Prepubertal dönemde uygulanan cyfluthrinin oluşturduğu testiküler hasar ve sperm karakteristiği üzerine benfotiaminin koruyucu etkileri

Sentetik piretroid bir insektisit olan cyfluthrin geniş spektrumu sayesinde, genel olarak evlerde, dış çevrede ve tarımda kullanılır. Benfotiamin ise çok yönlü tedavi edici potansiyeli olan B1 vitamininin yağda eriyen türüdür. Bu çalışmada prepubertal dönemde uygulanan cyfluthrinin oluşturduğu testiküler hasar ile sperm karakteristiği üzerine benfotiaminin koruyucu etkilerini tespit etmek amaçlandı.Çalışmada 32 adet 4 haftalık Wistar albino erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar 4 gruba ayrıldı. Grup I'deki sıçanlara (n=8) 1 ml/kg/gün zeytinyağı oral gavajla verildi. Grup II'deki sıçanlara 54 mg/kg/gün cyfluthrin 1ml zeytinyağında süspanse edilerek oral gavajla uygulandı. Grup III'deki sıçanlar 54 mg/kg/gün cyfluthrin ile birlikte 100 mg/kg/gün benfotiamin yine zeytinyağında süspanse edilerek oral gavajla verildi. Grup IV'deki sıçanlara ise 100 mg/kg/gün benfotiamin yine zeytinyağı içinde süspanse edilerek oral gavajla uygulandı. Cyfluthrin ve benfotiamin uygulamasından 5 hafta sonra sıçanların sperm motilitesi, epididimal sperm yoğunluğu ve anormal sperm oranları araştırılıp, ışık mikroskobuyla testis dokularındaki değişiklikler histokimyasal ve immunohistokimyasal olarak incelendi. Elde edilen bulgular Olympus BH 2 fotomikroskopla görüntülendi.Deney grubu sıçanlar, sperm motilitesi bakımından karşılaştırıldığında grup II'de, grup I'e göre önemli azalmanın olduğu (p<0.01), grup III'te ise grup II'ye göre benfotiamin kullanımına bağlı olarak anlamlı derecede artışın olduğu (P<0.01), grup IV ile grup I'den elde edilen sonuçların ise birbirine parelel olduğu tespit edildi (P>0.05).Epididimal sperm yoğunluğunda grup II'de, grup I'e göre (p<0.01) önemli azalmanın olduğu, grup III'te ise grup II'ye göre istatistikî olarak önemsiz (P>0.05) bir artışın olduğu, grup IV'ten elde edilen bulguların grup I'deki sonuçlarla benzer olduğu tespit edildi. (P>0.05).Anormal sperm morfolojisi bakımından grup II'de, grup I'e göre toplam anormal sperm oranında önemli artışların (p<0.01) olduğu, grup III'te ise grup II'ye göre toplam anormal sperm oranında önemli azalmaların (P<0.01) meydana geldiği, grup IV ile grup I'in ise benzer sperm morfolojisine sahip olduğu gözlendi (P>0.05).Işık mikroskobu ile yapılan incelememizde grup II'de cyfluthrinin testis dokusunda önemli dejenerasyonlara, atrofiye, maturasyon arrestine, bazal laminada bozulmalara yol açtığı ve bunların sonucunda spermatogeneziste inhibisyonun şekillendiği tespit edildi. Grup III'te cyfluthrinin toksik etkilerini önlemek amacıyla kullanılan benfotiaminin ise testis dokusunda genel anlamda koruyucu rol oynadığı söylenebilir. Bu grupta da yer yer seminifer tübül germ hücrelerinde maturasyon arresti, bazal laminada bozulmalar tespit edilmekle birlikte sadece cyfluthrin uygulanan grup II' deki bulgulara göre ihmal edilebilecek düzeyde idi. Sadece benfotiamin uygulanan grup IV ile kontrol grubu karşılaştırıldığında histolojik yapının birbirine benzer olduğu görüldü.HSP 70 immün reaktivitesi açısından gruplar arası fark incelendiğinde, kontrol grubu ile sadece benfotiamin uygulanan grup IV'deki testis dokularında HSP 70 ekspresyonunun sadece adluminal kompartımanın apikalinde yer alan spermatid ve spermatozoalarda olduğu görüldü. Cyfluthrin uygulanan grup II ve cyfluthrin ile birlikte benfotiamin uygulanan grup III'te ise spermatid ve spermatozoa hücrelerinin yanı sıra spermatogonia ve primer spermatositlerde de HSP 70 immün reaktivitesi ayırt edildi.Sertoli hücreleri ve interstisyel Leydig hücreleri ise HSP 70 (-) idi. HSP 70 immün reaktivitesinin yaygınlığı en belirgin olarak grup II'de gözlendi.Sonuç olarak; tarımda, evlerde ve süs çiçeklerinde istenmeyen böcekleri öldürmek amacıyla kullanılan cyfluthrine insanlar kontamine yiyeceklerle veya direkt maruz kalabilirler. Uzun süreli tekrarlayan cyfluthrin maruziyeti organizmada birçok sistemi etkileyebilir. Yapılan bu deneysel çalışmada erkek üreme sisteminin cyfluthrin uygulamasına bağlı olarak yapısal ve fonksiyonel anlamda etkilendiği gözlendi. Bu etkilenme, stres şartlarında arttığı bilinen HSP 70 immünreaktivitesiyle de teyit edildi.Çalışmamızda koruyucu amaçla kullanılan benfotiaminin ise antioksidan etkiyle ve serbest oksijen türlerinin oluşumunu inhibe ederek cyfluthrinin toksik etkilerini asgari düzeyde tuttuğunu söyleyebiliriz.Bu çalışmada elde ettiğimiz bulgular ışığında içerisinde cyfluthrinin de yer aldığı pestisitlerin kullanımı ve dozajı konusunda çok dikkatli davranılması gerektiği sonucuna varıldı. Aksi halde infertiliteyle sonuçlanabilecek ciddi halk sağlığı sorunlarıyla karşılaşmak kaçınılmaz olacaktırAnahtar Kelimeler : Cyfluthrin, benfotiamin, HSP 70, testis, sperm.