Periodontal hastalık nedeniyle kaybedilen dişlerin tüm diş kayıpları içerisindeki oranının saptanması

ÖZETPeriodontal hastalıklar, diş çürüğü ve sekelleri ile birlikte tüm dünyada diş kayıplarına sebebiyet veren iki temel ağız sağlığı probleminden biridir. Diş kayıpları bireylerde estetik, fonksiyon, fonasyon ve özsaygıya ilişkin problemlere neden olurken, bu kayıpların rehabilitasyonu da toplumsal açıdan ekonomik sorunlara yol açmaktadır.Çalışmamızın temel amacı tüm diş kayıpları içerisinde, periodontal sebeple kaybedilen dişlerin oranını saptamak ve periodontal diş kaybına ilişkin risk faktörlerini değerlendirmeye çalışmaktır.Bu amaçla; çalışma örneklemi, Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Ağız Diş ve Çene Radyolojisi Anabilim Dalı (oral diagnoz) Kliniği ile yine Gazi Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi Yenimahalle Araştırma ve Uygulama Birimi Kliniği'ne başvuran 18 veya 18 yaşından büyük ve çekim nedenini kesin olarak hatırlayabildiği en az bir adet dişi çekilmiş olan katılımcılardan oluşturulmuştur. Bireylerin kaybettikleri dişlerine dair verdikleri net beyanları ile ayrıca klinik ve gerektiğinde başvurulan radyografik bulguların çelişmemesi şartı aranmıştır.Çalışma, katılımcılara uygulanan bir anket ile klinik muayene olmak üzere iki aşamalı olarak dizayn edilmiştir. Anket aracılığıyla katılımcıların ad ve soyadları, T.C. kimlik numaraları, yaş, cinsiyet ve eğitim düzeyleri, sigara alışkanlıkları, diş fırçalama, ara yüz temizliği yapma ve diş hekimi kontrolünden geçme sıklıkları, bir dişin kaç yüzeyi olduğuna dair yanıtları ve sistemik sağlık durumları sorgulanmıştır. Anket sonrasında ayrıntılı bir klinik muayene yapılmış; kayıp dişler ve kaybedilme sebepleri, mevcut çürük ve dolgulu dişler kayıt altına alınmıştır. Bireylerin ağız hijyenleri Green & Vermillion'un basitleştirilmiş oral hijyen indeksiyle, periodontal sağlık durumları ise CPITN indeks sistemi ile değerlendirilmiştir.Araştırma sonuçlarına göre; periodontal hastalığın tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de diş kayıplarındaki önemini korumakta olduğu ve çekilen her dört dişten birinin periodontal nedenle çekildiği tespit edilmiştir. Hem periodontal sebeple hem de periodontal nedenler haricinde en sık kaybedilen diş grubunun birinci molar dişler olduğu gözlenmiştir. Periodontal diş kaybının; yaş, eril cinsiyet, düşük eğitim düzeyi, sigara alışkanlığı, diabet, kardiyovasküler hastalık (p<0.001) ve düzenli olarak gerçekleştirilen diş hekimi kontrollerinin eksikliği (p<0.05) parametreleri ile ilişkili olduğu bulgulanmıştır ve bu ilişkiler istatistiksel açıdan anlamlıdır.Araştırma popülasyonunun oldukça küçük bir kısmı (%5.6) sağlıklı periodontal dokulara sahiptir. Bireylerin sadece %9.5'i düzenli olarak ara yüz temizliği yaptıklarını ifade etmişlerdir.Diş kayıplarını engelleyebilmek ve ağız sağlığında azami seviyeye ulaşabilmek amacıyla koruyucu tedavi ve oral hijyen eğitimi uygulamalarına ağırlık verilmesi, toplumsal ağız sağlığı programının en önemli parçasıdır. Bu anlayışın bir sonucu olarak, diş kayıplarına yönelik çalışmalar belirli aralıklarla güncellenmelidir. Yukarıda sözü edilen hedeflere ulaşmak; devlet, eğitim kurumları, medya kuruluşları ve tüm diş hekimlerinin ortak çabasını gerektirmektedir.