Problem çözme sürecinde dereceli puanlama anahtarı (Rubrik) kullanımında puanlayıcı uyumunun incelenmesi

Bu araştırmada, puanlayıcıların problem çözme becerisinin dereceli puanlama anahtarı kullanarak ve kullanmadan değerlendirmesi sonunda elde edilen puanlar arasındaki uyumu incelenmiştir. Bu amaçla, 6. sınıf seviyesinde "doğal sayılar" konulu 4 adet açık uçlu problem ve problemleri puanlamak için dereceli puanlama anahtarı hazırlanmıştır. Bu problemler 2011-2012 eğitim öğretim yılında Bartın Özel Emel Işık İlköğretim Okulu?nun 6. sınıfında öğrenim gören 27 öğrenciye uygulanmıştır. Problemlere verilen yanıtlar, Bartın ilinin farklı okullarında görev yapan 15 ilköğretim matematik öğretmeni tarafından puanlanmıştır. Öğretmenler, problemleri öncelikle dereceli puanlama anahtarı kullanmadan puanlamışlardır. İki hafta sonra, aynı yanıtları bellek etkisini önlemek için dereceli puanlama anahtarı kullanarak puanlamışlardır. Ayrıca öğrenciler kendi yanıtlarını dereceli puanlama anahtarı kullanarak puanlamışlardır. Bunun yanında öğretmenlerin dereceli puanlama anahtarı kullanımına ilişkin görüşlerini belirlemek amacıyla 4 açık uçlu sorudan oluşan anket öğretmenlere uygulanmıştır. Bu yaklaşımla öğretmenlerin dereceli puanlama anahtarı kullanarak ve kullanmadan verdikleri puanlar arasındaki uyum incelenmiştir. Ek olarak, öğretmenlerin ve öğrencilerin puanlamaları arasındaki ilişki analiz edilmiştir. Öğretmenlerin öğrenci yanıtlarına verdikleri puanlar arasındaki uyum Kendall'ın w testi ile incelenmiştir. Öğretmenlerin öğrencilere dereceli puanlama anahtarı kullanarak verdikleri puanlar arasındaki uyumun yüksek olduğu gözlenmiştir. Dereceli puanlama anahtarı kullanmadan verdikleri puanlar arasındaki uyum ise düşük bulunmuştur. Öğrencilerin kendilerine verdikleri puanlar ile öğretmenlerin öğrencilere verdikleri puanlar arasındaki ilişki ise Spearman Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı ile analiz edilmiştir. 1. ve 3. problemlerde öz değerlendirmeler ile öğretmenlerin dereceli puanlama anahtarı kullanarak verdikleri puanlar arasında öğretmenlerin çoğunda anlamlı ilişki bulunmuştur. 2. ve 4. problemlerde ise anlamlı ilişki öğretmenlerin tamamında görülmüştür. Öz değerlendirmeler ile öğretmenlerin dereceli puanlama anahtarı kullanmadan yaptıkları puanlamalar arasında 1. ve 3. problemlerde anlamlı ilişki bulunmamıştır. Fakat 2. ve 4. problemlerde öğretmenlerin genelinde anlamlı ilişki gözlenmiştir. Öğretmenlerin dereceli puanlama anahtarına ilişkin açıklamalarına göre, dereceli puanlama anahtarının yapısı ve amacı hakkında bilgiye sahip oldukları ancak hazırlama, uygulama ve çeşitleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmadıkları gözlenmiştir. Öğretmenler dereceli puanlama anahtarının objektif değerlendirme yaptığını belirtmişlerdir. Öğrencinin güçlü ve zayıf yönlerini görmesine olanak sağladığından öğrenci başarısını olumlu yönde etkilediğini ifade etmişlerdir. Ancak öğretmenler dereceli puanlama anahtarı hazırlamanın zor ve uzun zaman aldığını bildirmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme, problem çözme, puanlayıcı uyumu, tamamlayıcı ölçme ve değerlendirme teknikleri.