Farelerde fipronil ile indüklenen oksidatif stres, yangı ve apoptozise karşı malvidinin koruyucu etkisi

Bu araştırmada farelerde fipronil ile indüklenen oksidatif stres, yangı ve apoptozise karşı malvidinin koruyucu etkinliğinin araştırılması amaçlandı. Araştırmada toplam 48 adet CD-1 erkek fare kullanıldı. Kontrol, fipronil, malvidin ve malvidin+fipronilin birlikte verildiği grup olmak üzere toplam 4 grup (n:12) oluşturuldu. Kontrol grubuna 14 gün süreyle gavaj ile %0,1 dimetilsülfoksit (DMSO) içeren %0,9'luk NaCl (5 mg/kg c.a) verildi. Fipronil grubuna 14 gün süreyle 5 mg/kg/c.a/gün gavajla fipronil, malvidin grubuna 14 gün süreyle 5 mg/kg/c.a/gün (% 0,9'luk fizyolojik NaCl içinde) gavajla malvidin hidroklorür uygulandı. Malvidin+fipronilin birlikte verildiği gruba ise ise malvidin hidroklorür (5 mg/kg/c.a/gün gavajla), fipronil (5 mg/kg/c.a/gün gavajla) uygulamasından 2 saat önce 14 gün süreyle verildi. Araştırma 15. günde sonlandırıldı ve farelerden kan, karaciğer, böbrek ve beyin örnekleri alındı. Serum örneklerinde alanin aminotransferaz (ALT) ve aspartat aminotransferaz (AST) enzim etkinlikleri ile kreatinin ve kan üre azotu (BUN) düzeyleri analiz edildi. Karaciğer, böbrek ve beyin homojenatlarında süperoksit dismutaz (SOD), katalaz (CAT), glutatyon peroksidaz (GPx), indüklenebilir nitrik oksit sentaz (iNOS), siklooksijenaz-2 (COX-2) ve tümör nekroz faktör-alfa (TNF-α) etkinlikleri ile glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA), nükleer faktör kappa B2 (NF-κB2), nükleer transkripsiyon faktörü eritroid-2 benzeri faktör 2 (Nrf2), interlökin-1β (IL-1β) ve 8-hidroksideoksiguanozin (8-OHdG) düzeyleri ölçüldü. Ayrıca karaciğer, böbrek ve beyin örneklerinde histopatolojik ve immunohistokimyasal incelemeler yapıldı. Fipronil verilen grup kontrol grubu ile karşılaştırıldığında serum AST, ALT, kreatinin ve BUN değerlerinde önemli düzeyde bir artış (p<0,05), malvidin+fipronilin birlikte verildiği grupta ise, fipronilin tek başına verildiğinde artan AST, ALT, kreatinin ve BUN değerlerinde önemli düzeyde bir düşüş (p<0,05) olduğu belirlendi. Karaciğer, böbrek ve beyin doku homojenatlarında fipronil verilen grup kontrol grubu ile karşılaştırıldığında MDA, NF-κB, 8-OHdG, TNF-α ve IL-1β düzeyleri iNOS ve COX-2 aktivitelerinde önemli düzeyde bir artış (p<0,05); SOD, CAT ve GPx enzimlerinin etkinliği ile GSH ve Nrf2 düzeylerinde ise önemli bir düşüş (p<0,05) tespit edildi. Malvidin+fipronilin birlikte verildiği grupta ise, fipronilin tek başına verildiği gruba göre MDA, NF-κB, 8-OHdG, TNF-α ve IL-1β düzeyleri iNOS ve COX-2 aktivitelerinde önemli düzeyde önemli düzeyde bir düşüş (p<0,05); SOD, CAT ve GPx enzimlerinin etkinliği ile GSH ve Nrf2 düzeylerinde ise önemli düzeyde bir artış (p<0,05) belirlendi. Ayrıca fipronil uygulanan grupta, kontrol grubuna göre hayvanların hem karaciğer ve böbrek hem de beyin dokularında hayvanların dokularında histopatolojik değişiklikler ile kaspaz-3, kaspaz-9 ve Bax ekspresyonlarında önemli artış (p<0,001), Bcl-2 ekspesyonlarında ise önemli bir düşüş (p<0,001) tespit edildi. Malvidin+fipronilin birlikte verildiği grupta ise dokularda patolojik lezyonlarda belirgin bir azalma ile kaspaz-3, kaspaz-9 ve Bax ekspresyonlarında önemli düşüş (p<0,001), Bcl-2 ekspresyonlarında önemli artış (p<0,001) saptandı. Bu bulgulara bağlı olarak 5 mg/kg c.a dozunda uygulanan fipronilin karaciğer, böbrek ve beyin hasarına yol açtığı; malvidin uygulamasının ise oksidatif stresi, yangıyı, apoptozisi ve doku hasarı belirteçlerini, histopatolojik değişiklikleri azaltarak karaciğer, böbrek ve beyin üzerindeki toksisitesini önlediği tespit edildi. Sonuç olarak malvidinin fipronil ile indüklenen karaciğer, böbrek ve beyin hasarına karşı antioksidan, antiinflamatuar ve antiapoptik koruyucu bir ajan olarak kullanılabileceği sonucuna varılmıştır.