Pediatrik hastalarda damar yolu girişiminde ağrının azaltılmasında topikal kullanılan lidokain spreyin etkisi

Ağrı, "var olan ya da olası doku hasarıyla ilişkili veya bu tür hasara benzer, hoş olmayan bir duyusal duygusal bir deneyim" şeklinde tanımlanmaktadır. Ağrı duyusu insanlık tarihi kadar eskidir ve binlerce yıldır canlılar tarafından deneyimlenmesine rağmen bu durumla nasıl baş edileceği henüz tam olarak netlik kazanmamıştır. Ağrı duyusunun intrauterin yaşamdan başlayarak hissedildiği, yenidoğan ve diğer pediatrik hastaların bu duyuyu algılayabildikleri, hatırlayabildikleri gösterilmiştir Çocukların deneyimledikleri ağrının tanımlanması, doğru bir şekilde değerlendirilmesi, en uygun tedavinin sağlanması çocuğun fiziksel ve ruhsal gelişimi için çok önemlidir. Bu çalışmada amacımız; pediatrik hastalarda çeşitli damar yolu girişimleri sırasında ağrının azaltılmasına yönelik Lidokain sprey kullanımının etkisini gözlemlemektir. Lidokain sprey ile plasebonun karşılaştırıldığı prospektif, çift kör, randomize kontrollü olarak yapılan araştırmamızda 40 hasta tedavi grubunda, 40 hasta ise kontrol grubunda olacak şekilde toplam 80 hasta ile çalışma planlandı. Hem kontrol grubunda hem de tedavi grubunda yer alan 80 hastaya, venöz damar yolu girişimi öncesinde bulunduğu gruba göre 0,3 ml serum fizyolojik veya 0,3 ml Lidokain Hidroklorik Asit (HCl) püskürtülmüş pedli yara örtüsü damar yolu açılması planlanan cilde yapıştırılıp 10 dakika bekletildi. Bu işlem sonrasında damar yolu açma işlemi uygulandı. İşlem sırasında kullanılan damar yolu kateterin büyüklüğü (Gauge), uygulanan işlemin lokalizasyonu kayıt altına alındı. Hastanın damar yolu açılma işlemi öncesinde vital bulguları kayıt altına alındı. Hastaların demografik verileri kaydedildi. İşlem sonrası ağrı değerlendirmesi için Vizuel Analog Skala (VAS) ve Sayısal Değerlendirme Ölçeği (NRS) kullanıldı. Ayrıca 9 yaş üzeri hastalarda geçmiş venöz girişimleri sorgulanarak NRS skorlaması yapıldı ve güncel verilerle karşılaştırma yapıldı. Elde edilen veriler istatiktiksel olarak incelendi. Bu çalışmada hastaların 37'si erkek (%46.3), 43'ü kızdı (%53.7). Çalışma grubunun yaş ortalaması 9.59 ± 3.22 idi. Çalışmadaki tüm hastaların işlem sırasında ölçülen kalp tepe atım değerlerinin ortalaması; işlem öncesi ve işlem sonrası ölçülen kalp tepe atım değerlerine göre istatistiksel olarak anlamlı biçimde yüksekti (p:0.001). Ancak oksijen saturasyonu (spO2), ve vücut sıcaklığında (Vsıc) işlem öncesi ve sonrası anlamlı bir fark yoktu. Tedavi ve kontrol gruplarında yaşa ve cinsiyete bağımlı olmadan yapılan VAS kıyaslamasında gruplar arası VAS değerlerinde; tedavi grubunda kontrol grubuna göre anlamlı derecede azalma saptanmıştır. (p=0,0001). Çalışmada yaşa göre bakılan NRS skorlaması hem 5-9 yaş hem de 9-17 yaş gruplarında tedavi grubunda anlamlı derecede düşük bulundu (p<0,001). Sonuç olarak, pediatrik hastalarda topikal Lidokain sprey uygulaması intravenöz girişimler sırasındaki ağrıyı azaltmaya yönelik yeni bir metod olarak değerlendirilebilir ki, çalışmamızda bu metodun ağrıyı anlamlı derecede azalttığı gösterilmiştir. Bu yüzden topikal Lidokain sprey uygulamasını, damaryolu açma veya kan alma gibi küçük girişimler öncesinde ağrıyı azaltmak için alternatif ve pratik bir çözüm olarak önermekteyiz.