Pestisit kalıntısız yemeklik yaprak üretiminde farklı zirai mücadele yöntemleri üzerine bir araştırma

Sarma ve dolma yapımında kullanılan asma yaprakları genellikle üzüm yetiştirilen bağlardan toplanmaktadır. Yenilebilir yaprak üretimindeki en önemli sorun, üzüme ruhsatlı ilaçların kullanılmasından kaynaklı pestisit kalıntı problemidir. Bu araştırmanın amacı yaprak toplama döneminde gıda güvenliğini tehdit etmeyecek alternatif bir pestisit uygulama yöntemi geliştirmektir. Araştırma, Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tarımsal Araştırma ve Uygulama Merkezi deneme bağında ve Erbaa ilçesindeki üretici bağında bulunan ''Narince Asmaları'' üzerinde yürütülmüştür. Araştırmada yaprak üretim döneminde tarımsal mücadele kapsamında kükürt, kalsiyum polisülfür, bakır, perasetik asit, borik asit ve biyolojik mücadele ajanları dörtkombinasyon halinde uygulanmıştır. Uygulamaların mildiyö (Plasmopara viticola), külleme (Erysphe necator),ölü kol (Phomopsis viticola) hastalıkları ve bağ uyuzu (Eriophyes vitis) zararlılarına karşı etkileri belirlenmiştir.Yapraklara uygulanan Ca, S, Cu ve B miktarları hasat edilen taze ve salamura yapraklarda saptanmıştır. Yapraklarda saptanan mineral maddeler yeter düzey+MRL toplamı dikkate alınarak değerlendirilmiştir.Negatif kontrol parsellerinde mildiyö hastalık şiddeti ilk hasattan itibaren artarak beşinci hasatta en yüksek düzeye (3.23) ulaşmıştır. Deneme bağında küllemeye rastlanılmamış, bağ uyuzu şiddetiverimi etkileyecek düzeyde olmamıştır. Araştırmada beş dönemde toplanan taze ve salamura yapraklarda tespit edilen kükürt, bakır ve bor miktarının gıda güvenliği açısından risk oluşturacak düzeyde olmadığı belirlenmiştir. Araştırmada yemeklik yapraklarda kükürt 181.4 ppm- 2062.8 ppm arasında saptanmış olup, tüm örnekler yeter düzey 2500 ppm altında çıkmıştır. Yemeklik yapraklarda bakır 5.9 ppm ile 33.0 ppm arasında saptanmıştır. Yapraklarda Ca %3.32- %8.13; B 34.6 ppm-117.9 ppm arasında belirlenmişir. Asma yaprak örneklerinde tespit edilen kükürt ve bakır miktarının ilk hasattan son hasata doğru artış gösterdiği belirlendi. Yaprakların kükürt içeriği dönem ortalamasına göre 542 ppm 1212 ppm, 1819 ppm, 1931 ppm, 2095 ppm şeklinde arttığı saptanmıştır. Yemeklik yaprak üretim döneminde hastalık ve zararlılarla mücadelede gülleci bulamacı, %5 bakır içerikli glukonik asidin bakır tuzu, metalik bakır hidroksit, bakıroksiklorür, MG-1 (Bacillus subtilis, B. megaterium, Pseudomonas fluorescens) uygulamaları etkin bir katkı sağlayacaktır. Anahtar Kelimeler: Perasetik asit, bor, Bacillius subtulis, kalsiyum polisülfit, MRL