Periost ve mezenkimal kök hücre temelli değişik hücrelerin kırık iyileşmesinde deneysel karşılaştırması

Kemik kırıkları günlük yaşam aktivitelerini etkileyen önemli sağlık sorunlarındandır. Kırık sonrası kırığın kaynaması ve rehabilitasyon süreci uzun zamanalmaktadır. Bu durum yaşamda önemli bir yer tutmaktadır. İş gücü kaybı, maliyetin artmasına sebep olmaktadır. Kemik kırıklarının özellikle kaynama gecikmesi, kaynamama durumları, enfeksiyon gibi durumlarında ise maliyetin artmasına, yaşam konforunun önemli derecede düşmesine sebep olmaktadır. Biyomalzemeler ile doku iskelesi yapımı sonrası kırık iyileşmesini ileriye götürecek yeterlilik kilinik çalışmalara tam olarak yansıtılamamıştır. Son çalışmalarda kök hücre ile doku iskelesi yapımları artmakta olup hasar gören dokuya ait kök hücrelerle yeniden yapılanması amaçlanmaktadır. Kemik doku mühendisliğide bu alanda labaratuvar ortamında kök hücre ve biyomalzemeleri bir araya getirerek uygun doku iskelesi yapımına önem vermiştir. Kullanılan malzemelerin biyouyumluluğu, kullanılan yerde absorbe olması, osteokondüktif ve osteoblastik özellikte olması önemini artırmıştır. Yaptığımız literatür araştırmasında lif kabağı temelli doku iskelesinde kemik iliği ve periosttan köken alan kök hücrelerin etkilerinin kırık iyileşmesine histolojik, radyolojik ve biyomekanik etkileriyle ilgili bir çalışma bulunamamıştır. Bundan dolayı kemik iliği kökenli kök hücrelerin lif kabağı temelli doku iskelesi üzerinden kırık iyileşmesine olumlu yönde etki edecektir, hipotezi ile çalışma yapılmıştır. Dört farklı çalışma grubu oluşturulmuştur. 48 adet Winstar Albino ratları 12' şerli gruplara ayrılmıştır. Birinci. grup femur orta şaftan osteotomi yaparak periost sıyrılmadan Kirshner teli ile intramedüler fiksasyan yapılmıştır. İkinci grup (n=12), doku iskelesinin in vivo biyouyumluluğunu ölçülmüştür. Bu amaçla kırık oluşturulmuş periost sıyrılarak ve hücre kullanılmadan sadece optimum doku iskelesi konularak kırık fiksasyonu yapılmıştır. Üçüncü grupta (n=12), ratlardan otolog olarak elde edilen kemik iliği kökenli mezenkimal kök hücreler ile hücrelendirilen doku iskeleleri kırık oluşturularak periostun sıyrıldığı kırık bölgesine yerleştirilerek fiksasyon sağlanmıştır. Son grupta (n=12) ise, ratlardan otolog olarak elde edilen periost kökenli mezenkimal kök hücreler ile hücrelendirilen doku iskeleleri kırık oluşturulmuş periostun sıyrıldığı kırık hattına uygulanarak fiksasyon sağlanmıştır. Operasyonlardan sonra 8 hafta yaşatılan ratlar yüksek doz anestezik uygulanarak sakrifiye edilmiştir. Deneklerden eksize edilen dokularda; biyomekanik, radyolojik, histolojik analizlerden geçirilmiştir. Sonuç olarak, oluşturduğumuz kemik iliği ve periost kökenli kök hücrelerinin HAp + Lif kabağı+ CMCht temelli doku iskelelerinin; yaptığımız in vitro ve in vivo çalışmalarla, biyouyumlu olduğu ve kemik doku mühendisliğinde özellikle kırık iyileşmesine iyi bir alternatif olacağı gösterilmiştir.