Prematüre bebeği olan annelerin bebeklerin nörolojik gelişimi, epilepsi ve serebral palsi hakkındaki bilgi düzeyleri

Amaç: Son menstrüal periyodun ilk gününden itibaren geçen 37. haftadan önce herhangi bir nedenle canlı doğan yenidoğanlar Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından prematür olarak tanımlanmıştır. Prematüre doğum yapmış annelerin doğum sonrası hayatları olumlu, olumsuz yönde değişmektedir. Bunun yanında bu hastalarda nörobilişsel işlevlerdeki bozukluklar ve davranışsal sorunların özellikle de doğum haftası küçüldükçe arttığı bilinmekte ve bunlarla ilgili farkındalık her geçen gün artmaktadır. Literatürde prematüre bebekler ilgili çok çalışma olmasına annelerin kaygıları ve bilgi düzeyleri ile ilgili kısıtlı çalışma bulunmaktadır. Bu çalışmada, ≤37. gebelik haftasında doğan bebeklerin anneleri ile görüşülerek annelerin kaygıları ve nörolojik komplikasyonlar hakkındaki bilgi düzeylerini öğrenmeyi amaçladık. Yöntem: Bu çalışma için Gaziosmanpaşa Üniversitesi Tıp Fakültesi, Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi'nde Ocak 2018-Aralık 2018 tarihleri arasında yatırılarak takip ve tedavi edilen veya yenidoğan polikliniğinde izlenen ≤37 gebelik haftası olan ve çalışma kriterlerini karşılayan tüm bebeklerin anneleri çalışmaya dahil edildi. Anne, bebeklerin demografik verileri ve yenidoğan dönemine ait bilgiler ayrıntılı olarak kaydedildi. Anneler yaş, eğitim, yaşadığı sosyal çevre ve çalışma durumuna göre gruplandırıldı. Çalışmamızda annelerle birebir görüşülerek anket düzenlendi. Anket öncesi bebeklerin ayrıntılı nörolojik muayenesi yapıldı ve anket sonrası ailelere çocukların gelişimi ve prematüre bebeklerin nörolojik hastalıklar hakkında bilgi verildi. Bulgular: Çalışmamıza toplam 102 prematüre bebeğe sahip anneler dahil edildi. Çalışmadaki annelerin ortalama yaşı 29.71±6, çocuk sayısı 2.13±1, doğum haftası 33,1±2.58 haftaydı. Annelerin 51(%50,0)'inin serebral palsi hakkında hiç bilgisinin olmadığı, sadece 23(%22,5)'ünün bilgiyi doktordan aldığı görüldü. 1 yaşından önce el tercihinin olmayacağını 21(%20,5) anne biliyordu. Annelerin çoğunluğu erken doğan bebeklerde işitme ve görme problemlerinin daha sık olduğunu biliyordu. Epilepsi hakkında bilginiz var mı sorusuna annelerin 12(%11,7)'si evet, 63(%61,7)'si biraz ve 27(%26,4)'si hayır cevabını vermiştir. Bilgiyi doktordan alan anne sayısının ise 26(%25,4) olduğu görüldü. Bulgular annelerin prematürite oranı arttıkça gelişim basamaklarının daha ileri aylarda kazanılacağını düşünmekteydi. Annelerin kaygılarının bebeğin doğum haftası düştükçe attığı ve PM'ye bağlı sağlık sorunları olanlarda daha fazla olduğu görüldü. Sonuç: Prematüre bebekleri olan annelerin ilk bir yaş süresince bu bebeklerin yeni şeyler öğrenme, görme ve bilişsel fonksiyonların gelişimi gibi nörogelişimsel basamaklar yönünden kaygılı olduğu görüldü. Nörolojik bulgular hakkında bilgi sahibi olan anne sayısı ve bilgiyi doktordan öğrenme oranı oldukça düşüktü. Bebeklerin bir yaşından önce el tercihinin olmayacağını annelerin çoğunluğu bilmemekteydi. Epilepsi hakkında yeterli bilgi sahibi olan anne sayısı ve kendini nöbet geçiren birine müdahale etmeyi yeterli görme oranı oldukça düşüktür. Doğum haftası daha düşük olan anneler bebeklerinin gelişim basamaklarını daha geç kazanacağını düşünmekteydi. Prematüre bebeğe sahip annelerin, genel olarak kaygı düzeyinin yüksek olması, nörolojik komplikasyonlar hakkında bilgisinin yetersizliği ve bilgiyi sağlık çalışanlarından edinme oranının düşük olması ile ilişkili görünmektedir. Bu amaçla prematüre bebeği olan annelerin erken doğuma bağlı gelişecek nörolojik bulgular hakkında sağlık çalışanı tarafından ayrıntılı olarak bilgilendirilmesi gerektiğini düşünmekteyiz. Bu bilgilendirme bebeğin düzenli kontrole getirilmesi ve nörolojik komplikasyonların erken tespiti için önem arz etmektedir. Anahtar kelimeler: Yenidoğan, prematürite, nörolojik bulgular, bilgi düzeyi