Prematüre bebeklerde patent duktus arteriyozusun kapatma tedavisi için kullanılan parasetamol ve ibuprofenin etkinliğinin karşılaştırılması

Giriş ve Amaç: Prematüre bebeklerde doğumsal kalp hastalıkları sık görülmektedir. Doğumsal kalp hastalıkları içinde de en fazla Patent Duktus Arteriozus (PDA) görülmektedir. PDA öncelikle medikal olmak üzere transkateter veya cerrahi olarak tedavi edilebilmektedir. Biz de çalışmamızda PDA'nın medikal kapatılması için kullanılan parasetamol ve ibuprofenin etkinliğini karşılaştırmayı amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmamızda 1 Ocak 2014 ile 30 Haziran 2017 tarihleri arasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, Yenidoğan Servisi'nde yatan ve PDA'nın medikal olarak kapatılması amacıyla parasetamol veya ibuprofen tedavisi alan prematüre bebeklerin, tedaviye verdikleri yanıtlar, tedavinin yan etkileri, PDA'nın kapanması ile biyokimya ve tam kan parametrelerinin olası ilişkisi araştırılmıştır. Duktusun tedavi sonrası tamamen kapanması veya duktus çapının 1,5 mm'nin altında olması ve LA/Ao oranının 1,5'in altında olması anlamlı klinik yanıt olarak değerlendi. Bulgular: Çalışmaya 31'i kız (%49,2), 32'si erkek (%50,8) olmak üzere toplam 63 bebek alındı. Bu bebeklerin ortalama doğum haftasının 27,8±3,1 hafta, doğum kilosunun 1178,4±499,1 gr olduğu görüldü. Bebeklerin %96,8'i respiratuar distres sendromu (RDS) tanısı almış ve %87,3'üne sürfaktan tedavisi verilmiştir. Hastaların tamamında tedaviden önce ekokardiografide geniş PDA saptanmıştır. Hastaların % 12,6'sında PDA'ya ek olarak atrial septal defekt (ASD), ventriküler septal defekt (VSD) gibi ilave kardiak patolojiler saptanmıştır. Medikal kapatma uygulanan bebeklerin 8'ine oral 24'üne iv olmak üzere toplam 32 hastaya (%50,8) parasetamol, diğer 31 hastaya (%49,2) ise oral ibuprofen tedavisi uygulanmıştır. Oral parasetamol uygulanan bebeklerin tamamında, iv parasetamol uygulananların %75'inde klinik yanıt alınmıştır. İntravenöz ve oral parasetamol uygulanan bebekler birlikte değerlendirildiğinde parasetamol uygulanan hastaların %81,2'sinde klinik yanıt alınmıştır. İbuprofen uygulanan hastaların ise %77,4'ünde klinik yanıt 5 alınmıştır. Hastaların prematür retinopatisi, bronkopulmoner displazi, nekrotizan enterekolit, intraventriküler kanama, sepsis, hiperbilirubinemi, renal patoloji tanısı almasında uygulanan tedaviye göre istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmadı (P>0,05). Oligüri, kan üre ve kreatinin değerlerinde yükselme, karaciğer enzimlerinde yükselme, trombositopeni gibi yan etkiler açısından iki tedavi protokolü arasında anlamlı farklılık görülmedi. Hastaların tedavi öncesi ve tedavi sonrası trombosit değerleri ile PDA çapları arasında anlamlı ilişki görülmedi. Çalışmadaki 17 hasta exitus olmuştur (12 hastaya 1 kür, diğer 5 hastaya 2 kür tedavi uygulanmıştır). Exitus olan 17 hastanın 11'inde 1 veya 2 kür tedavi sonrasında medikal kapanma sağlanmıştır. Diğer 6 hasta ise bir sonraki medikal kapatma tedavisi veya cerrahi ligasyon uygulanamadan exitus olmuştur. Exitus olan hastaların tedavi sonrası PDA çaplarının daha geniş olduğu görüldü. Ayrıca exitus olan hastaların taburcu olan hastalara göre hemoglobin ve hemotokrit değerleri daha düşük iken, üre ve kreatin değerleri daha yüksek saptanmıştır. Sonuç: Çalışmamızda PDA'nın medikal kapatma tedavisinde parasetamolün ibuprofen kadar etkili olduğunu gözlemledik. Ayrıca PDA'nın kapanma, yeniden açılma ve cerrahi ligasyon ihtiyacı açısından her iki ilacın benzer olduğunu, komplikasyon ve yan etkileri açısından fark olmadığını gözlemledik. Anahtar Kelimeler: PDA, Prematür, Bebek, Parasetamol, İbuprofen.