Postmenapozal osteoporozda eser elementlerin rolü ve kalsitonin kullanımı sonrası serum seviyelerindeki değişimler

j. usuııeııapu^tu usıeupuru^ua eser eıemeımerın ruıuo» ÖZET Osteoporoz ve ililşkili fraktürler yaşlılarda morbidite ve işgücü kaybının önemli bir sebebidir. Osteoporozun büyük oranda sağlık harcamalarına sebep olmasından dolayı, daha sonraki dönemlerde artmış kırık riskine aday olan bireylerin belirlenmesi önemlidir. Yapılan son çalışmalar artmış fraktür riskinin düşük kemik yoğunluğu ile ilişkili olduğunu göstermiştir. Özellikle bakır(Cu), magnezyum(Mg), çinko (Zn) başta olmak üzere bazı eser elementlerin organik matriks sentezi için gerekli olduğu en az 30 yıldan beridir bilinmektedir. Kemik metabolizmasında eser elementlerin (özellikle Cu, Mg, Zn) rolü hayvanlar üzerinde yoğun bir şekilde çalışılmaktadır. Bakır lizil oksidaz için bir kofaktördür ve elastin ve kollajenin çapraz bağlarında gereklidir. Çinko eksikliği osteoblast ve alkalen fosfataz aktivitesinde, kollajen ve kondroitin sülfat sentezinde azalmaya sebep olur. Magnezyum muhtemelen kemik ve kartilajdaki organik matriksin oluşumunda olduğu gibi, hidroksiapatit içine mikrokristallerin ve/ veya amorf kalsiyum fosfatın geçişinde rol oynar. Normal iskelet metabolizmasında eser elementlerin rolleri belirlenmiş olmasına rağmen postmenapozal osteoporozda eser elementler üzerine kalsitonin tedavisinin etkisini bildiren longitudinal çalışmalar çok nadirdir. Mevcut çalışma 50 osteoporotik ve 20 non-osteoporotik postmenopozal kadın arasında mineral profilinin farklı olup olmadığını test etmek ve postmenapozal osteoporotik kadınlarda eser elementler üzerine kalsitonin tedavisinin etkisini değerlendirmek için planlandı. Bizim çalışmamızda, magnezyum ve bakırın serum değerleri non-osteoporotik kadınlarda belirgin şekilde daha yüksekti (p<0.05) ve serum çinko seviyeleri non-osteoporotik kadınlarda daha yüksek olmasına rağmen istatistiksel farklılık yoktu (p>0.05). Çalışma boyunca kalsitonin alan kadınlarda kalsitonin tedavisi öncesi ve sonrası arasında serum Cu, Mg, ve Zn seviyelerinde düzensiz değişimler belirlendi. Bu sonuçlar; menapoz sonrasında kadınlar tarafından mantıklı ve ihtiyatlı diyet düzenlemelerinin yapılmasıyla osteoporoz insidansının azaltılabileceğini ve osteoporoz bulguları üzerine dieter bileşimlerin rolünü değerlendirmek için daha ileri düzeyde çalışmaların gerekliliğini ortaya koymaktadır.