Pazarlama ve AR-GE harcamalarının finansal performans üzerine etkisinin incelenmesi: BİST'te faaliyet gösteren üretim işletmeleri üzerine bir uygulama

Günümüzde artan rekabet ortamında işletmeler varlığını sürdürebilmek için, müşteri ihtiyaçlarını karşılayarak satışlarını ve karlılıklarını artırmaya çabalarken diğer taraftan ürün ve hizmet kalitesini korumak ve geliştirmek adına yoğun bir şekilde araştırma ve geliştirme ile pazarlama faaliyetlerinde bulunmaktadırlar. Bu doğrultuda tezin amacı, Türkiye'deki üretim işletmelerinin, gerçekleştirdikleri pazarlama ve araştırma-geliştirme harcamaları ile finansal performansları arasında ilişki olup olmadığının tespit edilmesidir. Tezde, faaliyet giderleri olarak, pazarlama ve Ar-Ge harcamaları; finansal performans kriterleri de en yaygın kullanılan net kar, net satışlar, öz sermaye karlılığı, aktif karlılığı ve piyasa değeri / defter değeri olarak belirlenmiştir. 2007-2016 yılları arasında Borsa İstanbul'da faaliyet gösteren 58 üretim işletmesinin yıllık verileri üzerinden elde edilen 580 gözlem Granger Nedensellik Testi ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonuçlarına göre; net satışlardan Ar-Ge harcamalarına doğru tek yönlü nedensellik, pazarlama harcamalarından öz sermaye karlılığına doğru tek yönlü nedensellik ve pazarlama harcamaları ile net satışlar arasında çift yönlü nedensellik tespit edilmiştir. Bunun dışında Ar-Ge ve pazarlama harcamaları ile diğer değişkenler arasında nedensellik ilişkisi belirlenmemiştir. Anahtar Kelimeler: Araştırma ve Geliştirme Harcamaları, Pazarlama Harcamaları, Finansal Performans, Üretim İşletmeleri, Granger Nedensellik Testi