Pankreas adenokarsinomu hastalarında psoas kas kitlesi, nütrisyonel durum, inflamasyon ve prognoz ilişkisi

GİRİŞ VE AMAÇ: Pankreas kanseri tanısı alan hastalarda hastanın yaşı, tümor boyutu, hastalığın evresi, lenf nodu metastazı, tümör grade'i ve serum CA19-9 düzeyi gibi bazı parametrelerin survi süresi ile ilişkili olduğu gösterilmiştir. Son zamanlarda malignite tanısı almış hastalarda malnütriyon, sarkopeni ve inflamasyon varlığının da hastaların yaşam süresi üzerine etkisinin olabileceği yönünde araştırmalar mevcuttur. Bu çalışmada pankraes kanseri hastalarında tanı anındaki psoas kas kitlesi, nütrisyonel durum ve inflamasyon ile hastaların survi süresi arasındaki ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmada Ocak 2015 ile Ocak 2019 tarihleri arasında Sakarya Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Tıbbı Onkoloji polikliniğe başvurmuş ve pankreas kanseri tanısı almış 219 hasta retrospektif olarak incelendi. Hastaların klinik, demografik ve laboratuvar verileri poliklinik dosyalarındaki kayıtlardan alındı. Hastaların polikliniğe ilk başvurusu sırasındaki anamnez, muayene bulguları, laboratuvar ve görüntüleme sonuçları değerlendirildi. Elde edilen verilerden hastaların nütrisyonel durumu, psoas kas kitlesi ve inflamasyon durumu belirlenerek kayıt edildi. Hastaların tanı anındaki nütrisyonel durumu, psoas kas kitlesi, sarkopeni varlığı ve inflamasyon durumu ile prognozları arasındaki ilişki araştırıldı. 1- Nütrisyonel durum değerlendirmesi: Hastaların Prognostik Nutrisyonel İndeks'i yapılmış olan tetkiklerindeki serum albümin ve lenfosit sayısı ile hesaplandı. Hesaplama 10 x serum albümin (g/L) + 5 x lenfosit sayısı(109/L) formülü ile yapıldı. 2- İnflamasyon değerlendirmesi: Hastaların poliklinik takibinde rutin olarak yapılan tam kan sayımındaki lökosit sayısı ve nötrofil / lenfosit oranı kullanıldı. 3- Psoas Kas Kitlesi Ölçümü: Hastaların tanı için görüntülenen batın bilgisayarlı tomografi kesitlerinden psoas kas kitlesi ölçüldü. İstatistiksel analizler için NCSS (Number Cruncher Statistical System) 2007 (Kaysville, Utah, USA) programı kullanıldı. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metotların (Ortalama, Standart Sapma, Medyan, Frekans, Oran, Minimum, Maksimum) yanı sıra verilerin dağılımı Shapiro-Wilk Testi ile değerlendirilmiştir. Niceliksel verilerin normal dağılım göstermeyen iki grubun karşılaştırmasında Mann-Whitney U Testi kullanıldı. Bağımsız değişkenlerin bağımlı değişken üzerindeki etkisini belirlemek amacıyla regresyon analizi kullanıldı. Sağ kalım süreçlerinin grup olarak karşılaştırılmasında ise Kaplan Meier yöntemi kullanıldı. Anlamlılık p<0.01 ve p<0.05 düzeylerinde değerlendirildi. BULGULAR: Çalışmaya alınan toplam hasta sayısı 219'du. Hastaların %36,5'i (n=80) kadın iken %63,5'i (n=139) ise erkekti. Tüm hastaların yaş ortalaması; 66,64 ± 11,7 yıl (min: 23, max: 87) olarak bulundu. Erkeklerin yaş ortalaması; 67,59 ± 9,43 yıl (min: 38, max: 87) kadınların yaş ortalaması; 65 ± 14,76 yıl (min: 23, max: 87) olarak hesaplandı. Çalışmada 42 erkek, 21 kadın toplam 63 hastanın vücut kitle indeksi(VKİ) hesaplanabildi. Bu 63 hastanın VKİ ortalaması; 24,2 ± 5,46 ( min: 15,02, max: 41,09) olarak bulundu. Erkeklerin VKİ ortalaması; 26,14 ± 6,16 ( min: 18,73 max: 41,09 ) kadınların VKİ ortalaması; 23,23 ± 4,87 ( min: 15,02, max: 37,5 ) olarak hesaplandı. İncelenen verilerde 191 hastanın psoas alanı 647,23 ± 252,48 mm2 ( min: 209, max: 1762 ) olarak bulunmuştur. Bayanlarda bu oran 463,29±136,47 mm2 (min: 209, max: 960) iken erkeklerde 749,07±244,4 mm2 (min: 221, max: 1762) olarak bulunmuştur. Elde edilen verilerde hastaların %70 (n:155)'inde malnütrisyon yokken %30 (n:64)'ünde malnütriyon vardı. Malnütrisyon olmayan hastaların yaş ortalaması 65,54 ± 11,47( min: 36, max: 84 ) iken malnütrisyon olanlarda ise yaş ortalaması 69,05 ± 8,56( min: 48, max: 88 ) olarak bulundu. SONUÇ: Çalışma sonuçlarımıza göre pankreas adeonkarsinomu hastalarında tanı sırasında malnütrisyonu olan hastaların sürvi süreleri, normal nütrisyonu olan hastalardan anlamlı olarak daha kısadır. Hastaların tanı sırasındaki psoas kas kitlesi, sarkopeni varlığı veya nötrofil/lenfosit oranı ile sağkalım süresi arasında bir ilişki mevcut değildir. Konu ile ilgili sarkopeni, malnütrisyon ve inflamasyonu gösteren daha farklı parametreleri de içeren özellikle prospektif olarak planlanacak bir araştırmanın faydalı olabileceği kanaatindeyiz.