Pankreas lezyonlarında endoskopik ultrasonun tanısal etkinliğinin retrospektif olarak incelenmesi

Pankreas lezyonlarının ve bazı hastalıklarının tanımlanması ve yönetimi son dekada kadar hep önemli bir sorun olmuştur. Ancak endoskopik ultrasonografide kaydedilen teknik ilerlemeler sayesinde, pankreas solid ve kistik lezyonlarının sınıflandırılması ve diğer birçok pankreas hastalığının tanısı ve yönetiminde büyük ilerlemeler saptanmıştır. Endosonografi (EUS) diğer tüm görüntüleme yöntemlerine kıyasla, pankreas lezyonlarının tanımlanması ve yönetiminde üstün bulunmuştur. Çalışmamızda, geniş volümlü EUS yapılan bir merkez olarak pankreas solid ve kistik lezyonlarında EUS'un tanısal etkinliğinin retrospektif olarak araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmamızda Kasım 2013 - Aralık 2019 tarihleri arasında Fırat Üniversitesi Hastanesi Endoskopi Ünitesi'ne başvurmuş pankreas lezyonu nedeniyle EUS yapılan 18 yaş üstündeki tüm hastaların verileri retrospektif olarak incelenmiştir. Hastaların laboratuvar verileri hasta bilgi işlem kayıtları ve hasta dosyalarından elde edilmiştir. Yapılan işlem sonrasında 430 hastanın 148'inde (%34,4) kist, 282'sinde ise (%65,6) solid lezyon olduğu görüldü. Bu kistlerin ise 33'ü (%22,3) müsinöz iken 115'i (%77,7) non-müsinöz kist olarak belirlendi. Müsinöz kisti olan hastaların kist CEA düzeyleri non-müsinoz olan gruptan anlamlı şekilde yüksek bulundu (p=0,008). Çalışmada hem ince iğne aspirasyon biopsisi yapılan hem de operasyon yapılan hastaların sonuçları beraber değerlendirildiğinde altın standart bir sonuç elde edildi. EUS sonucu benign olan 62 hastanın 59'u altın standart yöntemde de benign, EUS sonucu malign olan 296 hastanın 239'u da altın standart yöntemde malign olarak görüldü. Malign olma durumu pozitif olarak kabul edildiğinde EUS'un duyarlılığı %98,8, özgüllüğü %50,9, pozitif prediktif değeri %80,7, negatif prediktif değeri %95,2 ve doğruluğu ise %83,2 olarak bulundu. Sonuç olarak; EUS, pankreas lezyonlarının ayrıcı tanısında kullanılan, güvenilir, yöntemdir. EUS eşliğinde yapılan İİAB (EUS-İİAB) yardımıyla alınan materyallerin, histopatolojik ve biyokimyasal analizleri bu lezyonların tanımlanmasında yol göstericidir. Deneyimli ellerde EUS, diğer tüm yöntemlere kıyasla, pankreas lezyonlarının yönetiminde etkin olarak kullanılabilir. Anahtar Kelimeler: Endosonografi, pankreas lezyonları, pankreas kistik lezyonları, ince iğne aspirasyonbiopsisi, pankreas tümörleri