Ekopoetri kapsamında şiir analizi: Ekoşiirde doğanın sesi

İnsanoğlu varlığının başlangıcından beri doğa ile ilişki içindedir. Bu ilişkinin ilk dönemlerinde doğaya karşı savunmasız olan insan, onun kurallarına göre, onunla uyum içinde yaşamıştır. Çevresinde meydana gelen doğal olaylarla ilgili sınırlı bilgisi bulunan insan bu olaylara anlamlar yüklemiştir. İnsan için doğa; onu koruyan, sığınak ve yiyecek veren yüce bir güç anlamına gelmekteydi. Ancak her geçen gün doğa ile ilgili bilgisi artan insan kendisini doğadan üstün olarak görmeye ve doğayı istediği şekilde sömürüye başlamıştır. Bu düşünce çevreyle ilgili sorunların temelini oluşturmuş, özellikle, insanı merkeze alan, aydınlanma çağı ve sonrasında gelen sanayi devrimi ile birlikte insanın doğayı kendi çıkarları için tahrip etmesinin geri döndürülemez sonuçlarının başlangıcı olmuştur. Bu sonuçların kendisine zarar verdiğini fark eden insan, doğaya verdiği zararı telafi etmek için çeşitli yollar aramaya başlamıştır. Edebiyat, insanın çevre ile olan ilişkini yazılı olarak ortaya koymuş, birçok yazar insana çevre bilinci kazandırmak için sayısız eserler yazmışlardır. Bunu sonucunda da çevreci eleştiri kuramı ve onun alt dalarından biri olan ekoşiir akımı başlamıştır. Bu çalışmanın amacı eko-eleştirinin alt dallarından olan eko-şiirin ortaya çıkışı, kökeni, gelişimi ve çevreyle ilgili şiirin günümüzdeki durumunu incelemektir. Bunun yanında ekoeleştiri ile ilgili de kapsamlı bir inceleme yapılacaktır. Sonraki bölümde Türkiye ve Dünyadan farklı şairlere ait şiirlerin ekoşiir açısından incelemeleri yapılacak. Ekoeleştiri, birçok ülke edebiyatında olduğu gibi, ülkemizin edebiyatında da yerini almaya başlamış olmasına rağmen, çevreyle ilgili şiirin arka planda kalması ve edebiyat dünyasında yeterince ilgi görmemesi beni ekoşiir ile ilgili bu tezi yazmaya iten en büyük sebeptir. Anahtar Kelimeler: Eko-Eleştiri, Eko-Şiir, İnsan, Doğa, Yer, Mekan