Perinatal dönemde oluşturulan deneysel hipotiroidi ve tirotoksikozun nöral plastisite ve öğrenmeye etkisi

iroid hormonu santral sinir sistemi gelişiminde çok önemli rol oynamaktadır.Beyin gelişiminin kritik dönemlerinde tiroid hormonu yokluğu glial hücrelerin venöronların maturasyonunda gecikmeye neden olmaktadır. Maternal hipotiroidizmdepsikomotor gelişme geriliği olduğu, çocukların IQ'lerinde belirgin bir gerilik olduğubilinmektedir. Çalışmalar hücre adezyon moleküllerinin beyin gelişimi ve sinaptikplastisite de önemli görevlerinin olduğunu ortaya koymaktadır. Nöronal plastisiteninbeyin fonksiyonlarından öğrenme ve hafıza formasyonunda önemli rolü vardır. Kortikalnöronların farklılaşması ve sinaptik plastisitenin aktivite artışı için sinir hücresi adezyonmoleküllerinin güçlü bir şekilde salınımı gerekmektedir. Tiroid hormonu eksikliğindeadezyon moleküllerinin sentez ve salınımında anormallikler olduğu bildirilmektedir.Maternal hipotiroidi, hipertiroididen daha sık karşılaşıldığı için araştırmalarhipotiroidi üzerine yoğunlaşmıştır. Ancak maternal hipotiroidinin hücre adezyonmolekülleri üzerine etkisini araştıran çalışmalar çok azdır. Gebelik sırasında maternaltiroid hormonlarının artışı preeklampsi, erken doğum ve düşük doğum ağırlığı riskiniartırmaktadır. Ancak hipertiroidinin nöral plastisite ve öğrenme üzerine etkisiniaraştıran yeterli sayıda çalışma yoktur.Çalışmamızda gebeliğinin başlangıcından doğumdan sonraki iki haftaya kadarhipotiroidi ve tirotoksikoz oluşturulan ratların yavrularında annedeki tiroiddisfonksiyonunun nöral plastisite ve öğrenmeye olan etkisini araştırmayı amaçladık.Deneysel uygulama için; çalışmaya annesi deneysel olarak hipotiroidi (n:5),tirotoksikoz (n:5) oluşturulmuş yavru ratlar ile annesi normal olan 5 yavru rat alındı.Öğrenme için, farelerde yaygın olarak kullanılan ve kabul gören Morris Water Mazetesti kullanıldı. Nöral hücre adezyon molekülleri ise Western Blot yöntemi ile çalışıldı.Kontrol grubunda ve tirotoksikoz grubunda öğrenmenin 1. günden 5. güne doğrugiderek arttığı gözlendi. Kontrol grubunda ve tirotoksikoz grubunda tüm deneyhayvanları ilk günden itibaren platformu buldular. Hipotiroidi grubunda 1. ve 2. günsadece bir deney hayvanı platformu buldu. 3. ve 4. günde 2 denek platformu buldu. 5.gün ise 3 denek platformu buldu. Zaman olarak değerlendirildiğinde günden güneyeterli öğrenmenin olmadığı gözlendi.NCAM izoformlarının rölatif yoğunlukları (NCAM120, NCAM140,NCAM180), kontrol ve tirotoksikoz grubunda benzer oranda tespit edildi. NCAM120,NCAM140 düzeyleri hipotiroidi gurubunda kontrol ve tirotoksikoz grubu ile benzer biroranda tespit edilirken, NCAM180 hipotiroidi grubunda kontrol ve tirotoksikoz grubunagöre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde daha yüksekti.Çalışmamızın sonuçları maternal TH yetersizliğinin santral sinir sistemininmaturasyonunu önlediği, öğrenme ve hafıza yetersizliğine neden olduğunugöstermektedir. Çalışmamız NCAM'ın izoformlarının ekspresyonunun değiştiğiniortaya koymaktadır. Annesi hipotiroidi olan yavru ratların beyin gelişiminde ciddigerilik olduğu, öğrenme ve hafızayı pekiştirme fonksiyonlarının kontrol grubundandaha geri olduğu görülmektedir. Sonuç olarak annede mevcut olacak bir tiroiddisfonksiyonunun yavruda ciddi bir şekilde psikomotor gelişimi etkileyeceği açıktır.Anahtar kelimeler: Maternal tiroid disfonksiyonu, nöral plastisite, NCAM veöğrenme