Pedagojik içerik bilgisine dayalı sorgulayıcı-araştırma temelli fen eğitim programı'nın okul öncesi öğretmenleri ve 60-72 aylık çocuklar üzerindeki etkilerinin incelenmesi

Araştırmanın okul öncesi öğretmenleri üzerinde ve 60-72 aylık çocuklar üzerinde olmak üzere iki temel amacı bulunmaktadır. Araştırmanın okul öncesi öğretmenleri üzerindeki amacı; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi öz-yeterlik inançlarına ve fen kavram gelişimlerine olan etkisinin incelenmesidir. Araştırmanın 60-72 aylık çocuklar üzerindeki amacı ise; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın 60-72 aylık çocukların fen eğitiminde problem çözme becerisine olan etkisinin incelenmesidir. Karma araştırma yöntemi kullanılarak yapılan bu araştırmada nicel ve nitel veriler elde edebilecek veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ayrıca Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı ve Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği geliştirilmiş olup, Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın geliştirilmesinde eğitimde program geliştirme tasarım ve modellerinden ve yetişkin eğitim ilkelerinden destek alınmıştır. Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği'nin geliştirilmesi sürecinde ise ölçek geliştirme süreçleri baz alınmıştır. Bu noktada araştırmanın üç farklı çalışma grubu bulunmaktadır. Birinci çalışma grubu; Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği'nin geliştirilmesine destek sunan 382 okul öncesi öğretmenidir. İkinci çalışma grubu; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın uygulama çalışmalarının yapıldığı deney (n=5) ve kontrol (n=5) grubunda bulunan 10 okul öncesi öğretmenidir. Üçüncü çalışma grubu ise; Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın uygulama çalışmalarının yapıldığı deney (n=92) ve kontrol (n=93) grubunda bulunan 60-72 aylık toplam 185 çocuktur. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi öz-yeterlik inançlarını belirleyebilmek amacıyla araştırma kapsamında geliştirilen "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Eğitimi Öz-Yeterlik İnancı Ölçeği" ve 60-72 aylık çocukların fen eğitiminde problem çözme becerilerini belirleyebilmek amacıyla Ünal ve Aral (2014) tarafından geliştirilen "Fen Eğitiminde Problem Çözme Ölçeği" ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Araştırmada nitel veri toplama aracı olarak ise okul öncesi öğretmenlerinin fen kavram gelişimlerini belirleyebilmek amacıyla araştırma kapsamında geliştirilen ve uzman görüşü alınarak son hali verilen "Okul Öncesi Öğretmenlerinin Fen Kavram Gelişimlerini Belirleyici Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ön test ve son test olarak kullanılmıştır. Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı 7 içerik standart alanı ve 13 alt alandan oluşan bir içeriğe sahip olup toplamda 10 eğitim modülünden oluşmaktadır. Her eğitim modülü ise "Okul Öncesi Öğretmenine Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitimi Atölyesi" ve "Öğretmen-Çocuk Fen Uygulama Atölyesi" adı altından 2 farklı alt bölümden oluşmaktadır. Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın her bir modülü deney grubunda bulunan okul öncesi öğretmenlerine haftada bir gün uygulanmış ve ertesi gün okul öncesi öğretmenlerinin program dahilinde araştırmacı kontrolünde kendi geliştirmiş oldukları sorgulayıcı-araştırma temelli fen etkinliklerini kendi sınıflarındaki 60-72 aylık çocuklara uygulama yapmaları ve günün sonunda uygulamalarını değerlendirmeleri sağlanarak Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın bir modülünün uygulanması tamamlanmıştır. Programın diğer modülleri için de aynı şekilde uygulama yapılarak süreç tamamlanmıştır. Böylelikle, Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın her bir eğitim modülünün uygulanması haftada 2 gün ve 8 saat süre ile toplamda 10 hafta sürmüştür. Araştırmada Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın okul öncesi öğretmenlerine uygulanması sonucunda hem okul öncesi öğretmenlerinin fen eğitimi öz-yeterlik inançları ve fen kavram gelişimleri olumlu yönde etkilenmiş hem de program 60-72 aylık çocukların fen eğitiminde problem çözme becerilerine olumlu yönde etki etmiştir. Bu sonuçlar da Pedagojik İçerik Bilgisine Dayalı Sorgulayıcı-Araştırma (Inquiry) Temelli Fen Eğitim Programı'nın etkililiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonucunda programın yaygınlaştırılmasına ve konu ile ilgili olabilecek yeni araştırmalara yönelik önerilerde bulunulmuştur.