Pediyatrik yaş grubundaki böbrek nakilli hastaların serum amilaz ve lipaz düzeylerinin değerlendirilmesi

Amaç: Çalışmamızda pediyatrik yaş grubundaki böbrek nakilli hastalarda serum amilaz ve lipaz düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Yöntem: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı ve İstanbul Şişli Memorial Hastanesi Çocuk Nefroloji Bilim Dalı'nda 2011-2021 seneleri arasında Çocuk Nefroloji Polikliniği'nde takip edilen toplamda 25'i kız 27 'si erkek olmak üzere 52 hasta ve 28'i kız ve 22'si erkek olan sağlıklı 50 olgu alındı. Çeşitli sebeplerle takipleri sırasında bakılan serum amilaz ve lipaz düzeyleri hasta dosyalarından geriye dönük tarandı. Olguların fizik muayenelerinde bakılan boy, kilo, tansiyon ölçümleri, primer hastalıkları, nakil oldukları materyal ve nakilden beri geçen süre, böbrek fonksiyon testleri yanısıra çeşitli biyokimyasal parametreler, kullandıkları immünsüpresif ilaçların doz ve kandaki düzeyleri not edildi. Amilaz ve lipaz düzeyleri ile ilişkisi değerlendirildi. Bulgular: Çalışmaya katılanların %52'si kadın, %48'i erkektir. Katılım yaşı değeri 1 ile 18 arasında değişmekte olup ortalama 11,86±4,77 bulunmuştur. Katılımcıların, amilaz değeri, %70,6'sı (n=72) normal, %28,4'ü (n=29) yüksek ve %1'i (n=1) düşük olarak belirlenmiştir. Lipaz değeri, %96,1'i (n=98) normal ve %3,9'u (n=4) yüksek olarak belirlenmiştir. Çalışma grubu ile kontrol grubunun amilaz ve lipaz düzeyi karşılaştırıldı. Amilaz ve lipaz düzeylerinin hasta grubuna göre kontrol grubuna göre anlamlı olarak yüksek bulundu. Amilaz değeri yüksek bulunanların %93,1'i (n=27) hasta grubuna ait, %6.7'si (n=2) kontrol grubuna aitti. Lipaz değeri yüksek saptananların %100'ü (n=4) hasta grubuna aitti, kontrol grubunda lipaz yüksekliği saptanmadı. Çalışma grubu ve kontrol grubundaki hastaların boy, kilo, kan basıncı ölçümleri ve biyokimyasal parametreleri değerlendirildi. Hasta grubunun kontrol grubuna göre daha kısa boylu, daha tartılı, kan basınıcının daha yüksek seyrettiği, dislipidemilerinin olduğu, böbrek fonksiyon testlerini anormal seyrettiği istatistiksel olarak anlamlı saptandı ve amilaz ve lipaz yüksekliği ile ilişkilendirildi. Ek olarak çalışma grubunun kendi içindeki değerlendirilmesinde amilaz ve lipaz düzeyleri ile kullanılan immünsüpresif ilaçlar ve dozları ile değerlendirildiğinde anlamlı sonuç bulunmadı. Sonuç: Böbrek nakilli hasta grubunda serum amilaz ve lipaz düzeyleri yüksek seyretmektedir. Amilaz ve lipaz düzeyleri nakilli hasta grubunda düşük böbrek fonksiyonları ile ilişkili olabileceği gibi yine böbrek nakilli hasta grubunda daha çok görülen hipertansiyon, dislipidemi, obezite ile de ilişkili olabilmektedir. Verilerimiz ışığında böbrek nakilli hasta grubunun pankreas fonksiyonlarının yakından takip edilmesini önermekteyiz. Böbrek fonksiyonlarının izlenmesinde amilaz ve lipaz düzeylerinin değerlendirilmesi, ayrıca böbrek nakilli hastaların yüksek seyreden amilaz ve lipaz düzeylerinin pankreas fonksiyonlarını değerlendirmek için daha çok çalışmaya ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimler: pediyatri, böbrek nakli, amilaz, lipaz, pankreas fonksiyonu