Phryg kaya altarları: Eskişehir - Afyonkarahisar - Kütahya illeri yüzey araştırması ışığında

M.Ö.l.bin yılın ilk yansında Anadolu Demir Çağ Krallıkları içinde önemli bir yere sahiptir. Arkeolojik ve epigrafık belgeler Phryg dininde Anadolu kökenli Ana Tanrıça'nın Phrygler için adeta tek tanrı olarak Matar şeklinde tapınım gördüğünü gözler önüne sermiştir. Bu Tanrıça doğanın ve bereketin temsilcisidir. Kayaya oyulmuş çok sayıdaki kült anıtı Tanrıça Matar'a duyulan derin saygı ve bağlılığın kanıtıdır. Anıtsal kaya fasatları, basamaklı akarlar ve nişler bu anıtların en orijinal ve en gösterişli örneklerini oluşturur. Bizim çalışmamızda basamaklı Phryg kaya aharları ele alınmıştır. Bu aharlar, kayalara oyulmuş üç boyutlu anıtlardır ve kaya basamakları ile tanrıçayı simgeleyen kaya idollerinden oluşurlar. İlk aşamada arkeolojik çalışmalarla saptanmış olan 83 aharın katalogu hazırlanmıştır. Bu katalogda her bir anıtın detaylı tanımı, fotoğrafı, plan ve çizimleri yer almaktadır. İkinci aşamada ele alman Phryg aharlan ile Anadolu ve çevre kültürlerindeki benzer aharlar karşılaştırılmıştır. Son olarak Phryg aharlarının mimari ve işlevsel kimliği irdelenmeye çalışılmıştır.