Probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre tasarlanan sanal öğrenme ortamlarının öğrencilerin başarı, problem çözme becerisi ve motivasyonlarına etkisi

Araştırmanın amacı, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin Fen Bilimleri dersinde probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre tasarlanan sanal öğrenme ortamlarının, ortaokul 7. sınıf öğrencilerinin akademik başarı, problem çözme becerileri ve motivasyonlarına etkisini ortaya koymaktır. Bu kapsamda nicel ve nitel yöntemlerin bir arada olduğu karma yöntem benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutunda ön test son test kontrol gruplu deneysel desen, nitel boyutunda ise nicel bulguları derinlemesine incelemek amacıyla durum çalışması yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2018-2019 eğitim öğretim yılında, Elazığ'da bulunan bir ortaokulda öğrenim gören 68 7. sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Araştırmada çalışma grubu seçkisiz olmayan örnekleme stratejilerinden amaçlı örnekleme yöntemiyle seçilmiştir. Sanal ortamda probleme dayalı öğrenme yaklaşımının uygulanacağı deney grubu 35 kişiden oluşmaktadır. Probleme dayalı öğrenme yaklaşımının sınıf ortamında uygulanacağı kontrol grubu ise 33 kişiden oluşmaktadır. Araştırmanın nitel boyutunda deney grubunda yer alan 35 öğrenciden 8'i gönüllülük esasına göre belirlenmiştir. Araştırmada verilerin toplanması sürecinde veri toplama amacı ile deneysel işlem başlamadan önce uygulanan problem çözme becerisi ölçme testleri, akademik başarı testi, problem çözme becerisi ölçme testi, motivasyon anketi ve görüşme formu kullanılmıştır. Veriler analiz edilirken hem nicel hem de nitel analiz yöntemleri kullanılmıştır. Araştırma sonunda nicel verilerin analizinden hareketle; deney ve kontrol gruplarının son testleri göz önünde bulundurulduğunda probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre tasarlanan sanal öğrenme ortamının deney grubu öğrencilerinin kontrol grubu öğrencilerine göre akademik başarılarının ve problem çözme becerilerinin artmasında etkili olduğu görülmüştür. Ancak motivasyon anketi üzerinden elde edilen bulgular, deney ve kontrol gruplarının motivasyonlarının anlamlı düzeyde farklılaşmadığı sonucunu ortaya çıkarmıştır. Deney ve kontrol grubunun son test akademik başarı puanlarının bilişsel alan basamaklarına göre dağılımlarına bakıldığında; deney grubu öğrencilerinin "bilgi, kavrama, uygulama, analiz ve değerlendirme" basamaklarının hepsinde kontrol grubu öğrencilerine göre daha yüksek ortalamalara sahip oldukları görülmüştür. Yine problem çözme süreci basamaklarından "problemi hissetme, problem kaynaklarını tespit etme, probleme çözüm yolları geliştirme, doğrulayıcıların tespiti ve çözüm yollarının test edilmesi basamaklarının hepsinde de deney grubu öğrencilerinin ortalamalarının kontrol grubu öğrencilerinin ortalamalarına göre yüksek olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmanın nitel boyutundan elde edilen sonuçlardan hareketle, deney grubu öğrencilerinin probleme dayalı öğrenme yaklaşımına göre tasarlanan sanal öğrenme ortamı ile ilgili olarak en çok dersi daha eğlenceli hale getirme ve gerçek hayatla ilişki kurabilmelerini sağlama noktasında olumlu görüş bildirdikleri görülmüştür. Yapılan etkinlikler ile ilgili olarak çoğunlukla görüşlerini tartışma imkânı sunması ve yorum yapma becerilerini arttırması noktalarında olumlu görüşlere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. İlaveten öğrenciler yapılan etkinlikler sayesinde problem çözme becerilerinin geliştiğini düşünmektedirler. Sanal öğrenme ortamı kullanılırken grup çalışması yapılması konusunda, öğrencilerin karşılıklı fikir alış verişi yapmalarına olanak sağladığı için görüşlerinin olumlu olduğu görülmüştür. Ancak konu dışı çok fazla yorum yapılması onları rahatsız etmiştir. Anahtar Kelimeler: Probleme Dayalı Öğrenme, Sanal Öğrenme, Akademik Başarı, Problem Çözme Becerisi, Motivasyon