Pnömoperitonyum sonucu gelişen intestinal iskemi reperfüzyon hasarına karşı sildenafil ve dekspantenol'un koruyucu etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı ratlarda pnömoperitonyum sonucu gelişen intestinal iskemi reperfüzyon hasarına karşı sildenafil ve dekspantenolun koruyucu etkisini araştırmaktır. Metod: Bu amaçla toplam 35 rat 5 gruba ayrıldı. Grup 1'de (K) sadece anestezi verildi. Grup II (PP), III (S), IV (D) ve V'de (D+S), İAB. 12 mmHg. olacak şekilde 60 dk. süreyle CO2 pnömoperitonyumu oluşturuldu. Grup III, IV, V'de, pnömoperiton oluşturmadan 30 dk. önce ratlara sırasıyla Sildenafil (1 mg/kg, PO), Dekspantenol (500 mg/kg, IP) ve Sildenafil+Dekspantenol verildi. Desuflasyondan 60 dk. sonra hayvanlar sakrifiye edildi. Pnömoperitonyuma bağlı gelişen oksidatif stres hasarını değerlendirmek için kan ve ince barsak, karaciğer, kolon ve peritondan doku örnekleri alındı. Plazmada Malondialdehit (MDA), Total Oksidan Seviye (TOS) ve Total Antioksidan Seviye (TAS) ölçüldü. Dokular histopatolojik hasar yönünden değerlendirildi. Tüm dokularda MDA, karaciğer ve kolon dokusunda TAS, TOS değerleri çalışıldı. Bulgular: Plazma TOS ve OSİ indeksi değeri, kontrol grubuyla karşılaştırıldığında tüm pnömoperitonyum gruplarında anlamlı olarak yüksek bulundu (TOS: p=0.003, OSİ: p=0.004). Gruplar arasında plazma MDA değeri için anlamlı fark bulunamadı (p=0.69). Plazma TAS değeri, tüm gruplar kontrol grubuyla karşılaştırıldığında anlamlı istatiksel fark yokken, S+D grubunda S grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.007). Doku MDA değerleri, tüm pnömoperitonyum gruplarında artmasına rağmen kontrol gruplarıyla karşılaştırıldığında anlamlı istatiksel fark görülmedi (p>0.05). İleum MDA değeri, D grubunda PP grubundan anlamlı olarak düşük bulundu (p=0.004). Kolon TAS değeri, kontrol ve PP grubu arasında anlamlı fark yokken, D ve S+D grubunda PP grubundan anlamlı olarak yüksek bulundu (p=0.002, p=0.004). Pnömoperitonyuma bağlı oksidatif stres sonucu oluşan karaciğer ve ince barsak histopatolojik hasar skoru kontrol gruplarıyla karşılaştırıldığında PP gruplarında anlamlı olarak yüksekti (p=0.001). PP grubuyla karşılaştırıldığında S, D ve S+D gruplarında karaciğer ve ince barsak histopatolojik hasar skorlarının anlamlı şekilde düşük olduğu görüldü (p<0.001). Kolon ve pariyetal peritonda anlamlı histopatolojik değişikliğe rastlanılmadı. Sonuçlar: Pnömoperitonyuma bağlı iskemi ve reperfüzyon hasarı aynı basınç ve sürede karaciğer ve ince barsakta belirgin iken kolon dokusunda daha güvenli görünmektedir. Öntedavi ajanı olarak ayrı ayrı yada eş zamanlı verilen sildenafil ve dekspantenolun intestinal organları pnömoperitonyuma bağlı gelişen oksidatif stres hasarından koruyucu etkisi vardır. Anahtar Kelimeler; Pnömoperitonyum, İskemi-Reperfüzyon, Sildenafil, Dekspantenol