (AUC: 0,877) mortaliteyi öngörmede oldukça iyi bir performansa sahipken ACEF skorunun (AUC: 0,772) öngörü gücünün orta düzeyde olduğu saptandı. Lojistik regresyon analizinde, Glasgow Koma Skoru (GKS) ve platelet değerlerinin artmasının mortaliteyi azalttığı ve kan üre azotu ve LDH değerlerinin artmasının ise ölüm olasılığını anlamlı şekilde artırdığı görüldü. Ek olarak, hastane içi ölümlerin en sık nedenlerinin pnömosepsis (%33.3) ve Tip 1 solunum yetmezliği (%28,57) olduğu belirlendi. Sonuç: DECAF-L ve OKRS gibi standardize edilmiş risk skorlama sistemleri, hastaların mortalite riskini hızlı ve etkili bir şekilde değerlendirmede değerli araçlardır. Elde edilen bulgular, KOAH tanılı hastalarda mortalite riskinin erken tanınması ve uygun klinik müdahalelerin planlanması için önemli bilgiler sunmaktadır.
Acil servise başvuran multitravmalı hastaların retrospektif değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmada acil servise başvuran multitravmalı hastaların klinik özelliklerinin ve mortaliteyi etkileyen risk faktörlerinin retrospektif olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: Bu kesitsel araştırma Uşak Eğitim Araştırma Hastanesi'nin Acil Anabilim Dalı'nda, 1 Ocak 2018 – 30 Nisan 2022 tarih aralığında gerçekleştirilmiştir. Bu tarihlerde acil servis'ten anestezi yoğun bakım ünitesi (YBÜ)'ne multitravma nedeniyle yatırılan hastalar (n = 188) çalışmaya dahil edilmiştir. Olguların klinik özellikleri, revize travma skoru (RTS), Glaskow koma skalası (GKS) ve şok indeksi kaydedilmiştir. Bulgular: Olguların %75'i erkekti ve yaş ortalaması 45,55 ± 19,29 yıldı. En sık travma türleri %61,7 trafik kazası ve %10,6 düşme nedenli yaralanmaydı. En sık yaralanmalar torakal bölge yaralanmaları olan %47,1 kot fraktürü, %41,5 akciğer kontüzyonu, %29,8 pnömotoraks ve hemotorakstı. Olguların %20,2'sinin genel durumu kötüydü, %11,2'sinin bilinci kapalıydı ve %6,9'u eksitus oldu. Mortaliteyi etkileyen risk faktörleri çok değişkenli analizle değerlendirildiğinde, olguların entübe olmasının (OR: 20,068 [%95GA: 0,941 - 136,959], p = 0,002) ve yüksek laktat düzeyinin (OR: 1,316 [%95GA: 1,051 - 1,647], p = 0,017) diğer değişkenlerden bağımsız olarak mortalite riskini arttırdığı belirlendi. Mortaliteyi öngörmede en yüksek sensitiviteye sahip parametre olan solunum sayısı <15 kesim noktasında %76,9 sensitivite ve %69,1 spesifite ile mortaliteyi öngörebiliyordu (AUC: 0,763 [%95GA: 0,608-0,918], p = 0,002). En yüksek spesifiteye sahip parametre olan GKS <8 kesim noktasında %53,8 sensitivite, %94,3 spesifite ile mortaliteyi öngörebiliyordu (AUC: 0,669 [%95GA: 0,475-0,894], p = 0,042). Sonuç: Multitravma nedeniyle acil servise başvuran olgular arasından laktat düzeyi daha yüksek olanlar ve entübe edilenlerin mortalite riski daha fazladır. Bu olgularda erken dönemde daha ciddi önlemler alınarak ve uygun tedavi yönetimi ile mortalite ve morbidite sıklığı azaltılabilir. Anahtar Kelimeler: Multitravma, Acil Servis, Yoğun Bakım Ünitesi, Mortalite
Acil servis monitörlü gözleme başvuran ve yoğun bakıma yatışı yapılan hastaların elektrokardiyogramdaki frontal QRS-T açısı ile hastane içi mortalite arasındaki ilişkinin incelenmesi
Amaç: Acil servis monitörlü gözlemden yoğun bakıma yatış sonrası hastaların takipleri çok önemlidir. Hastaların takipleri sırasında gelişen mortalite oranı ve prediktörleri ve tahmin değerleri yoğun bakım yatışlarında önem arz eder. Frontal QRS-T açısı kardiyak mortalite ve potansiyeli açısından çalışmalarda geniş yer bulmuş parametredir. Bu çalışmanın amacı acil servis monitörlü gözlemden yoğun bakımlara yatışı yapılan hastalarda başvuru elektrokardiyogramdaki frontal QRS-T açısı ile mortalite arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamız 1 Eylül 2022- 1 Kasım 2022 tarihleri arasında Uşak Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıp Fakültesi Acil servis monitörlü gözleme herhangi bir ön tanıyla başvurup yoğun bakıma yatışı yapılan hastalar retrospektif olarak dahil edilmiştir. Çalışmamızdan 18 yaş altı, travma geçirmiş hasta grubu, kalp pili takılan hastalar, sol dal bloğu olan hastalar, atrial fibrilasyonu olan hastalar dışlandıktan sonra geriye kalan 188 hasta çalışmamıza dahil edildi. Son analizde 36 ölü hasta ve 152 yaşayan hasta olarak iki gruba ayrıldı. Gruplar arasında frontal QRS-T açısı değerlendirildi. Çalışmamızın verileri SPSS 22.0 istatistik programıyla analiz edildi. Bulgular: Ölen grup sağ kalan grubu göre istatistiksel olarak daha yaşlıydı diğer parametreler arasında anlamlı farklılık yoktu (p=0.06). Ölen grupta sağ kalan grubu göre frontal QRS-T açısı istatistiksel olarak daha yüksekti (p<0.001). Çok değişkenli Cox regresyon analizinde ise frontal QRS-T [OR= 1.066(1.019-1.223), p <0,001], CRP [OR=1.005(1.002-1.098), p<0,001] bağımsız mortalite prediktörü olarak saptandı. ROC analizinde frontal QRS-T açısı için kesim noktası olarak 74.5 değeri belirlendi. 74.5 'den büyük bir QRS süresi; yoğun bakım yatışı yapılan acil servis başvuru hastalarında Sensitivite: %79 ve Spesifite %75 ile mortalitenin öngörüldüğü analiz edildi [AUC: 0,820, p<0,001]. Sonuç: Acil servis monitörlü gözlem hastalarında ölçülen frontal QRS-T, hastane içi mortaliteyi tahmin edebilen ve yoğun bakım takibinde kritik hastaların belirlenmesine yardımcı olabilen, ucuz, hızlı ve kolay elde edilebilen yeni bir EKG parametresidir.
Acil servise başvuran mülteci ve sığınmacı hastaların retrospektif incelenmesi
ÖZET Acil Servise Başvuran Mülteci ve Sığınmacı Hastaların Retrospektif Değerlendirilmesi Amaç: Mülteci ve sığınmacılar günümüzde tüm Dünya'yı ilgilendiren önemli bir insanlık problemidir. Bu çalışmanın amacı acil servise başvuran mülteci ve sığınmacı hastaların, demografik özelliklerinin, acil servis başvurularının, acil servis üzerinde oluşturduğu yükün retrospektif olarak değerlendirilmesidir. Materyal ve metod: Çalışmaya hastanemizin acil servisine 3 yıllık bir süre içerisinde başvuran 5203 hasta dahil edildi. Hastaların demografik özellikleri, komorbiditeleri, acil servise en sık başvuru sebepleri, hastalardan istenen tetkikler, tekrarlayan başvuruları, acil servisten sonlanımları kayıt altına alındı. Bu değerler SPSS, MedCalc kullanılarak analiz edildi. Bulgular: Çalışmaya 3 yıllık dönemde acil servise başvuran 5203 yabancı uyruklu hasta dahil edildi. Hastaların çoğunluğu genç erişkin (%84,3) olup yaş ortalaması 32,0 ± 11,9 idi. Başvuruların büyük bölümü yeşil alandan %57,4 yapıldı ve olguların %94,4'ü normal başvuru şeklindeydi. En sık tanılar üst solunum yolu enfeksiyonları, yumuşak doku bozuklukları, COVID-19, gebelik ve abdominal yakınmalardı. Ülke dağılımında Afganistan ve Suriye uyruklular çoğunluktaydı. Hastaların %31,2'si 6 ay içinde acile, %34,8'i polikliniğe tekrar başvurdu. Tekrar başvurular en çok yeşil alanda, en az pandemi alanında görüldü (p < 0,001). Laboratuvar ve görüntüleme istemleri başvuru birimine göre anlamlı şekilde farklılaştı ( p <0,001). Hemogram, biyokimya, troponin ve INR en sık sarı ve kırmızı alanda istendi. Röntgen ve tomografi travma ve sarı alanda belirgin yüksekti. Ultrason yeşil alanda nispeten daha fazla, pandemi alanında belirgin düşük düzeyde kullanıldı. MR en çok sarı ve kırmızı alanda istendi. Yaş grupları ile olgu türleri arasında anlamlı ilişki vardı (p < 0,001); adli vakalar ve trafik kazaları çocuk/ergen grupta, normal başvurular ise erişkinlerde yoğunlaştı. Vatandaşlık ülkesi ile olgu türü arasında ise anlamlı fark bulunmadı (p = 0,631). Sonuç: Araştırmamızda acil servislere başvuran mülteci ve sığınmacı hastaların %84'ünün 18-44 yaş arasında olduğu, en çok yeşil alan başvurularının olduğu, başvuruların %94.5'unun taburculukla sonuçlandığı görüldü. Çalışmamızda mülteci ve sığınmacı hastaların acil servisi sıklıkla birinci basamak sağlık hizmetleri yerine kullanma eğiliminde oldukları saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Mülteci, Sığınmacı, Sağlık, Acil Servis
Acil servise başvuran sepsis ve septik şok tanılı hastaların prognoz ve mortalitelerinin öngörülmesinde laktat, baz defisiti ve albuminin beraber değerlendirilmesi
Amaç: Bu çalışmadaki amacımız sepsis veya septik şok ön tanılı hastalarda serum laktat, albumin ve baz defisiti değerlerinin kombine değerlendirildiklerinde prognoz ve mortalite öngörmedeki faydalarını saptayabilmektir. Gereç ve yöntem: Çalışmamız retrospektif gözlemsel bir çalışmadır. Çalışmaya Hacettepe Üniversitesi Hastanesi Erişkin Acil Servisine başvuran 18 yaş üstü ve SOFA skoru 2 ve üzeri olan 217 hasta dahil edilmiştir. Hastaların başvuru, 24. saat ve 48. saat laktat, albümin ve baz defisiti değerleri incelenmiştir. Laktat, albümin ve baz defisiti değerlerine göre hastane mortalitesi ve 90 günlük mortalite hesaplanarak prognoz ve mortalite öngörmede kullanılabilirliği araştırılmıştır. Sonuç: Çalışmamızda sepsis hastalarında 0-24-48. saat albümin değerlerindeki düşüklük mortaliteyi arttırmaktadır. 0-48. saat laktat değerleri hastane mortalitesini etkilemezken, 24. saat laktat değerindeki yükseklik hastane mortalitesini arttırmaktadır. 0-48. saat laktat değerlerindeki yükseklik 90 günlük mortaliteyi arttırmaktadır. Baz defisiti değerleri hastane mortalitesi ve 90 günlük mortalite üzerine etkisi bulunmamıştır. Septik şoktaki hastalarda laktat, albümin ve baz defisiti değerlerinin mortalite üzerine etkisi saptanmamıştır. Sepsis hastalarında laktat kleransına göre mortaliteler incelendiğinde sadece 24 saatlik laktat kleransı azaldıkça hastane mortalitesi artmaktadır. Alaktik baz defisitinin mortalite üzerinde etkisi yoktur. Laktat, albümin ve baz defisiti için yapılan ROC analizlerinde baz defisiti için anlamlı AUC değeri saptanmazken, laktat ve albümin için saptanan AUC değerleri 0.70'in altında olduğu için ayırt edicilikleri düşüktür. Laktat kleransı için yapılan ROC analizlerinde 24 saatlik laktat kleransı için AUC değeri anlamlıdır ancak eğri altında kalan alanın ayırt ediliciliği düşük bulunmuştur. Alaktik baz defisiti için yapılan ROC analizlerinde eğri altında kalan alanlar (AUC) istatistiksel olarak anlamlı saptanmamıştır. Tartışma: Çalışmamızda literatürün aksine laktat, albümin ve baz defisitinin prognoz ve mortalite belirlemede duyarlılıkları düşük bulunmuştur. Serum laktat, albümin ve baz defisitini etkileyebilecek faktörler (kronik karaciğer hastalıkları, kronik böbrek hastalıkları, metformin kullanımı gibi) dışlandığında bu biyobelirteçlerin, sepsis ve septik şokta mortalite belirlemedeki değerleri de azalmaktadır.
Acil serviste atriyal fibrilasyon/flutter hız kontrolünde ve diğer supraventriküler taşikardilerin tedavisinde kullanılan diltiazemin klinik başarısı ile kan kalsiyum düzeyleri arasındaki ilişki
Diltiazem, dar QRS kompleks taşikardilerin tedavisinde, yaygın olarak kullanılan anti-aritmik bir ilaçtır. Diltiazem, L tipi kalsiyum kanal blokajı ile hücre dışından hücre içine kalsiyum girişini inhibe ederek sitozolik kalsiyum düzeyini düşürür. Dar QRS kompleks taşikardilerin akut tedavisinde kullanılan iv diltiazemin etkinliğinin serum kalsiyumu ile olan ilişkisi in vivo olarak araştırılmamış bir konudur. Bu çalışmanın ilk amacı, akut tedavide kullanılan iv diltiazemin etkinliği ile kan kalsiyum düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmak, ikincisiyse hız kontrol profilaksisinde kullanılan diltiazemin kan kalsiyum düzeyi üzerindeki etkilerini saptamaktı. Dar QRS kompleks taşikardi ile acil servise başvuran 383 hastanın verileri retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların yaş ortancası 74 olup %55'i kadın, %45'i erkekti. Tedavi öncesi ritim hastaların %91,1'inde AF, %2,9'unda atriyal flutter ve %6,0'sında diğer SVT ritimleriydi. Tedavi başarı oranı %68,9 bulundu. Diltiazeme tedavi yanıtı olan hastalarda iyonize kalsiyum değerlerinin ortancası 1,14 mmol/L (IQR:0,12), yanıtsız hastalarda 1,10 mmol/L (IQR:0,12) tespit edilmiş olup aradaki fark istatistiksel olarak anlamlı bulunmadı (p=0,298). Alt grup analizlerinde ise, tedavi başarısı, iyonize kalsiyumu düşük hastalarda %63,1; normal olanlarda %73,3; yüksek olanlarda %40 saptandı ve bu farklılık anlamlıydı (p=0,002). Diltiazem ile en yüksek başarı oranı, iyonize kalsiyumu normal sınırlarda olan hastalarda görüldü. Profilaktik KKB kullanan hastalarda serum iyonize kalsiyum değeri ortancası 1,17 mmol/L (IQR:0,11), kullanmayanlarda 1,12 mmol/L (IQR:0,15) olarak saptandı ve aradaki fark anlamlıydı (p=0,009). Bu bilgiler, acil servise dar QRS kompleks taşikardi ile başvuran, serum kalsiyum düzeyleri değişen hastaların tedavilerinde ilaç seçimi konusunda klinisyene kılavuzluk edebilir.
Hacettepe Üniversitesi Tıp Fkültesi erişkin hastanesi acil tıp Ana Bilim Dalı erişkin acil servisinde 24 saatten uzun kalan hastaların demografik özellikleri ve hastaneye yatış süresini etkileyen faktörlerin incelenmesi
O Acil servisler (AS) sağlık sisteminin önemli bir bileşenidir. AS'lere başvuran hasta sayısı, talep ve beklentileri her geçen yıl artmaktadır. AS'de uzun süre yatış bekleyen hastalar, AS kapasitesinin azalmasına, kala-balıklaşmaya ve daha birçok olumsuz etkisiyle dünya çapında bir sorundur. 1 Temmuz 2018 – 1 Temmuz 2019 tarihleri arasında Hacettepe Erişkin AS'de 500 hastanın AS'de kalış süresi 24 saatten uzundu. Bu hastaların yaş ortancası 69'du. En fazla T3 triyaj kodu verilmişti. En sık HT (%43,8), Malignite (%42) ve DM (%28) olmak üzere %97,4'ünün komorbid hastalıkları vardı. Mor-talite demans (%19,6), KAH (17,5), ve malignitesi (%14,3) olan hastalarda anlamlı olarak daha yüksekti. En sık iç hastalıkları (%91,6), enfeksiyon hasta-lıkları (%74,6), ve kardiyoloji (%34,4) bölümlerinden konsültasyon istendi. Konsültasyon sayısı arttıkça doğru orantılı olarak kalış sürelerinin de anlamlı uzadığı saptandı.Bunlardan 251'inin tedavisi AS'de tamamlanarak taburcu edildi. 55'i vefat etti. 11'i başka merkeze sevk edildi. 8'i kendi isteğiyle ayrıldı. Kalan 175 hastanın 116'sı servislere, 59 tanesi de YBÜ'lere yatırıldı. Hastaların AS'de ortanca kalış süresi 66,3 saat olarak saptandı. Serviste (n=210) ya da YBÜ'de yer olmaması (n= 220) AS'de kalış süresini en fazla uzatan sebeplerdi. Servis, YBÜ ve palyatif merkez yatak kapasitelerinin arttırılması, evde bakım hizmetlerinin geliştirilmesi ve günlük tedavi merkezlerinin aktifleştirilmesi AS'de kalış sürelerini kısaltabilir.
Acil serviste pulmoner tromboemboli şüphesi taşıyan hastaların bilgisayarlı tomografi görüntülerinin yapay zeka ile değerlendirilmesi
Bu çalışmada; erişkin hastalarda mortalitenin önemli bir nedeni olan pulmoner emboliyi (PE) bilgisayarlı tomografi pulmoner anjiyografi (BTPA) görüntüleriyle acil serviste erken dönemde tanımak ve pulmoner emboliyi doğru lokalize etmek için yapay zeka kullanarak oluşturulan bilgisayar destekli algoritma kullanıldı. Retrospektif metodolojik bir araştırma olarak yapılan bu çalışmada, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Acil Servisi'ne 01 Ocak 2016 – 31 Aralık 2020 tarihleri arasında başvuran ve PE ön tanısı ile BTPA tetkik edilen 1948 hastaya ait veriler analiz edildi. Hastalara ait görüntüler DICOM formatında kaydedildikten sonra Python programlama diliyle yazılmış olan algoritma üzerinde standardize edilerek değerlendirildi. Tasarlanan yapay zeka algoritması tarafından bu hastaların BTPA görüntüleri, PE varlığı ve yokluğu; PE varsa embolinin anatomik seviyesi (masif, ana pulmoner, lober, lober+segmenter, segmenter, subsegmenter) açısından değerlendirildi. Çalışmaya dahil edilen hastaların %51,4 ü kadın (n=1002), %48,6'sı erkekti (n=946). Hastalarda median yaş 61.50 yıl olarak saptandı. Radyolog yorumu altın standart olarak baz alındığında; segmenter PE tanısı için yapay zeka analizinin sensitivitesi %82,3, spesifitesi %93,5, pozitif prediktif değeri %29,5, negatif prediktif değeri ise %99,4 olarak hesaplandı. Ana pulmoner PE açısından yapay zeka analizinin sensitivitesi %84,2, spesifitesi %99,7, pozitif prediktif değeri %80, negatif prediktif değeri ise %99,7 olarak hesaplandı. Masif PE açısından yapay zeka analizinin sensitivitesi %84,6, spesifitesi %99,6, pozitif prediktif değeri %82,5, negatif prediktif değeri ise %99,7 olarak hesaplandı. Çalışmaya katılan tüm hastaların yapay zeka analizinde yanlış pozitiflik oranı %54,4 (n=276) olarak hesaplandı. Yapay zeka analizine göre, yanlış pozitif olan vakaların %44,1'i (n=127) subsegmenter PE olarak bulundu. Sonuç olarak 24 saat radyolog yorumu sağlanamayan acil servislerde yapay zeka analizlerinin kullanımı özellikle ana pulomer arter ve masif PE'lerin erken tanısının konulmasında acil servis hekimlerine büyük kolaylık sağlayacaktır. Subsegmenter PE başta olmak üzere daha küçük pulmoner arter dallarındaki PE'lerin tanısı için yapay zeka analizlerinin daha da geliştirilmesi gerekmektedir.
Akut kolesistit hastalarında Galektin-3'ün prognostik önemi
Akut kolesistit (AK), safra kesesinin inflamasyonudur ve çoğunlukla safra taşlarının sistik kanalı tıkamasıyla meydana gelir. Klinik olarak karın ağrısı, ateş ve murphy bulgusu gibi belirtilerle ortaya çıkar. Tanı; klinik, laboratuvar ve görüntüleme bulgularının birlikte değerlendirilmesiyle konur. Tedavide temel yaklaşım laparoskopik kolesistektomidir; ancak yüksek riskli hastalarda drenaj veya antibiyoterapi ile desteklenen konservatif tedavi stratejileri uygulanabilmektedir. Galektin-3, β-galaktozid bağlayıcı lektin ailesinin bir üyesi olup hücre içi ve dışı birçok immünolojik fonksiyonda rol oynamaktadır. Sitoplazma, çekirdek, mitokondri ve hücre dışı alanlarda yer alabilen bu protein, apoptoz, hücre büyümesi, fagositik aktivite, makrofaj aktivasyonu gibi çeşitli süreçlerde etkilidir. Galektin-3'ün serum düzeylerinin inflamatuar hastalıklarda ve çeşitli enfeksiyon durumlarında arttığı gösterilmiştir. Ancak literatürde Galektin-3'ün akut kolesistit tanısı ve prognozundaki rolüne dair yeterli veri bulunmamaktadır. Gereç ve Yöntem Bu çalışmada, Galektin-3'ün akut kolesistit tanısındaki yeri ve prediktif değeri değerlendirilmiştir. Ordu Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Kliniği'nde 01.12.2023–01.12.2024 tarihleri arasında prospektif olarak yürütülen bu çalışmaya, akut kolesistit tanısı almış 50 hasta ile karın ağrısı şikayeti ile başvuran ancak organik patoloji saptanmayan 50 sağlıklı kontrol olgusu dahil edilmiştir. Her iki gruptan alınan kan örneklerinden Galektin-3 düzeyleri ELISA yöntemi ile analiz edilmiştir. Bunun yanında klasik laboratuvar parametreleri ve inflamatuar biyobelirteçler de karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular Bulgulara göre, vaka grubu ile kontrol grubu arasında yaş ve cinsiyet açısından anlamlı fark bulunmamıştır. Laboratuvar parametrelerinde beyaz küre sayısı, nötrofil sayısı, C-Reaktif Protein (CRP), AST, ALT, bilirubin ve glukoz düzeyleri anlamlı şekilde yüksek bulunmuştur. Ayrıca, Nötrofil/Lenfosit Oranı (NLR) ve Lenfosit/Monosit Oranı (LMR) gibi yeni inflamatuar biyobelirteçlerde de anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Çalışmanın temel parametresi olan Galektin-3 düzeyleri, vaka grubunda ortalama 265.04 pg/dL, kontrol grubunda ise 171.17 pg/dL olarak bulunmuştur. Aradaki fark istatistiksel olarak anlamlıdır (p<0.001). ROC analizine göre Galektin-3'ün EAA değeri 0.796 olup, belirlenen eşik değeri olan>188.02 pg/dL ile %90 duyarlılık ve %65 özgüllük göstermiştir. Çok değişkenli lojistik regresyon analizine göre Galektin-3, nötrofil ve beyaz küre düzeyleri akut kolesistitin bağımsız öngörücüleri olarak belirlenmiştir. Sonuç Sonuç olarak, bu çalışma Galektin-3'ün akut kolesistit tanısında anlamlı bir biyobelirteç olabileceğini göstermektedir. Özellikle klasik tanı yöntemlerinin yetersiz kaldığı durumlarda Galektin-3 düzeylerinin değerlendirilmesi tanı doğruluğunu artırabilir. Galektin-3'ün klinik pratikte tanı, tedavi planlaması ve prognoz belirlemede kullanılabilirliğinin artırılması hedeflenmelidir. Bununla birlikte, bu sonuçların daha geniş örneklemli, çok merkezli ve uzun vadeli çalışmalarla desteklenmesi gerekmektedir.
Akut apandisitte Galaktin-3'ün tanısal değeri
ÖZET AKUT APANDİSİTTE GALAKTİN-3'ÜN TANISAL DEĞERİ Giriş: Apendiks Vermiformisin inflamasyonu ile karakterize olan Akut Apandisit (AA), özellikle genç hastalarda akut karın ağrısının en yaygın nedenidir. Acil servis, AA hastalarının tanısında ayrıcalıklı bir konuma sahiptir. Beyaz kan hücresi (WBC), nötrofil sayısı, C-reaktif protein (CRP), nötrofil/lenfosit oranı (NLR), platelet/lenfosit oranı (PLR) gibi birçok laboratuvar belirteci AA tanısında kullanılmasına rağmen tanısal performansları yeterli değildir. AA tanısında kullanılacak yeni belirteçlerin arayışı devam etmektedir. Galektin-3, inflamasyon ve inflamatuar hastalıklarda rol oynayan yeni bir lektin bağlayıcı proteindir. Bu çalışmanın amacı Galektin-3'ün AA vakalarındaki tanısal performansının değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Çalışmaya histopatolojik olarak doğrulanmış 18 yaş ve üstü 60 AA hastası ve yaş-cinsiyet uyumlu 60 sağlıklı kontrol dahil edildi. Acil servise başvuru sırasında alınan kan örneklerinden WBC, CRP, NLR ve PLR seviyeleri değerlendirildi. Preoperatif dönem Galektin-3 düzeyi ELISA yöntemi ile çalışıldı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 37.17±1.62 yıl, kontrol grubunun ise 33.37±1.31 yıldı. AA hastalarının %52.7'si, kontrol grubunun ise %47.3'ü erkekti. AA olguların WBC sayısı (p<0.001), CRP (p<0.001), NLR (p<0.001) ve PLR (p=0.007) değerleri kontrol grubuna göre daha yüksekti. Medyan Galektin-3 düzeyleri hasta ve kontrol gruplarında sırasıyla 276.49 pg/ml ve 185.26 pg/ml idi. AA hastalarının Galektin-3 seviyesi kontrol grubundan daha yüksekti (p<0.001). ROC analizlerinde, Galektin-3 düzeylerinin AA tanısı için %95 sensitivite ve %66.67 spesifite gösterdiği izlendi (p<0.001, AUC=0.879, Cut-off >205.98). Sonuç: Galektin-3, AA için önemli bir tanısal potansiyele sahiptir. Acil serviste AA tanısının zor olduğu durumlarda Galektin-3'ün değerlendirme sürecine dahil edilmesi doğru tanı konulmasını kolaylaştırabilir. Anahtar Kelimeler: Akut Apandisit, Galektin-3, Karın Ağrısı, Acil Servis
Acil serviste hipotansiyon saptanan olguların analizi
Amaç: Acil serviste tespit edilen hipotansif olguların demografik özellikleri, başvuru şikayetleri, vital bulguları, laboratuvar değerleri, ek hastalıkları, kullandığı ilaçlar, aldıkları tanılar ve sonlanımları analiz edilip hastalığın gidişatını etkileyen faktörlerin saptanarak hastaların yönetiminde klinisyene katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı'nda yapılmıştır. Çalışmada retrospektif olarak 01/07/2022-31/12/2022 tarihleri arasında İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi acil servise başvuran sistolik kan basıncı 90 mmHg'nın altında olan, 18 yaşında ve 18 yaşından büyük 624 hasta; hastane bilgi yönetim sisteminden taranarak dahil edilmiştir. Hastaların yaş, cinsiyet, bilinen kronik hastalıkları, kullandıkları ilaçları, vital bulguları ve laboratuvar sonuçları ile 30 günlük mortaliteleri değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 624 hasta dahil edilmiştir. Bunlardan 272 (%43,6) hasta erkek, 352 (%56,4) hasta kadındır. Hastaların yaş ortalaması 51,219 (18-94) bulunmuştur. Çalışmamızda ortalama sistolik kan basıncı 865,6 mmHg, ortalama diyastolik kan basıncı 53,96,5 mmHg hesaplanmıştır. Hastaların en sık eşlik eden hastalıkları sırasıyla malignite, hipertansiyon ve diyabetes mellitus olarak görülmüştür. Hastaların en sık aldığı tanılar sırasıyla enfektif nedenler %57,4, genitoüriner nedenler %32,1, solunumsal nedenler %12,2 olarak bulunmuştur. 30 günlük mortalite olan grupta sistolik kan basıncı 30 günlük mortalite olmayan gruptan anlamlı (p<0.05) olarak daha düşük bulunmuştur. Sonuç: Acil servis başvurusunda hipotansiyon tespit edilen hastaların demografik özellikleri, eşlik eden hastalıklar ve başvuru şikayetleri gibi faktörlerin değerlendirilmesi, hastalığın seyrini etkileyen faktörleri anlamak ve uygun tedavi stratejilerini belirlemek; ayrıca tanı ve sonlanımları açısından acil serviste hipotansiyon yönetimine ışık tutarak klinisyenlere önemli bilgiler sağlamaktadır. Anahtar Sözcükler: hipotansiyon, sistolik kan basıncı, mortalite, acil servis, şok
Acil serviste saptanan alt extremite derin ven trombozlarının lokalizasyonu ile eş veya yakın zamanlı pulmoner emboli oluşumu arasındaki ilişkinin araştırılması
Amaç : Pulmoner emboli yüksek mortaliteye sahip ve bazen güç tanı alan önlenebilir bir hastalıktır. Çoğunlukla derin ven trombozu (DVT)'na bağlı olarak ortaya çıkar. Bu çalışmada amaç alt ekstremitede hangi damardaki derin venöz trombozun yakın zamanlı pulmoner emboli riskini daha çok arttırdığına dair retrospektif istatistiksel çalışma yapmak ve sonucunda anlamlı bir fark saptanırsa bu damardaki derin ven trombozlu hastalarda olası pulmoner emboli semptomları veya risk faktörleri eşlik ediyorsa pulmoner emboli tetkiki açısından daha duyarlı davranmayı sağlamaktır. Gereç ve Yöntem : Bu çalışma İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı'nda etik kurul kararından sonraki dönemde retrospektif olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, Hastane Bilgi Yönetim Sistemi'nden elde edilen verilerle yürütülmüş ve 3 yıllık retrospektif bir inceleme yapılmıştır. Acil servisten istenilen alt ekstremite venöz doppler ultrasonografisinde kronik olarak değerlendirilmeyen derin ven trombüsü saptanılan hasta grubu içinde , takip eden 1 ay içerisinde pulmoner emboli teşhis edilmiş olan hastaların DVT lokalizasyonlarının istatistiksel dağılımı araştırılmıştır. Bulgular : DVT hastalarında en sık trombüs lokalizasyonlarının popliteal ven ve superfisyal femoral ven olduğu görüldü. DVT hastalarının 28 günlük mortalite oranının %4,1 iken 6 aylık mortalitesinin %21,2 olduğu ve tüm DVT hastalarıın %11,8'ine pulmoner emboli teşhisi konulduğu görüldü. Komorbiditeler arasından malignite ve koroner arter hastalığı 28 günlük mortalite riski açısından anlamlıyken, malignite ve KOAH'ın 6 aylık mortalite riski açısından anlamlı olduğu görüldü. Pulmoner emboli gelişen hastalardaki en sık DVT yerlerinin %85 ile popliteal ven ve %45 ile common femoral ven olduğu tespit edildi. Sonuç : DVT semptomlarıyla başvurup bu tanıyı alan hastalarda eşlik eden hastalıkların, ileri yaş ve yüksek d-dimer seviyelerinin ve bu tanıya pulmoner embolinin eşlik etmesinin prognoz ve mortalite üzerine istatistiksel olarak anlamlı etkileri olduğu gösterilmiştir. İstatistiksel olarak anlamlı sonuç çıkmamış olsa da bazı DVT lokalizasyonlarının pulmoner emboli grubunda, genel DVT grubuna göre daha sık rastlandığı görülmüştür. Bu bulgular, tanı-tedavi-klinik takip sürecinde önemli bir yer tutabilir ve karar süreçlerinde göz önünde bulundurulabilir. Böylece venöz tromboemboli hastalarının sonlanımları iyileştirilebilir. Anahtar Sözcükler: Derin Ven Trombozu, Komorbidite, Mortalite, Pulmoner Emboli , Acil Servis
Toraks travmalı hastalarda CA-FAST ve NEXUS chest BT kriterlerinin kıyaslanması
Acil servislerde travma hastalarında hızlı tanı erken dönemde stabilizasyon için hayati bir rol oynamaktadır. Toraks travmalarında oluşan yaralanmaların tespitinde bilgisayarlı tomografi (BT) en önemli görüntüleme yöntemidir. NEXUS Toraks BT kriterleri, künt toraks travması ile gelen hastalarda hastanın kliniği, yaşı ve travma mekanizmasına göre toraks görüntüleme ihtiyacının olup olmadığına karar vermekte kullanılan bir dizi kriterden oluşur. CA-FAST (Chest Abdominal- Focused Assesment with Sonography for Travma) travma hastalarında karın ve toraksı ultrasonografi (USG) ile değerlendirmeye yarayan bir yöntemdir. Çalışmamızda künt toraks travması ile acil servise başvuran ve bilgisayarlı tomografi çekilen hastalarda NEXUS Toraks BT kriterlerini temel alınarak CA-FAST değerlendirmenin tanısal değerliliğinin saptanması amaçlandı. Çalışmamız 668 hastanın dâhil edildiği prospektif bir çalışmadır. En sık başvuru sebebi %46,4 ile motorlu taşıt kazalarıydı. Toraks BT görüntülemede en sık kaburga kırıkları (%14,7) ve sırasıyla vertebra kırıkları (%3,7), pnömotoraks (%2,7), akciğer kontüzyonu (%1,2), hemotoraks (%0,7) tespit edildi. CA-FAST değerlendirmede patolojik bulgu saptanan hastalarda kan basıncı ve oksijen satürasyonu düşük, nabız yüksekti. Toraks yaralanmaları için CA-FAST'in duyarlılığı %48,39 özgüllüğü %99,69 ve NPD %97,54 olarak bulundu. CA-FAST'in pnömotoraks için duyarlılığı %55,56 özgüllüğü %99,85 ve NPD %98,78; hemotoraks için duyarlılığı %75,0 özgüllüğü %99,70 ve NPD %99,85; akciğer kontüzyonu için duyarlılığı %25,0 özgüllüğü %100 ve NPD %99,1 olarak hesaplandı. CA-FAST değerlendirmede saptanan patolojik bulgu oranı servise yatışı yapılanlarda %3,4, yoğun bakım ünitesine yatışı yapılan ya da eksitus olan hastalarda ise %31,7 olarak saptandı. CA-FAST değerlendirmenin toraks travmalarında hastaneye yatış gerekliliğini öngörmede yararlı olabileceği sonucuna varıldı. CA-FAST değerlendirmenin, pnömotoraks, hemotoraks ve akciğer kontüzyonunu saptamada duyarlılığı düşük saptandı. Bu nedenle klinisyen toraks BT görüntüleme kararını verirken CA-FAST sonuçlarına ek olarak hastanın klinik durumunu da göz önünde bulundurmalıdır.
Yüksek enerjili travma hastalarında tüm vücut bilgisayarlı tomografi ve selektif bilgisayarlı tomografi protokollerinin retrospektif karşılaştırılması
Yüksek enerjili travma hastalarında TVBT (Total Vücut Bilgisayarlı Tomografi) veya SBT (Selektif Bilgisayarlı Tomografi) görüntüleme endikasyonları konusunda fikir birliği yoktur. Bu çalışmanın amacı travma mekanizması nedeni ile yüksek enerjili travma kriterlerine sahip, TVBT görüntüleme istenen künt travmalı hastalarda, SBT görüntüleme yapılması durumunda tanı koyulamayan patolojileri ve bu patolojilerin prognoza etkisini, her iki görüntüleme yöntemi arasındaki maliyet, radyasyon dozu ve kontrast madde maruziyet farkını tespit etmektir. Öykü, fizik muayene ve E-FAST sonuçlarına göre retrospektif olarak tekrar değerlendirildiğinde ve travma mekanizması dikkate alınmadığında; 543 hastanın sadece %5,2 sinde TVBT gerekliliği tespit edildi. SBT istenen 515 hastanın ise sadece 36'sında 42 patoloji tanınamadı. Tanınamayan patolojilerin tedavisinde 14 hastaya tıbbı malzemelerin uygulandığı, yaralanmaların hiçbirinde cerrahi gereklilik olmadığı tespit edildi. Yaşı 65'den büyük, antikoagülan-antiagregan ilaç kullanan ve GKS skoru 14 olan hastalarda SBT görüntüleme yapılması durumunda daha fazla patoloji atlandığı saptandı. TVBT görüntülemesi yapılan hastaların yaklaşık 3 kat daha fazla iyonize radyasyona maruz kaldıkları, görüntüleme maliyetinin 9 kat, kontrast madde kullanımının da 2 kattan daha fazla arttığı bulundu. Vittel ya da REACT-2 kriterlerinden en az bir kriterin olduğu hastalar ile bu kriterlerden hiçbirinin olmadığı hastalar arasında, tanı konulamayan patolojileri saptamak açısından bir fark saptanmadı. Sonuç olarak; şiddetli yaralanması olmayıp, bilinci açık, öykü ve fizik muayenesi güvenilir, sadece travma mekanizması nedeniyle yüksek enerjili olan künt travmalı hastalarda SBT, klinik olarak önemli az sayıda patolojinin tanınamamasına neden olur ancak çok sayıda hastaya gereksiz kontrast verilmesini önler, iyonize radyasyon maruziyetini azaltır.
Acil serviste entübe hastalarda ekstübasyon öncesinde diyafram kalınlığı ve hareketlerinin sonografik olarak değerlendirilmesinin ekstübasyon başarısına etkisi
Akut solunum yetmezliği, acil serviste en sık karşılaşılan durumlardan biridir. Bu hastalarda entübasyon oranları %60'lara ulaşmaktadır. Yoğun bakım ünitelerindeki hastaların yaklaşık %40'ı mekanik ventilatöre bağlı olarak takip edilmektedir ve bu hastaların %20-25'inde mekanik ventilatörden ayırma aşamasında zorluklar ile karşılaşılmaktadır. Bu çalışmanın amacı acil serviste ekstübasyon planlanan hastalarda, ultrasonografi ile diyafram kalınlığının ve hareketlerinin değerlendirilmesinin ekstübasyon başarısı ile ilişkisini araştırmaktır. Hastalara ekstübasyondan 0-6 saat önce yatakbaşı sonografik değerlendirme yapıldı. Diyafram kalınlığı, diyaframın inspiryum ve ekspiryum sonundaki kalınlıkları, diyafram gezintisi (Diaphragm Excursion-DE), diyafram kalınlaşma fraksiyonu (Diaphragm Thickening Fraction- DTF) ve diyafram kalınlaşma indeksi (Diaphragm Thickening Index-DTI) ölçüldü. Çalışmaya 23 hasta dahil edildi. Çalışmaya alınan 23 hastanın 18'inde (%78,3) ekstübasyon süreci başarılı sonuçlanırken, 5'inde (%21,7) başarısız sonuçlandı. Ekstübasyon süreci başarısız olan hastalarda diyafram daha kalın (3,5 mm'e karşı 3,3 mm) ölçüldü. DİSK, DE, DTF ve DTI değerleri ekstübasyon sürecinin başarılı olduğu hastalarda daha yüksek (DİSK: 4,12 mm'ye 3,45 mm; DE: 1,41 cm'ye 0,61 cm; DTF: %43'e %12; DTI: %35'e %10), DESK değeri ise başarısız olan hastalarda daha yüksek (3,08 mm'ye 2,76 mm) saptandı fakat bu farklar istatistiksel olarak anlamlı değildi. Ekstübasyon başarısını öngörmede USG ile diyafram kalınlığı, DİSK, DESK ve DE ve DTF değerlerinin etkiliğinin ortaya konabilmesi için daha fazla hasta sayısı ile yapılacak prospektif çalışmalara ihtiyaç olduğu kanaatine varıldı.
Erişkin acil servisine 2019 ve 2020 yıllarında dispne şikayeti ile başvuran hastaların verilerinin karşılaştırmalı analizi
AKSAN A, Hacettepe Üniversitesi Erişkin Acil Servise Dispne Şikayeti İle Başvuran Hastaların Verilerinin Yıllara Göre Karşılaştırmalı Analizi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı Uzmanlık Tezi, 2021. Nefes darlığı (dispne) niteliksel olarak yoğunluğu kişiden kişiye değişen, subjektif bir solunum güçlüğü ile karakterize bir durum veya deneyim olarak ifade edilir. Dispne acil servis başvurularının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Dispne birçok farklı hastalık ve patojene bağlı olarak ortaya çıkabilir. Tek merkezli retrospektif gözlemsel bir çalışma olarak dizayn edilen bu çalışma Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi erişkin acil servisinde yapılmıştır. Ocak-Nisan 2019 ve Ocak-Nisan 2020 tarihlerinde acil servise dispne şikayeti ile başvuran hastaların verileri analiz edilmiştir. Hastalar vital bulguları, hastane kalış süreleri, komorbiditeleri ve sonlanımları açısından incelenmiştir. 2019 ile 2020 yılının benzer dönemleri bu özellikler açısından karşılaştırılmıştır. Çalışmaya dahil edilen 1159 hastanın 590'ı (%50,9) erkek, 569'u (%49,1) kadın idi. 2019 yılı için yaş ortancası 68 yıl (min – maks:18-98 yıl) iken 2020 yılı için 60 yıl (min – maks:19-98 yıl) bulundu. Vital parametreleri açısından karşılaştırılan hasta gruplarında 2019 yılında değerlendirilen hastaların vücut ısılarının ve solunum sayılarının 2020 yılına göre daha yüksek olduğu tespit edildi. 2019 yılında başvuran hastalarda KOAH, KKY, KAH, hipertansiyon ve akciğer dışı malignitesi oranlarının 2020 yılında başvuranlara göre daha yüksek olduğu saptandı. Hastalar aldıkları tanılar açısından değerlendirildiğinde 2019 yılında KOAH, bakteriyel pnömoni ve konjestif kalp yetmezliği tanılarının anlamlı olarak daha çok konulduğu görüldü Hastalar acil serviste kalış süreleri ve hastane yatış süreleri açısından karşılaştırıldı. 2019 yılında ortanca kalış süreleri sırasıyla 12 saat ve 13 gün iken 2020 yılında 7 saat ve 14 gün olarak bulundu. Acil serviste kalış süresi 2020 yılında 2019 yılına göre daha kısa olmakla birlikte hastane yatış süresi açısından herhangi bir farklılık tespit edilmedi. Mevcut bulgular çerçevesinde 2019 ve 2020 yılları arasındaki farklılıkların temel sebebinin Covid 19 salgını olabileceği düşünülmektedir. 2020 yılında başvuran hastaların yaş ortancaları ve komorbid hastalık sayıları daha düşük saptandı. 2020 yılında başvuran hasta grubunda vital bulgular 2019 yılına göre daha normal seviyelerde idi. 2019 ile 2020 yılları arasında viral pnömoni tanısı alan hastalar arasında istatistiksel açıdan anlamlı fark tespit edilmedi (2019: %15, 2020: %18,8). Fakat 2020 yılında viral pnömoni nedeniyle mortaliye oranının arttığı saptandı (2019: %10,6ve 2020: %35,9). Sonuçta COVID-19 pandemisine bağlı olarak 2020 yılında acil servise dispne yakınması ile başvuran hasta grubunda demografik ve komorbid hastalık özelliklerinde farklılıkların saptanmasına neden olduğu görülmektedir.
Acil servise baş ağrısı yakınması ile başvuran beyin tomografisi tetkiki yapılan hastaların prospektif olarak değerlendirilmesi
KARALAR G, Acil Servise Baş Ağrısı Yakınmasıyla Başvuran Beyin Tomografisi Tetkiki Yapılan Hastaların Prospektif Olarak Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi, Acil Uzmanlık Tezi, Ankara, 2021. Baş ağrısı nedeniyle acil servislere başvuran hastalar önemli bir sağlık sorunu teşkil etmektedir. Travmatik olmayan baş ağrıları acil servislerde tüm başvuruların %2'si olarak karşımıza çıkmaktadır, bazı kaynaklara göre ise bu oran %4 gibi yüksek orana ulaşmaktadır. Yapılan çalışmalarda acil servislere başvuran baş ağrılarına %14 oranında görüntüleme yapıldığı, %5,5 oranında patolojik tanı aldığı gösterilmiştir. Çalışmamıza; acil servise baş ağrısı ile gelen travması olmayan, bilinen intrakraniyal patolojisi olmayan (tümör, arteriyo-venöz malformasyon, geçirilmiş kraniyal hemoraji, serebrovasküler olay, kranial cerrahi vb.), Glaskow Koma Skalası (GKS) 15 olan, nörolojik defisiti olmayan ama Beyin Bilgisayarlı Tomografi (BBT) tetkiki yapılan 386 hasta dâhil edildi. Hastaların % 58,3'ü (n=225) kadın, % 41,7'si erkekti (n=161). Hastaların ortalama yaşı 49,42 (±15,803) idi. Hastaların vital bulguları incelendiğinde ortanca sistolik kan basıncı 150 mmHg, ortanca diyastolik kan basıncı 87 mmHg olup ortanca nabız değeri 84 atım/dakika, ortanca solunum sayısı 16, ortanca ağrı skalası 8 idi. Hastaların baş ağrısı şikâyetine %21,5 oranında bulantı, %12,7 oranında kusma şikâyeti eşlik ediyordu. Bulantısı olan hastaların %39,8'inde kusma şikâyeti de vardı ve bulantısı olan hastaların %13,3'ü antikoagülan ilaç kullanmaktaydı. Bu oranlar hastaların diğer şikâyetleri ve kullandığı diğer ilaçlarla karşılaştırıldığında istatistiksel olarak anlamlıydı. (p<0,05) BBT raporlarına göre tanılar incelendiğinde hastaların %74,1'inde patoloji bulunmadı, %17,4'ünde patoloji görüldü ancak acil değildi, %3,1 hasta öncelikli acil durum bulunup, hastaların %5,4'ünde acil durum görüldü. Çalışmamızda baş ağrısına bulantı, kusma, baş dönmesi şikâyetlerinin eşlik ettiği hastalara yapılan BT görüntülemede acil girişim veya hospitalizasyon gerektiren baş ağrısı tanıları raporlanmıştır. Baş ağrısı şikâyetiyle acil servise başvuran nörolojik muayenesi normal, GKS 15 olan, baş ağrısı için akut, subakut uyarıcı olan SNNOOP10 kriterlerini karşılamayan ama bulantı ve kusması da olan hastaların değerlendirmeleri dikkatli ve detaylı yapılmalı, klinisyen görüntüleme yöntemlerine başvurmayı düşünebilmelidir.
Acil servise kalp yetmezliği bulguları ile gelen hastaların tanı ve tedavisinde düzeltilmiş karotis akım zamanı ve vena kava indeksin etkinliği
Amaç: Kalp yetmezliği(KY) ile acil servise başvuran hastaların volüm durumunun ve tedavi yanıtlarının değerlendirilmesinde İnferior vena kava kolapsibilite indeksinin (İVKKİ) ve düzeltilmiş karotis akım zamanının (FTc) karşılaştırılmasıdır. Burada elde edilecek veriler daha kolay uygulanabilen yeni bir yöntemin KY hastalarının tanı ve takip sürecinde de kullanılmasını sağlayabilir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma prospektif, gözlemsel, analitik çalışma olarak tasarlandı. Çalışma için Ege Üniversitesi Girişimsel Olmayan Araştırmalar Etik Kurulundan alınan izin ile Eylül 2018 – Şubat 2019 tarihleri arasında Ege Üniversitesi, Acil Servis Kliniğine Dekompanze KY ön tanısı ile başvuran 125 hasta çalışmaya alınmıştır. Hastalara ait yaş, cinsiyet, acil servise başvuru şikayetleri, eşlik eden komorbid hastalıklar, kullandığı kardiyak ilaçlar, vitalller kaydedildikten sonra acil servis hekimi tarafından fizik muayeneleri (ral,PTÖ,JVD) ve yatak başı ultrasonografi (USG) ile inferior vena kava (İVK) çapları, İVKKİ, karotis akımı, akciğer ve kardiyak değerlendirmeleri yapıldı. Sonrasında hastaların acil servis tanı, tetkik ve tedavi sürecine müdahale edilmedi. Acil serviste tedavisi sonuçlanan hastalarda USG ile İVK çapları, İVKKİ ve karotis akımları tekrar değerlendirildi ve kaydedildi. Kaydedilen veriler doğrultusunda istatistiksel analizler yapıldı. Bulgular: Kalp yetmezliği hastalarında Ejeksiyon fraksiyonlarına (EF) göre gruplandırılarak düzeltilmiş karotis akım zamanı ile arasındaki ilişkiler incelendi. EF değeri 40 altında olan grup ile 40-50 arsında ki grup arasında istatistiksel bir ilişki varken(p=0,01) diğer gruplar arasında bir ilişki görülmedi. KY hastalarında hem İVKKİ hem de İVK çaplarının sağ ve sol EF ile arasında ilişki olduğu görüldü. Hastalar EF'ye göre gruplandığında %40 altında kalan grup ile üstündeki grup arasında belirgin fark vardı. İVKKİ %40 üstündeki grupta daha etkin olarak değişti. İVKKİ'ndeki değişim ile FTc'deki değişim(%) karşılaştırıldığında aralarında negatif yönde bir ilişki görüldü. Fakat bu istatistiksel olarak anlamlı değildi. (Rho=-0,027) Sonuç: Acil servise başvuran KY hastalarının tanı ve takip sürecinde yatak başı USG etkilidir. İVKKİ kalp yetmezliği hastalarının tanı ve tedavi süreçlerinde kullanılabilir. İVKKİ EF değeri 40 üstündeki hastalar için daha kullanışlı bir yöntemdir. FTc ise KY hastaların tanı ve tedavi sürecinde çoklu etkileşim sebebiyle kullanımı uygun değildir.
Acil serviste girişimsel sedasyon ve analjezi uygulanan hastalarda sedasyon derinliğini ölçmede eeg monitörizasyonu ('noninvasiv yükseltilebilir parametreli hemodinamik monitörizasyon platformu' tm) patient state ındex (psı) ile ramsey sedasyon skalasının uyumluluğunun değerlendirilmesi
Acil Serviste Girişimsel Sedasyon Ve Analjezi Uygulanan Hastalarda Sedasyon Derinliğini Ölçmede EEG Monitörizasyonu (Noninvasiv Yükseltilebilir Parametreli Hemodinamik Monitörizasyon PlatformuTM) Patient State Index (PSI) İle Ramsey Sedasyon Skalasının Uyumluluğunun Değerlendirilmesi. Giriş ve Amaç: Acil servislerde ağrılı işlemler oldukça sık uygulanmaktadır. Bu işlemlerin daha konforlu ve ağrısız yapılabilmesi için sıklıkla Girişimsel sedasyon ve analjezi (GSA) uygulanmaktadır. GSA uygulanan hastalarda sedasyon derinliği, oluşabilecek komplikasyonları önlemek ve erken müdahale etmek için takip edilmelidir. Sedasyon derinliği klinik skalaların yanı sıra 'Patient State Index (PSI)' gibi dijital EEG monitörizasyonu ile de yapılabilmektedir. Çalışmamızda birincil sonlanım noktası olarak acil serviste ekstremite kırık veya çıkığı nedeniyle GSA uygulanan hastalarda sedasyon derinliğini takip etmede EEG monitörizasyonu (Patient State Index) ile 'Ramsey Sedasyon Skalası'nın uyumluluğunu, ikincil sonlanım noktası olarak da gelişebilecek komplikasyonları erken tanımada kullanılabilirliğini belirlemeyi amaçladık. Ayrıca acil serviste kullanımı için uygun olup olmadığının değerlendirilmesi de amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisi'ne Ağustos 2016- Kasım 2017 tarihleri arası başvuran hastalardan ekstremite kırık ve çıkık nedeniyle GSA uygulanan 100 vaka prospektif, analitik çalışmamıza dahil edilmiştir. Olguların sosyo-demografik verileri, GSA öncesi, Bazal (girişim başlama anı) ve sonrasında 5, 10, 15, 30. dakikalardaki vital bulguları, GKS, EtCO2.PSI ve RSS değerleri kayıt edildi. PSI ve RSS değerlerinin uyumluluğu değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya alınan 96 hastanın yaş ortalaması 52,09±15,9, kadın/erkek 1 idi. En düşük ortalama PSI ölçümleri bazal (87,4±3,9) ve 1.dakikada (74,1±8,7) gelişti. Sonrasında 5-10-15.dk'larda (60,4±8,3- 56,4±7,1-70,6±10,1) ve 30.dk'da (84,3±3,8) olarak ölçüldü. Olguların bazal,10.dk. ve 30.dk 'da PSI ve RSS bakıldığında aralarında anlamlı bir korelasyon saptanamamıştır (Bazal, 10. ve 30. dk.; r: 0,051, r: 0,126 ve r: 0,026). 1.dk, 5.dk. ve 15.dk'da PSI ve RSS değerleri arasında zayıf derecede negatif korelasyon saptanmıştır. (1., 5. ve 15. dk. sırasıyla; r-0,259, r-0,252 ve r-0,390 – p<0,05). Olguların süreye göre ETCO2ve SATO2 arasındaki ilişkisi; Bazal, 1. dk., 5. dk., 10. dk., 15. dk. ve 30. dg'larda ETCO2ve SATO2 arasında korelasyon istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. Sedasyon başlangıcında zayıf düzeyde korelasyon istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (r =-0,269, p = 0,008). Olguların Süreye Göre ETCO2ve PSI Arasındaki İlişki; Bazal, 1. dk., 5. dk., 10. dk. ve 30. dakikalarda ETCO2ve SATO2 arasında zayıf ilişki istatistiksel olarak anlamsız bulunmuştur. 15. dakikalarda istatistiksel olarak anlamlı zayıf korelasyon bulunmuştur (r=-0,207, p=0,043). Çalışma da toplam 15 (%15,6) hastada komplikasyon gelişti. En sık gelişen komplikasyon; 10 hastada (%10,5) gelişen kurtarıcı manevra ihtiyacı olmuştur. Komplikasyon görülme zamanları değerlendirildiğinde komplikasyonların 5. dk. da ve 10. dk.'da geliştiği görülmüşken, 1-15-30.dk'larda ise hiç komplikasyon gelişmediği gözlendi. Komplikasyon gelişen 15 hastanın 14'ünde (%93,3) komplikasyon öncesine göre komplikasyon geliştiği anda PSI değerinde düşüş görülmüştür. Komplikasyon gelişen ve gelişmeyen hastaların PSI ortalamaları arasında fark bulunmamıştır. PSI değerlerinin RSS 3-5 aralığı için, 75 – 55 aralığında kümelendiği saptanmıştır. Sonuç: Acil serviste GSA yapılan hastalarda RSS ve Patient State Index (PSI) monitörizasyonu arasında 1.5. ve 15. dakikalarda zayıf derecede korelasyon saptanmıştır. PSI komplikasyon gelişmesi için anlamlı bir değişiklik ortaya koyamamıştır. PSI'nin acil serviste bilinçli sedasyon monitörizasyonunda kullanımı bu çalışmanın verilerine göre ile klinisyene yardımcı olamamaktadır, bu kullanımın etkin olabilmesi için PSI eşik değerlerinin saptanacağı daha büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar kelimeler: Ramsey Sedasyon Skalası, Patient State Index (PSI), girişimsel sedasyon analjezi, acil servis, serebral monitörizasyon
Ayak bileği grafisi çekme endikasyonunu belirlemede ottowa kuralları ile ayak bileği ultrasonunun karşılaştırılması
Ayak Bileği Grafisi Çekme Endikasyonunu Belirlemede Ottowa Kuralları ile Ayak Bileği Ultrasonunun Karşılaştırılması Amaç: Ayak bileği travmaları acil servis başvurularının büyük çoğunluğunu oluşturmaktadır. Acil servise başvuran ayak bileği travmalarının %15 inde fraktür saptanmaktadır; yani bütün ayak bileği travmalarının X-ray görüntüleme gerekliliği yoktur. X-Ray endikasyonu belirlemede yaygın olarak kullanılan OAK'ın yüksek duyarlılık ve düşük özgüllüğe sahip olması nedeniyle başka yöntemler gündeme gelmektedir. USG noninvaziv, taşınabilir, ucuz ve zararsız olması nedeni ile birçok çalışmada kemik yapılar için tanısal bir araç olarak görülmüştür. Çalışmamızda, temelde OAK ve USG'nin fraktür öngördürmede birbirlerine üstünlükleri, yanı sıra USG'nin ayak bileği kırıkları için tanısal değerinin araştırılması amaçlanmıştır. Materyal-Metod: Çalışmada Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Servisine Eylül 2017 -Mart 2018 tarihleri arasında ayak bileği travması ile başvuran hastalar arasından 18 yaş üstü, cinsiyet ayrımı olmaksızın seçilen 285 hasta incelendi. Hastaların acil tıp asistan hekimi tarafından yapılan ilk muayenesinde OAK sorgulandı. Gönüllü Onam formunu imzalayan hastaların hepsine ayak bileği USG incelemesi yapıldı. Hastaların USG değerlendirmeleri, 2 yıl üstü kıdemde, çalışma öncesinde otör uygulayıcı ile iyi ve çok iyi uyum sağlayan 5 kişilik acil tıp asistan ekibi tarafından yapıldı. İncelemeler 10 sırasında Sonosite-Fujifilm portable ultrason 6-13M hz lineer prob kullanıldı. Yine tüm hastalara OAK ve USG sonuçlarından bağımsız X-Ray görüntülemesi yapıldı. Sonuçlarından habersiz acil servis ortopedi konsültan hekimi, hastaları değerlendirip kesin tanıyı belirledi. Veriler olgu rapor formuna kaydedilerek uygun istatistiksel yöntemlerle karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmamızda ayak bileği travması ile başvuran ve çalışma kriterlerini karşılayan 285 hastaya OAK, USG ve X-Ray ile yapılan değerlendirmeler sonucunda elde edilen verilere göre OAK'ın negatif prediktif değeri yüksek olmasına rağmen pozitif prediktif değeri oldukça düşük bulundu (sırasıyla %100; %27,9). Çalışmaya katılan hastalara, 5 farklı uygulayıcı tarafından yapılan ayak bileği USG sonuçlarına göre fraktür tespitinde PPD %94,0, NPD %94,5 bulundu. USG, fraktür tespitinde özgüllüğü açısından OAK'a üstün bulundu (p= 0,036). Tüm hastalara uygulanan X-Ray'in ayak bileği kırıklarının tespitinde duyarlılığı %96,0, özgüllüğü %97,6 bulundu. X-Ray, USG ile kıyas edildiğinde, USG 'nin özgüllüğünün daha yüksek ve duyarlılığının daha düşük olduğu bulundu (sırasıyla %84,0; %98,1, %96,0; %97,6). USG ile X-Ray 'in fraktür tespitindeki kappa değeri ise 0,850 bulundu. Çalışmaya katılan hastalarda yaş ve cinsiyet açısından USG'nin tanı koyduruculuğu kıyaslandığında istatistiksel olarak farklılık bulunmadı. 11 Çalışmamızda X-Ray'in tanı koyamadığı ligament hasarları da değerlendirilmiş olup, literatürle uyumlu olarak %12,4 oranında ATFL hasarı tespit edildi. USG'nin ligament hasarı tanısı koymada özgüllüğü %97,6 bulundu. Sonuç: OAK, ayak bileği travmalarında görüntüleme öncesinde uygulanabilecek, duyarlılığı yüksek bir incelemedir. Gereksiz grafi çekimlerinin önüne geçmek için USG ile OAK'ın özgüllüğü artırılabilir. Tek başına USG, bu noktada OAK'a üstündür. Noninvaziv, taşınabilir ve radyasyon barındırmayan bir işlem olması nedeni ile USG, tekrarlayan görüntülemeye imkan sağlar ve atlanan fraktürlerin tespitinde kullanılabilir. USG ile fraktür tanısı için kadın-erkek, yaş açısından fark yoktur. Ayak bileği USG bakısı, grafi çekilemeyen hastaların fraktür tanı ve tedavisinde güvenle kullanılabilir. USG ile ayak bileğinin yumuşak doku ve ligament yaralanmalarını tespit etmek mümkündür; fakat özellikle ligament hasarı tespitinde güvenliği için yeni çalışmalara ihtiyaç vardır.
Acil serviste ST yükselmesiz myokard infarktüsü (NSTEMI) ve anstabil anjina pektoris (AAP) hastalarının tanısında kardiyogonyometrinin tanısal değerinin araştırılması
GİRİŞ: Dünya üzerinde en sık ölüm nedenlerinden biri olduğu bilinen iskemik kalp hastalıklarına, acil tıp hekimlerinin sıklıkla ilk karşılaşan hekim grubu olması; onların bu konudaki deneyimlerini arttırmış durumdadır. Ülkemizde hastane başvurularının %40'tan fazlasını kabul eden acil servislerde yaşamı tehdit eden akut koroner sendrom tanısını hızlı ve doğru bir şekilde koymak hayati önem arz etmektedir. AMAÇ: Acil serviste ST yükselmesiz miyokard enfarktüsü (NSTEMI) ve anstabil anjina pektoris hastalarının tanısında kardiyogonyometrinin tanısal değerinin incelenmesi. YÖNTEM: Çalışmamız Ege Üniversitesi Etik Kurulu onayı ve T.C. İlaç ve Tıbbi Cihaz kurumundan onay alındıktan sonra Kasım 2016- Nisan 2018 tarihleri arasında yapıldı. Toplam üç merkezde (Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalı, Ümraniye Eğitim Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniği, Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Tıp Anabilim Dalı) acil servise göğüs ağrısı ve eşleniği şikayetler ile başvuran ve sonuçta AAP veya NSTEMI tanısı almış ve koroner anjiyografi için yatış yapılmış 341 hasta alındı. Tüm hastalardan bilgilendirilmiş gönüllü olur onam formu alınarak CGM uygulandı. Hastaların acil serviste yapılan diğer tanı ve tedavi süreçlerine müdehale edilmedi. İlk başvuruda STEMI tanısı alması, solunum durması, kalp durması, ciddi bilinç değişikliği, ventriküler fibrilasyon, ventriküler taşikardi saptanması, anstabil taşikardi, anstabil bradikardi, hastanın düz yatırılamayacağı kadar ciddi kalp yetmezliği ve akciğer ödemi olması, kardiyojenik şok, önemli kardiyak ektopik atımların varlığı, kalp pili (pacemaker) varlığı, taşikardi (150 atım/dak.,demet dal bloğu ve/veya atrial fibrilasyon), CGM yapılamayan hastalar (hareketsiz veya soluksuz kalamayacaklar), koroner anjiyografi yapılmayan veya yapılamayan hastalar, çalışmaya katılmak istemeyen ve onamı alınamayan hastalar çalışma dışı bırakıldı. Yapılan koroner anjiyografilerin CGM sonucuna kör bir kardiyoloji hekimi tarafından yorumlanması sağlandı. Akut koroner sendrom tanısında altın standart olan koroner anjiyografi sonuçları ile CGM ve diğer tanısal testlerin sonuçları karşılaştırılarak tanısal etkinlik araştırıldı. BULGULAR: Çalışma boyunca acil servise göğüs ağrısı ve eşleniği yakınma ile başvuran 6205 hastanın, 5356 kadarı dışlama kriterlerini karşıladığı için ve geriye kalan hastalardan çeşitli sebepler ile (hasta reddi, yaş komorbidite sebebi ile medikal izlem kararı alınan veya koroner anjiyografi sonucuna ulaşılamayan) koroner anjiyografi yapılmayan hastalar çalışma dışı bırakıldıktan sonra, geriye kalan 341 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların yaş ortalaması 59,5±12,5'di. Hastaların %69,5'i (n=237) 65 yaş altındaydı. NSTEMI tanısı alan hastalar istatistiksel anlamlı olarak daha ileri yaşlardaydı (p<0,001). 65 yaş üstü hastalarda koroner anjiyografi sonucunda %50'nin üzerinde darlık tespit edilen hasta sayısı istatistiksel anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,001). Çalışmaya alınan hastaların %67,4'ü (n=230) erkek, %32,6'sı (n=111) kadındı. Erkek hastaların 65 yaş altındaki hastaların %73'ünü oluşturduğu ve bu nedenle 65 yaş altındaki NONSTE-AKS tanılarının istatistiksel anlamlı olarak erkek cinsiyette daha fazla bulunduğu tespit edildi (p=0,001). Koroner anjiyografi sonuçları cinsiyete göre değerlendirildiğinde erkek hastaların %77,8'inde (n=179) koroner anjiyografi sonucunda %50'inin üzerinde darlık tespit edildiği ve bu nedenle erkek cinsiyette koroner anjiyografide anlamlı kritik darlığın istatistiksel anlamlı olarak daha fazla olduğu tespit edildi (p=0,001). Çalışmaya alınan hastalarda en sık görülen başvuru şikayeti %88,3 (n=284) ile göğüs ağrısıydı. Hastaların %80,9'u (n=276) en az bir komorbid hastalığa sahipti. En sık komorbid hastalıklar sırasıyla hipertansiyon, eski koroner hastalığı ve diyabetes mellitus idi ve herbirinin varlığında koroner anjiyografide %50'nin üzerinde darlık bulunan hasta sayısı istatistiksel anlamlı olarak daha fazlaydı (sırasıyla p=0,015, p=0,004 ve p<0,001). Hastaların %34,9'unda (n=119) AAP, %65,1'inde (n=222) NSTEMI saptandı. Acil serviste NSTEMI tanısı alan hastalarda koroner anjiyografide %50'nin üzerinde darlık tespit edilme oranı AAP'ye göre istatistiksel anlamlı olarak daha fazlaydı (p<0,001). Hastaların acil serviste kalış süreleri 1 saat ile 31 saat ile değişmekteydi. AAP tanısı alan hastaların acil serviste ortalama kalış süresi 5,7±2,9 saat iken NSTEMI tanısı alan hastaların ortalama kalış süresi 7,4±4,9 saatti. NSTEMI tanısı alan hastaların acil serviste kalış süreleri AAP'ye göre istatistiksel anlamlı olarak daha uzundu (p=0,004). Bu sonuçlar ile tanısal testlerin gold standart olan koroner anjiyografiye göre koroner damarlarda %50'nin üzerinde darlık olan hastaları ayırmadaki sensitivitesi, spesifisitesi, pozitif prediktif değeri, negatif prediktif değeri ve tanısal doğruluk oranları karşılaştırıldı. Çalışmaya alınan hastalarda CGM'nin akut koroner sendrom tanısında altın standart olarak kabul edilen koroner anjiyografi ile karşılaştırılması sonucunda, CGM'nin sensitivitesinin % 93,5 olduğu saptandı. CGM'nin sensitivitesi negatif troponin ile karakterize AAP tanılı hasta grubunda %92,4, NSTEMİ hasta grubunda %98,8'di. CGM'nin sensitivitesi ayırıcı tanıda kullandığımız EKG ve birinci troponin değerlerinden tüm alt gruplarda yüksek olarak saptanmıştır (tüm hastalarda EKG %57,9, seri EKG %59,1, birinci troponin %73,6 ve seri troponin bakılma endikasyonu konulan hastalarda %86,9). CGM'nin spesifitesi ise tüm NSTE-AKS'lerde %39,6 olarak bulunmuştur. CGM'nin pozitif prediktif değeri %80,2 iken, NSTEMI hasta grubunda %92,3 olarak tespit edilmiş ve pozitif troponin testi ile karakterize NSTEMI hasta grubunda izole birinci troponin testinin pozitif prediktif değerinin (%89,6) olarak tespit edilmiştir. CGM'nin negatif prediktif değeri tüm NSTE-AKS'lerde %69,8 olup, AAP hasta grubunda %85,7, NSTEMI hasta grubunda %52 olarak bulunmuştur. Kardiyogonyometri akut koroner sendromda kullanılan diğer tanısal testler ile birlikte kullanıldığında tanısal doğruluğu artırmaktadır. EKG'de iskemik bulgu olan hastalarda CGM pozitifliği, gold standart koroner anjiyografiye göre anlamlı kritik darlık olan hastalarda %97,3'tür. Bu oran yalnızca EKG'de iskemi için spesifik özellik olan hastalarda %57,9'dur. Birinci troponin negatif olan hastalarda CGM negatif olan hastaların %87,1'inde koroner anjiyografi sonucunda %50'nin altında darlık tespit edilmiştir. Bu oran yalnızca birinci troponin negatif olan hastalarda %50'dir. EKG'de iskemi için spesifik özellik olan ve birinci troponin pozitif olan hastalarda CGM'nin tanısal doğruluğu %88,2 iken, yalnızca EKG ve birinci troponin birlikte kullanıldığında bu oran %72,2'dir.Çalışmaya alınan hastalarda rutinde kullandığımız klinik ölçütler ile erken invaziv girişim kararı verdiğimiz hastaların %72,4'ünde (n=247) koroner anjiyografi sonucunda %50'nin üzerinde darlık tespit edilmiş iken, yalnızca CGM pozitif olan hastaların %80,2'sinde (n=231) koroner anjiyografi sonucunda %50'nin üzerinde darlık tespit edilmiştir. SONUÇ: Kardiyogonyometri yüksek sensitivitesi sebebi ile göğüs ağrısı ve eşleniği şikayetler ile acil servise başvuran hastalarda NSTE-AKS tanısı için tarama testi olarak kullanılabileceği, CGM negatif olan hastaların %30,2 sinde (n=16) koroner anjiyografi sonucunda %50'nin üzerinde darlık tespit edildiğinden, CGM'nin NSTE-AKS'lerde düşük spesifisitesi nedeniyle kesin tanı koydurucu test olarak kullanılamayacağı düşünülmüştür. AAP hasta grubunda mevcut klinik ölçütlerle tanı koyup koroner anjiyografiye yönlendirdiğimiz hastaların (n=119) %44,5'inde (n=53) koroner anjiyografi sonucunda %50'nin altında darlık tespit edildiğinden AAP hasta grubunda yüksek negatif prediktif değeri sebebiyle hastaları taburculuk algoritmleri içerisine dahil edilebilir. CGM diğer tanısal testler ile birlikte kullanıldığında testlerin sensitivitesini ve tanısal doğruluğunu artırmaktadır. ANAHTAR KELİMELER : Kardiyogonyometri, ST elevasyonsuz miyokard enfarktüsü, Anstabil anjina pektoris, EKG, CGM
Deneysel temas tipi yanıklarda acil uygulanan tedavi yöntemlerinin yara iyileşmesi üzerine etkilerinin momordica charantia (kudret narı)topikal tedavisi ile karşılaştırılması
AMAÇ: Yanık yaralarında çeşitli topikal ajanlar kullanlılmaktadır.Gümüş sülfadiazin (GSD) uygulama kolaylığı ve göreceli olarak toksisitesinin az olmasından dolayı dünyada en fazla tercih edilen topikal ajandır.[1-3]. Ancak tedavide etkin ve ortak bir yöntem olarak belirlenmiş bir ajan veya uygulama yöntemi görülmemektedir. Momordica Charantia (kudret narı), halk arasında pek çok rahatsızlığın tedavisinde uzun yıllardır kullanılmaktadır [4-10]. Yanık tedavisinde de etkili olabileceğini düşündürecek pek çok özelliği mevcuttur . Yapılan literatür taramasında yanık hastalarında veya deneysel yanık modellerinde Momordica Charantia etkileri üzerine klinik ve deneysel çalışmaların az olduğu dikkat çekmektedir. Acil uygulanan tedavi yöntemlerinden olan yanığa topikal gümüş sülfadiazin (GSD) uygulamasını, topikal Momordica Charantia tedavisi ile kıyaslayan bir çalışmaya da rastlamadık. Bu nedenle uzun zamandır yanık ve yara iyileşmesi üzerine etkili olduğu düşünülen Momordica Charantia'nın deneysel temas tipi yanıklarda yara iyileşmesi üzerine etkili olup olmadığının belirlenmesi ve etkilerinin acil uygulanan tedavi yöntemlerinden topikal GSD uygulaması ile karşılaştırılması amaçlandı. YÖNTEM: Çalışmada Ege Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Deney Hayvanları Yetiştirme Merkezi'nden temin edilen, seksüel olgunluğa erişmiş, ağırlıkları 200-220 gram arasında değişen, sadece dişi eşeyden, 35 adet sağlıklı Spruge Dawley cinsi sıçan kullanıldı. Sıçanlar beş gruba ayrıldı. İntraperitoneal ksilazin ve ketamin anestezisi sonrası bütün deneklerin sol torakodorsalinde iki, sağ torakodorsalinde bir olmak üzere toplamda üç adet, aralarında sağlam cilt dokusu bırakacak şekilde 1x1 cm'lik kare alanlar traşlanarak kıllardan arındırıldı. Yanık modeli oluşturmak amacıyla tasarlanan cihazın sabit 100°C sıcaklıkta tutulan, 1x1 cm'lik kare şeklindeki bakır ucu traşlanan alanlara 10 saniye boyunca ekstra basınç uygulanmadan temas ettirilerek yanık oluşturuldu. Daha sonra gruplarda planlanan işlemler her bir gruba ayrı ayrı sırası ile gerçekleştirildi. Grup I'e (kontrol grubu) herhangi bir işlem veya tedavi uygulanmadı. Grup II'ye (yanık kontrol grubu) yanık uygulaması sonrası sadece 100 cc serum fizyolojik (SF) ile iki dakika irrigasyon sağlanıp ilaçsız pansuman ile kapatıldı. Grup III'e (GSD grubu) yanık oluşturulması sonrası topikal GSD tedavisi altı saat ara ile toplamda dört kez (0, 6, 12 ve 18. saatlerde) uygulandı. Grup IV'e (kudret narı grubu) yanık oluşturulması sonrası momordica charantia 'dan yapılan jel altı saat ara ile toplamda dört kez uygulandı. Grup V'e (jel grubu) ise yanıktan sonra altı saat ara ile toplamda dört kez plasebo jel uygulandı. Sıçanlarda yanık oluşturulan üç bölgeden 4, 8 ve 24. saatlerde tam kat deri biyopsileri alınarak ışık mikroskobu altında, hematoksilen eozin (H&E) boyama ile histolojik olarak incelendi. Elde edilen veriler SPSS (Statistical Package For Social Sciences) 15.0 programında oluşturulan veri tabanına girildi ve istatistiksel analizler aynı program ile yapıldı. BULGULAR: Ödem miktarının değerlendirilmesinde grupların birbirleri arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda; kudret narı-gümüş sülfadiazin ve kudret narı-jel grubu ile karşılaştırmalarında 4. saatte anlamlı fark (p<0.05) saptanırken, 8. ve 24. saatte istatistiksel olarak anlamlı fark (p>0.05) gözlenmedi. Kontrol grubunun tüm gruplarla karşılaştırmalarında istatistiksel olarak anlamlı fark (p<0.05) ödem miktarı açısından saptanırken, yalnızca kudret narı ile 24. saatte anlamlı fark (p>0.05) oluşmadığı saptandı. Gümüş sülfadiazin-jel karşılaştırmasında da 8.ve 24. saatte istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p<0.05). PMNL infiltrasyonu açısından bakıldığında kudret narı grubu dışındaki diğer tüm gruplarda PMNL infiltrasyounun ilk 8 saat içerisinde artarak devam ettiği gözlemlendi. yine kudret narı dışındaki gruplarda enyüksek PMNL değeri 8. saatte izlenirken, kudret narı grubunda en yoğun PMNL hakimiyeti 4. ve 8. satte görüldü ve 24. saatte istatistiksel olarak anlamlı azalma görüldü. Grupların birbirleriyle karşılaştırılmasında; gümüş sulfadiazine-jel, kudret narı-gümüş sülfadiazin, kudret narı-jel karşılaştırımalarında istatistiksel olarak anlamlı fark bulunmamıştır (p>0.05). Kollojen diskolarizasyonu yanık kontrol ve jel grubunda 4. saatte en yüksek değerlerdeyken 8. saatte azalarak en düşük değerine 24. saatte ulaştı. Gümüş sülfadiazin grubunda 4. ve 8. saatte anlamlı değişiklik yokken 24. saatte bir miktar azalma gözlemlendi. Kudret narı grubunda ise diğer 3 gruba kıyasla diskolarizasyondaki azalma 4. saatte belirgindi; 8. ve 24 saatlerde ise diskolarizasyon azalmasında progresyon gözlendi. Grupların kendi arasında karşılaştırılmasında; gümüş sülfadiazin-kudret narı, gümüş sülfadiazin-jel ve kudret narı-jel gruplarının 4. ve 8. saatlerinde anlamlı değerler elde edilirken (p<0.05), 24. saatte istatistiksel olarak anlamlı değer elde edilemedi (p>0.05). Damar hasarı kudret narı grubunda en fazla 4. saatte gözlenirken, 8, ve 24. saatte progresif azalma gözlemlendi. Gümüş sülfadiazin grubunda en yüksek değerler 8. saatte, en düşük değerler ise 24. saatte gözlemlendi. Yapılan ikili karşılaştırmalarda istatistiksel olarak gümüş sülfadiazin-kudret narı arasında anlamlı fark elde edildi (p<0.05). Kıl kökü hasarı ile ilgili tüm gruplarda en yüksek değerler 4. saatte gözlemlenirken 8. ve 24. saatte kıl kökü hasarının azaldığı görüldü. Ayrıca kudret narı grubunda iyileşmenin diğer gruplara kıyasla daha hızlı ve iyi olduğu görüldü. Gümüş sülfadiazin-kudret narı karşılaştırmasında 8. ve 24. saatte anlamlı değerler (p<0.05) bulunurken 4. saatte istatistiksel olarak anlamlı değer elde edilemedi (p>0.05). Glandula sebasea hasarı değerlendirmesinde kontrol grubu dışındaki grupların birbirleri arasında yapılan karşılaştırmalar sonucunda sadece kudret narı'nın glandula sebasea hasarını azaltıcı ve iyileştirici etkisi olduğu göze çarpmaktadır. Epidermis kalınlığı ikili karşılaştırmalar sonrası 4. , 8. ve 24. saatlerde; kudret narı-yanık ve jel-yanık değerleri anlamlı fark göstermiştir (p<0.05). Gümüş sülfadiazin-kudret narı karşılaştırılması sonrası 4., 8. ve 24. saatlerde kudret narı yönünde anlamlı fark (p<0.05) göstermiştir. Jel-kudret narı karşılaştırması sonrası 4. ,8. ve 24. saatlerde anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Jel-gümüş sülfadiazin karşılaştırması sonrası 24. saatte anlamlı farklılık gösterirken (p<0.05), 4. ve 8. saatlerde anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). Epidermis kalınlığı grupların kendi süreçleri içinde değerlendirildiğinde yanık, gümüş sülfadiazin, kudret narı ve jel grubunda anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Dejenere kıl kökü sayısı analizi için yapılan ikili karşılaştırmalar sonrası kudret narı tedavisi alan grup 4. , 8. ve 24. saatlerde, diğer tüm gruplarla karşılaştırıldığında anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Gümüş sülfadiazin-jel grubu karşılaştırmasında anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). Gümüş sülfadiazin-yanık karşılaştırmasında 8. saatte anlamlı farklılık gösterirken (p<0.05), 4. ve 24. saatlerde anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). Dejenere kıl kökü sayıları kendi grupları içinde karşılaştırmalarında; kudret narı grupları anlamlı farklılık (p<0.05) gösterirken, kudret narı dışındaki gruplarda anlamlı değer elde edilememiştir (p>0.05). Damar sayısı ikili karşılaştırmaları sonrası 4. saat, 8.saat ve 24. saatlerde; kontrol ve yanık grupları tüm karşılaştırmalarda 4., 8. ve 24. saatlerde anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Kudret narı-gümüş sülfadiazin 8. saatte karşılaştırıldığında anlamlı farklılık (p>0.05) göstermezken, kudret narı'nın diğer tüm gruplarla karşılaştırmalarında anlamlı farklılık göstermiştir (p<0.05). Gümüş sülfadiazin-jel karşılaştırmasında 4., 8. ve 24. saatlerde anlamlı farklılık göstermiştir. Damar sayıları grupların kendi süreçleri içinde değerlendirilmiş ve tüm gruplar için anlamlı farklılık gösterilmemiştir (p>0.05). Toplam kıl kökü sayısı ikili karşılaştırmaları sonrası 4., 8, ve 24. saatlerde; yanık-gümüş sülfadiazin ve jel-gümüş sülfadiazin gruplarının karşılaştırılmasında anlamlı farklılık (p>0.05) gösterilmemiştir. Kudret narı-gümüş sülfadiazin, kudret narı-yanık ve kudret narı-jel arasında 8. saatte anlamlı farklılık (p<0.05) gösterirken, 4. ve 24. saatlerde anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). Toplam kıl kökü sayısı gruplarının kendi süreçleri içinde; kudret narı tedavisi alan gruplar için anlamlı farklılık (p<0.05) gösterirken, diğer gruplar için anlamlı farklılık göstermemiştir (p>0.05). SONUÇ: Yapılan bu tez çalışmasında akut temas tipi yanıklarda uygulanan topikal Momordica Charantia (kudret narı) tedavisinin PMNL infiltrasyonunu, kollojen diskolarizasyonunu, damar hasarını, kıl kökü hasarını ve glandula sebasea hasarını azalttığı, damar sayısının ve epidermis kalınlığının korunmasında da etkili olduğu görüldü. Topikal GSD tedavisinin ise yanlızca kollojen diskolarizasyonunu azaltığı, epidermis kalınlığı ve damar sayısını korumada etkili olduğu görüldü.
Akut iskemik inme ve geçici iskemik atak tanısında ve hastalıkların şiddetinde kan hemogram parametrelerinin önemi
Akut İskemik İnme Ve Geçici İskemik Atak Tanısında Ve Hastalıkların Şiddetinde Kan Hemogram Parametrelerinin Önemi Akut iskemik inmede hastalıkların tanı ve şiddetinin değerlendirilmesinde bir çok biyobelirteç araştırılmış ve araştırılmaya da devam edilmektedir. Geçici İskemik Atakla ilgili ise az sayıda çalışma vardır. Bu çalışma İskemik İnme ve Geçici İskemik Atak kliniği ile acil servise başvuran hastalarda kan hemogram parametrelerinin; hastalığın şiddeti, mortalitesi ve görüntüleme bulgularıyla olan ilişkisini incelemek amacıyla tasarlanmıştır. Prospektif olarak çalışmaya 261 iskemik inme ve 120 geçici iskemik atak hastası olmak üzere 381 hasta alınmıştır. SVO hastalarında; GKS Skoru düşük olanlarda RDW değerleri (p=0,001), NLR değerleri daha yüksek saptandı (p=0,043). NIHSS Skoru yüksek olanlarda RDW değerleri daha yüksek saptandı (p=0,008). İlk başvuruda Modifiye Rankin Skoru arttıkça RDW değerlerininde arttığı (p< 0,0001) saptandı. Aynı zamanda 1 ay sonraki Modifiye Rankin Skoru arttıkça RDW değerlerinin de arttığı (p<0,0001) saptandı. SVO ve GİA hastalarında; NIHSS Skoru yükseldikçe NLR ortalamasının (p=0,001), RDW ortalamasının (p=0,038) ve beyaz küre ortalamasının arttığı (p=0,006) saptandı. İlk başvuruda Modifiye Rankin Skoru arttıkça NLR ortalamalarının (p< 0,0001), RDW ortalamalarının arttığı (p=0,001) saptandı. Aynı zamanda 1 ay sonraki Modifiye Rankin Skorları arttıkça NLR ortalamalarının (p<0,0001), RDW ortalamalarının arttığı (p<0,0001) saptandı. BT' de enfarkt büyüklüğü arttıkça NLR değerlerinin de arttığı (p= 0,001) saptandı. Ayrıca beyaz küre ortalamalarının (p=0,050), NLR ortalamalarının (p= 0,010), MPV ortalamalarının da arttığı (p=0,032) saptandı. Boyun damar görüntülenmesinde % 50 üzeri darlık olan hastalarda NLR düzeyleri daha yüksek saptandı (p=0,020). İleri darlık olan hastalarda NLR ortalamalarıda daha yüksek saptandı (p= 0,045). 30 günlük mortaliteye bakıldığında; RDW düzeyleri yüksek olanlarda (p=0,001), NLR düzeyleri yüksek olanlarda (p<0,0001), MPV değerleri yüksek olanlarda daha fazla (p=0,043) mortaliteye sahip oldukları saptandı. Ortalamalara bakıldığında ölen hastalarda; hemoglobin değerleri (p<0,001), hematokrit değerleri düşük (p=0,003), beyaz küre sayıları (p=0,018), NLR değerleri daha yüksek (p<0,001), eritrosit sayıları daha düşük (p=0,023), RDW değerleri (p<0,001), troponin değerleri daha yüksek (p<0,001) saptandı. MPV, RDW, NLR gibi kolay elde edilebilen hemogram parametrelerinin inme ve GİA hastalarının prognozu hakkında öngörüsel değerler olarak acil servis pratiğinde gelecekte daha fazla kullanılabilir.
Perfüzyon indeksi ve pletismografik değişkenlik indeksi ölçütlerinin volüm değişikliğini öngörme yeteneklerinin değerlendirilmesi
AMAÇ: Bu çalışmada, spontan soluyan hastalarda perfüzyon indeksi ve pletismografik değişkenlik indeksinin hacim artışı ve eksilmesini öngörme yeteneklerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. YÖNTEM: Prospektif kesitsel analitik nitelikteki çalışmamızda hastalar iki grup halinde değerlendirildi. Hacim artışı grubunda Ege Üniversitesi Acil Servise başvuran ve acil tıp hekiminin kararı ile rutin tedavileri gereği 1000 cc serum fizyolojik intravenöz bolus verilmesi planlanan 18 yaşından büyük hastalar; hacim eksilmesi grubunda ise Ege Üniversitesi Kan Merkezine eritrosit süspansiyonu bağışı için başvuran 18 yaş üstü gönüllüler değerlendirildi ve her iki grupta da gönüllü onam formunu imzalayanlar çalışmaya alındı. Her iki grupta işlem öncesi ve işlem sonrası vital parametreler, şok indeksleri, ultrasonografi ile hesaplanan kardiyak output, inferior vena cava indeksi, perfüzyon indeksi ve pletismografik değişkenlik indeksi olgu rapor formuna kaydedildi. BULGULAR: Hacim artışı grubunda 101 çalışmaya alındı ve 2 hasta arter basıncı değerlerinin stabil olmaması ve madde etkisinde olmaları nedeniyle çalışmadan çıkarıldı. Hacim ekşimesi grubunda 104 hasta çalışmaya alındı. Hacim artışı grubundaki hastaların yaş ortalaması 34±15 saptandı. %38,4'ü kadın, %61,6'sı erkekti. Hacim artışı grubunda işlem öncesi ve işlem sonrası nabız (81,4±12,9 atım/dk ve 77,5±11,2 atım/dk; p<0,001), şok indeksi (0,680 ± 0,127 ve 0,657 ± 0,125; p=0,024), kardiyak output (5,3 ± 1,3 L/dk ve 5,7 ± 1,5 L/dk; p = 0,001) ve PI (%9,2 ± 6,9 ve %6,7 ± 5,2; p = 0,003) ortalamaları arasında anlamlı fark vardı. Hacim eksilmesi grubunda ise yaş ortalaması 32±8 saptandı. %4,8 erkek, %95,2 kadındı. Hacim eksilmesi grubunda işlem öncesi ortalama arter basıncı (94,6±8,6 mmHg ve 88,6±10,7 mmHg; p<0,001), şok indeksi (0,598 ± 0,092 ve 0,629 ± 0,106; p < 0,001), kardiyak output (5,1±1,2 L/dk ve 4,5±1,1 L/dk; p<0,001) ve PVI (%20,8±8,2 ve %26,1±11,7; p <0,001) ortalamaları arasında anlamlı fark saptandı. Hacim artışı grubunda PI, PVI ve diğer parametrelerin değişimi arasında anlamlı korelasyon saptanmazken; hacim eksilmesi grubunda PI değişimi ile kardiyak output arasında orta dereceli anlamlı korelasyon saptanmıştır (r=0,370; p<0,01). Hacim eksilmesi grubunda PVI değişimi ile şok indeksi değişimi arasında orta dereceli anlamlı korelasyon bulunmuştur (r=0,306; p<0,01). TARTIŞMA: Hacim artışı grubunda, PI, işlem öncesinde ve sonrasında istatistiksel olarak anlamlı şekilde azalmıştır fakat PI ve PVI değişimi ile diğer parametrelerin değişimi arasında anlamlı korelasyon saptanamamıştır. Hacim eksilmesi grubunda, PVI işlem öncesi ve işlem sonrası istatistiksel olarak anlamlı şekilde artmıştır. Bu grupta, PI ile kardiyak output değişimleri arasında ve PVI ile şok indeksi değişimleri arasında orta dereceli anlamlı korelasyon bulunmuştur. Her iki gruptaki bireylerde, işlemle birlikte değişimin yönü değişken olduğundan PVI, spontan soluyan yetişkinlerde gruplarda hacim durumundaki değişimi gösterebilmekle beraber bireylerde kullanımı kısıtlıdır. Anahtar Kelimeler: Perfüzyon İndeksi, Pletismografik Değişkenlik İndeksi, Sıvı Yanıtlılığı, Kardiyak Output, IVC İndeksi
Santral juguler venöz katater uygulamalarında ultrasonografik ileri iğne teknolojilerinin etkinliği
Giriş Acil servisler çok sayıda kritik hastanın bakıldığı birimlerdir. Hasta bakım sürecinde tanı ve tedaviyle ilgili anlık kritik kararlar acil servis hekim ve hastaları için önem arz etmektedir. Bu tanı ve tedavi süreçlerinde ultrasonografi hekimlerin sık başvurduğu görüntüleme yöntemlerinden biridir. Ultrasonografinin taşınabilirliği, dinamik kullanımı, pratik uygulanması ve hastaya radyasyon maruziyeti olmaması gibi özellikleri tanı ve tedavi sürecinde ultrasonografiyi ön plana çıkarmaktadır. Ultrasonografi komplikasyonları azaltması ve başarı oranlarını yükseltmesi nedeniyle girişimsel işlem uygulamalarında literatürde önerilen bir görüntüleme yöntemi haline gelmiştir. Yeni geliştirilen ileri iğne teknolojili ultrasonografilerin işlem süresini ve komplikasyonları azaltacağı, başarı oranlarını yükselteceği düşünülmektedir. Ancak bu yöntemler ile yapılmış çalışmalar çok az sayıdadır ve model üstünde yapılmış çalışmalardır. Bizim çalışmamız yeni ileri iğne teknolojili ultrasonografilerin işlem süresi, komplikasyon ve başarı oranlarının standart 2-Boyutlu( B ) ultrasonografiye göre üstünlüğünü araştırmayı hedeflemiştir. Yöntem Çalışmaya Ege Üniversitesi Hastanesi Acil Servis'ine Kasım 2016-Mayıs 2017 tarihleri arasında başvuran hastalardan santral venöz yol ihtiyacı olanlar dahil edilmiştir. Hasta ve/ veya yakınının onamı alınan olgulardan 64 hastaya standart 2-B ultrasonografi cihazı, 36 hastaya Axotrack ultrasonografi cihazı, 32 hastaya ileri iğne teknolojili ultrasonografi cihazı ile internal jugüler katater takılmıştır. Hastaların olgu numarası, bilinen hastalıkları, kullandıkları ilaçları, boy-kilo değerleri, vital bulguları kaydedilmiştir. Kateter uygulayan hekim hastanın boynunun kateter yerleştirmek için uygunluğunu zor veya kolay olarak değerlendirmiştir. Kateter uygulama sürecinde başarı ve komplikasyon durumu, girişim sayısı, işlem süresi olgu rapor formuna yazılmış ve hekimin süreçle ilgili memnuniyeti belirlenmiştir. Elde edilen bu veriler uygun tekniklerle karşılaştırılmıştır. Bulgular Çalışmada 2-B usg, Axotrack usg ve ileri iğne usg tekniği uygulanan hastalar arasında yaş, vital, kan sulandırıcı kullanımı, zor-kolay boyun yorumu, boy ve vücut ağırlığı açısından anlamlı fark saptanmamaktadır. 2-B usg kullanılan hastaların %54.7'sine (35 kişi) 2 ve %28.1'ine (18 kişi) 1 ponksiyon yapılırken; Axotrack kullanılan hastaların %72.2'sine (26 kişi) 3 ve %22.2'sine (8 kişi) 4 ponksiyon yapılırken; ileri iğne usg kullanılan hastaların %59,4'üne (19 kişi) 2 ve %34.4'üne (11 kişi) 1 ponksiyon yapılmıştır. 2-B usg ile kateter takılan hastaların %23.4'ünde (15 kişi) ; Axotrack ile kateter takılan hastaların %22.2'sinde (8 kişi) ve ileri iğne usg ile işlem yapılan hastaların %9.4'ünde (3 kişi) hematom komplikasyonu gelişmiştir. 2-B usg ile kateter takılan hastaların %6.3'ünde (4 kişi) ; Axotrack usg ile kateter takılan hastaların %8.3'ünde (3 kişi) ve ileri iğne usg ile işlem yapılan hastaların %3.1'inde (1 kişi) arter ponksiyonu gelişmiştir. 2-B usg tekniği kullanılan hekimlerin %23.4'ü (5 kişi) 5 , %21.9'u (14 kişi) 6 ve %17.2'si (11 kişi) 4 memnuniyet puanı verirken, Axotrack usg tekniği kullananların %75.0'ı (27 kişi) 1, ve %19.4 (7 kişi) 2 puan verirken, ileri iğne usg tekniği kullanılan hekimlerden %31.3'ü (10 kişi) 7 , %28.1 'i (9 kişi) 8 ve %18.8 (6 kişi) 6 puan vermiştir. 2-B usg tekniği kullanılan hastaların %92.2'sinde (59 kişi) ; Axotrack usg tekniği kullanılan hastaların %5.6'sında (2 kişi), ileri iğne usg tekniği kullanılan hastaların %100'ünde (32 kişi) başarı vardır. Kullanılan tekniğe göre başarı arasında istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmıştır (p<0.001) . Sonuç Santral venöz kateter uygulamaları ultrasonografi eşliğinde yapılmalıdır. İleri iğne teknolojili ultrasonografiler ile komplikasyon ve işlem süresini düşürmek, başarı oranlarını yükseltmek hedeflenmektedirler. Çalışmada ileri iğne teknolojili ultrasonografi ile ilk giriş başarısı, uygulayıcı memnuniyeti, uygulama süresi ve başarı oranı olarak standart 2-B ultrasonografiden daha iyi sonuçlar elde edilmiştir ve her üç teknikte de komplikasyon oranları benzer sonuçlanmıştır. İleri iğne teknolojili ultrasonografilerle model üstünde yapılmış az sayıda çalışmalar vardır. Bu yeni teknolojilerle gerçek hasta çalışmaları yapılmalı ve tekniklerin geliştirilmesine devam edilmelidir. Geliştirilen yeni yöntemlerle komplikasyonların azaltılması, hasta ve hekim konforunun artırılması hedeflenmelidir.