Plantar fasiitte egzersiz, miyofasyal gevşetme ve mobilizasyon tekniklerinin etkinliği

Bu çalışmanın amacı plantar fasiitisi (PF) olan bireylerde egzersiz, miyofasyal gevşetme ve mobilizasyon tekniklerinin ağrı, fonksiyonel kapasite, denge, duyu ve propriosepsiyon üzerine olan etkilerini araştırmaktır. Çalışmaya Kasım 2017-Mayıs 2018 tarihleri arasında Yeditepe Üniversitesi İhtisas Hastanesi, Ortopedi ve Travmatoloji Anabilim Dalı'na başvuran ve Ortopedi hekimi tarafından PF tanısı alan 41(29K, 12E; 49,78±11,24 yıl) gönüllü dahil edilmiştir. Katılımcıların sosyodemografik özellikleri yapılandırılmış bir anket kullanılarak sorgulanmıştır. Ayak bileği normal eklem hareket açıklığı (NEH) ve gastroknemius-soleus kaslarının esneklik değerleri gonyometre kullanılarak ölçülmüştür. Propriosepsiyon değerlendirmesi, açı reprodüksiyon testi ile dorsifleksiyon ve plantar fleksiyon yönünde yapılarak sapmalar kaydedilmiştir. Dinamik denge değerlendirmesi Y denge testi ile, ayak duyusu, ağrı hassasiyet bölgeleri baz alınarak monofilament testi ile, ağrı, yetersizlik, aktivite kısıtlılığı ise ayak fonksiyon indeksi (AFİ) ve sabah ilk adım ağrısı vizual analog skala (VAS) ile değerlendirilmiştir. Bireyler randomize olarak, ayaktan tedavi grubu (Grup1, n=19) ve ev rehabilitasyon grubu (Grup2, n=22) olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Tüm katılımcılar hasta eğitim programına alınmış olup ayak-ayak bileği ve kalça egzersizleri, miyofasyal gevşetme, eklem ve yumuşak doku mobilizasyonu haftada 2 kez 8 hafta boyunca grup1'e uygulanırken, ayak ve ayak bileği egzersizleri grup2'ye verilmiştir. Her iki grupta bulunan hastaların NEH, denge, propriosepsiyon, ayak duyusu, esneklik, AFİ ve VAS ölçüm değerlerinde istatistiksel olarak anlamlı gelişmeler 4. ve 8. hafta sonuçlarında tespit edilmiştir (p<0.05). Grup1 de bulunan hastaların plantar fleksiyon NEH, denge, propriosepsiyon (dorsifleksiyon), ayak duyusu, esneklik (gastroknemius), AFİ ve VAS skorları açısından Grup 2 ye kıyasla 8. haftada ilk haftaya göre istatistiksel olarak daha fazla gelişim gösterdiği tespit edilmiştir (p<0.05). Hipotez ile uyumlu olarak, fizyoterapist tarafından egzersiz, miyofasyal gevşetme, eklem ve yumuşak doku mobilizasyonu gerçekleştirilen uygulamanın, Grup1 de Grup2 ye kıyasla ağrı, duyu, denge ve fonksiyonel kapasite üzerinde daha etkili olduğu bulunmuştur. Sonuç olarak, PF' li bireylerde ayak-ayak bileği ve kalça germe ve kuvvetlendirme egzersizleri, miyofasyal gevşetme, eklem ve yumuşak doku mobilizasyonu tedavi protokolunu öneriyoruz. Anahtar Kelimeler: ayak, ayak fonksiyon indeksi, egzersiz, fizyoterapi, mobilizasyon, myofasyal gevşetme, plantar fasiitis, propriosepsiyon