Profesyonel voleybol ve futbol oyuncularında M. quadriceps femoris ve adductor grup kaslarının ızokinetik test yöntemiyle ölçülmesi ve değerlendirilmesi

Bu araştırmada, CSMI (CYBEX) Humac Norm İzokinetik Test yöntemiyle voleybolcu ve futbolcuların diz eklemi üzerinde etkili olan fleksör (hamstring) ile ekstensör (m. quadriceps) ve uyluk abductor adductor kas gruplarının kuvvetlerinin farklı açısal hızlarda ölçülerek tespit edilen veriler ile , antreman programlarının değerlendirilmesi ve sporcularda bu çalışma programlarına bağlı oluşacak yaralanma eğilimlerinin gösterilmesi amaçlanmaktadır. Çalışmamıza 17 voleybol oyuncusu, 20 futbol oyuncusu olmak üzere, toplamda 37 denek alınmıştır. Sporcuların düzenli olarak spor yapmaları ve en az 5 yıldır aktif spor hayatlarının olması şart koşulmuştur. Araştırmaya gönüllü olarak katılan tüm sporculardan gönüllülük onam formu alınmıştır. Araştırmaya dahil edilen deneklerin diz fleksiyon/ekstensiyon oranı (Hamstring/Quadriceps) 60º/saniye ve 240º/saniyelik açısal hızda, abductor/adductor kas gücü oranı 60º/saniye ve 120º/saniyelik açısal hızda her sporcunun dominant ve non-dominant alt ekstremitesinde CSMI (CYBEX) Humac Norm İzokinetik Test yöntemiyle ölçülmüştür. Araştırmaya ait verilerinin tüm analizleri SPSS istatistik paket programında yapılmıştır. Voleybolcu ve futbolcu gruplarının dominant ve non-dominant ekstremitelerinin izokinetik kuvvetlerinin ölçüm değerlerinin normal dağılıma uygunluğu Shapiro-Wilk (n<50) testiyle incelenmiştir. Normal dağılıma uygunluk sağlandığında Independent Samples T test sağlanmadığında Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Dominant ve non-dominant ekstremitelerin ekstensör ve fleksör grup kaslarında 60º/saniye ve 240º/saniyelik açısal hızlarda, Peak Tork değerlerinde, voleybolcular ile futbolcular arasında voleybolcular lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p0.05). Dominant ve non-dominant ekstremitelerde, ekstensör ve fleksör grup kaslarında 60º/saniye ve 240º/saniyelik açısal hızlarda fleksör/ekstensör (H/Q) oranları voleybolcular ile futbolcular arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir (p>0.05). Dominant ve non-dominant ekstremitelerin adductor grup kaslarında 60º/saniye ve 120º/saniyelik açısal hızlarda, Peak Tork değerlerinde, voleybolcular ile futbolcular arasında voleybolcular lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir (p<0.05). Dominant ekstremitelerin abductor grup kaslarında 60º/saniye ve 120º/saniyelik açısal hızlarda, Peak Tork değerlerinde, voleybolcular ile futbolcular arasında anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir (p>0.05). Non-dominant ekstremitelerin abductor grup kaslarında 60º/saniye ve 120º/saniyelik açısal hızlarda, Peak Tork değerlerinde, 60º/saniye açısal hızda istatistiki olarak anlamlı bir farklılık saptanmazken (p>0.05), 120º/saniyelik açısal hızda voleybolcular ile futbolcular arasında istatistiki olarak anlamlı bir farklılık saptanmıştır (p<0.05). Dominant ekstremitelerin adductor ve abductor grup kaslarında 60º/saniye açısal hızda ve 120ºlik açısal hızda, abductor/adductor oransal değerlerinde, voleybolcular ile futbolcular arasında voleybolcular lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlemlenmemiştir (p>0.05). Non-dominant ekstremitelerin adductor ve abductor grup kaslarında 60º/saniye ve 120º/saniyelik açısal hızlarda, abductor/adductor oransal değerlerinde, voleybolcular ile futbolcular arasında voleybolcular lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık gözlenmemiştir (p>0.05). Bu araştırmada, açısal hız artışıyla H/Q oranınında da artış olduğu tespit edilmiştir. Dominant ve non-dominant ekstremiteler arasındaki farklılıkların yaralanma konusunda kritik seviye olarak kabul gören %10'un üstüne çıkmadığı görülmüştür. Alt ekstremitede hem statik hem dinamik kuvvetin ön planda kullanıldığı voleybolcuların Peak Tork değerleri, dinamik kuvvet kullanımı amacıyla çalışan futbolculardan bütün açısal hızlarda yüksek bulunmuştur. Sonuç olarak; araştırmada yer alan farklı sporcu gruplarının H/Q ve dominant - non-dominant oranları ile Peak Tork değerleri, sporcuların birinci derecede yaralanmaya sebebiyet verecek düzeyde olmadığı, normal kabul edilen sınırlar içerisinde olduğu görüldü. Sporcularda orantısız bir kas gücü ve ciddi düzeyde bir yaralanma eğilimi bulunmadığı tespit edildi.Çıkan bu tablo sporcuların kariyerleri boyunca doğru egzersiz yöntemleriyle çalıştıklarını göstermiştir. Dolayısıyla araştırmaya katılan voleybolcu ve futbolcuların egzersiz programlarıyla ilgili yeni yöntemler sunmaya ihtiyaç görülmemiştir. Anahtar kelimeler: Diz; izokinetik ölçümleme; kuvvet; yaralanma; spor