Çeviri bilinci: Ayırt ve üretim becerileri

Yabancı dil öğrenenler, yaşamlarının farklı aşamalarında içerisinde çeviri bölümü de bulunanYüksek Öğretime Geçiş (YGS) ve Yabancı Dil Sınavı (YDS) gibi yabancı dil sınavlarına girmektedirler. Çoğunlukla çoktan seçmeli test şeklinde sunulan bu sınavlarda adaylardan verilen beş seçenekten en doğru / en uygun / en kabul edilebilir olanı tanıyıp seçmeleri istenmektedir. Adaylardan, belirli bir kaynak metni çevirmelerinin beklendiği durumlar da söz konusu olmaktadır. Bu tür çeviri etkinlikleri, özellikle yabancı dil ve/veya tercümanlık bölümlerinde performans ölçme ve değerlendirme aracı olarak kullanıldığı gibi, mezuniyetten sonra iş başvurularında da ortaya çıkmaktadır. Gözlem ve deneye dayalı veriler, öğrencilerin genelde kendileri çeviri üretmektense (production), ayırt (recognition) konusunda daha başarılı bir performans ortaya koyduklarına işaret etmektedir. Araştırmacı, öğrencilerin çeviride doğru seçeneği tanıma / ayırt etme (recognition) ile doğru çeviri üretme (production) becerileriyle ilgili başarı düzeylerini tespit etmek amacıyla bu karma-yöntem çalışmayı yürütme kararı aldı. Bu amaçla 41 katılımcıya hem çoktan seçmeli bir test (Appendix C) hem de bir çeviri metninden (Appendix D) oluşan iki-aşamalı bir sınav verildi. Elde edilen istatistiki veriler, her iki katılımcı grubunun üretim becerilerine kıyasla ayırt becerilerini sergilemede daha başarılı olduklarını ortaya koymuştur. Bir diğer bulgu ise, kısa süreli olsa da iki sınav arasında verilen eğitimin her iki katılımcı grubunun hem ayırt hem de üretim becerilerinde iyileşmeye yol açmıştır. Eğitim sonrası dönemde katılımcılar iki-kademeli bir gelişim göstererek hem doğru cevap sayılarını artırmış hem de yanlış cevap sayılarını azaltmışlardır.