Pilotlar üzerindeki stres faktörleri ve iş performansı arasındaki ilişkiler

Hava taşımacılığındaki hızlı gelişim ve yolcular tarafından yaygın olarak tercih edilmesi hususu bu sektörde yer alan insan faktörünü, kazaları en aza indirgemek ve emniyeti sağlamak açısından kritik bir noktaya yerleştirmiştir. Bu çalışma, pilotların stres seviyelerinin ölçülmesi ve performanslarına etki eden risk etmenlerinin belirlenmesini amaç edinmiştir. Bu bağlamda pilotlara cinsiyet, yaş, uçuş tecrübesi gibi demografik özelliklerini ve içinde bulundukları çevresel faktörleri de sorgulayan 74 soruluk "Örgütsel Stres Anketi- Doetinchem" Vos-D anketi yapılmıştır. Pilotların stres düzeyleri; aşırı iş yükü, görev belirsizliği, sorumluluk, görev çatışması, işyerinden ayrılamama, işin gerekliliğine inanmada eksiklik, gelecek belirsizliği, iş doyumunda eksiklik, iş konusunda kaygılanma, psikolojik yakınmalar, ilaç kullanımı, şef ve iş arkadaşlarından görülen destek eksikliği gibi 13 adet stres faktörü ile ölçümlenerek değerlendirilmiştir. Bu araştırma ana merkezi İstanbul' da olan ulusal bir havayolu işletmesinde çalışan 101 pilotun ankete katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Verilerin analizinde istatistikler, ortalamalar ve frekanslar, açıklayıcı faktör analizi (AFA), doğrulayıcı faktör analizi (DFA), güvenilirlik analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Elde edilen istatistiki analizlere göre sekiz farklı stres faktörü hipotezleri ve pilotların performansları arasında anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır. Pilotların iş performansına etki eden faktörlerin; aşırı iş yükü, görev belirsizliği, görev çatışması, şef ve iş arkadaşı destek eksiklikleri, iş doyumunda eksiklik, iş konusunda kaygılanma ve psikolojik yakınmalar olduğu tespit edilmiştir.