Patrona isyanının gölgesinde (1730-1731) Batı Anadolu'da sosyal hayat ve Osmanlı müesseseleri

Bu çalışmanın temel kaynağını Batı Anadolu'ya ait kısıtlı miktardaki şeriye sicillerinin en değerlilerinden olan Manisa, Edremid ve Kemer - Ederemid kadılıklarına ait belgeler oluşturmaktadır. Bilindiği gibi, şeriye sicilleri kaydedildiği bölgenin yerel tarihini aydınlatmasının yanı sıra merkezî idarenin ve devlet teşkilatının işleyişi hakkında da önemli bilgiler de ihtiva edebilmektedir. Manisa Şer'iyye sicilleri özellikle 17. yüzyılın sonu ve 18. yüzyılın tamamını oluşturan defterleriyle yalnızca Manisa'nın değil Muhassıllık idaresinin en önemli bölgelerinde biri olarak ayrıldığından neredeyse tüm Batı Anadolu'yu ilgilendiren belgeleri içermektedir. Dönem olarak belirlediğimiz Lale Devri sonu Osmanlı tarih araştırmalarında şimdiye dek üzerinde çok durulmamış bir zaman kesitidir. Üstelik Patrona Halil İsyanının İstanbul'u karıştırdığı günlerde Batı Anadolu'nun ne durumda olduğu sorusuna da cevap bulunmaya çalışılmıştır. Çalışmamızda buna dair birçok örnek belge yer almaktadır. Bu nedenle gereken yerlerde daha eski veya daha sonraki tarihlere ait sicillere de başvurduk. Anahtar sözcükler: Şer'iyye Sicilleri, Kadı, Muhassıl, Manisa, Aydın