Psikiyatrik ilaç tedavisine uyum ölçeği geliştirme çalışması

Bu araştırma, psikiyatrik ilaç tedavisine uyumu ölçmeye yönelik geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamıştır. Araştırmanın örneklemini 20.03.2024- 20.09.2024 tarihleri arasında Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hastanesi ile Tokat Dr. Cevdet Aykan Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Hastanesi psikiyatri klinik ve polikliniklerinde tedavi gören 450 hasta oluşturmuştur. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu ve araştırmacı tarafından geliştirilen Psikiyatrik İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği (PİTUÖ) kullanılmıştır. Kapsamlı literatür taraması sonucunda oluşturulan 46 maddelik havuz, uzman görüşleri doğrultusunda 90 maddeye çıkarılmıştır. 52 kişilik pilot uygulama sonrasında iki madde çıkarılarak 88 maddelik nihai form elde edilmiştir. Verilerin analizinde SPSS v27 ve AMOS v22 programları kullanılmıştır. Keşfedici faktör analizi sonucunda, toplam varyansın %65,642'sini açıklayan sekiz faktörlü bir yapı ortaya çıkmıştır. Bu faktörler; Biliş/Dikkat Sorunları, Yanlış İnanışlar, Uyku Sorunları, İçgörü, Hareket/Aktivite Sorunları, Cinsel Sorunlar, Yeme Sorunları ve Sosyal Destek Sorunları olarak isimlendirilmiştir. Psikiyatrik İlaç Tedavisine Uyum Ölçeğinin Doğrulayıcı faktör analizi sonuçları, sekiz faktörlü yapının veri ile uyumlu olduğunu göstermiştir. Ölçeğin Cronbach's Alpha katsayısı 0,981 olarak bulunmuştur. Alt boyutların Cronbach's Alpha katsayıları 0,796 ile 0,967 arasında değişmektedir. Demografik özelliklere yönelik analizlerde, bekar ve düzenli kontrole gitmeyen hastaların ilaç uyumsuzluklarının anlamlı olarak daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Diğer taraftan, ilaç uyumsuzluğunun cinsiyet, eğitim durumu, ekonomik durum, sosyal güvence, yaş, tanı süresi, hastaneye yatış sayısı ve kullanılan ilaç sayısı gibi değişkenlerle ilişkili olmadığı görülmüştür. Sonuç olarak, geliştirilen Psikiyatrik İlaç Tedavisine Uyum Ölçeği'nin geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu ortaya konmuştur. Son olarak tekrar test ile ölçeğin güvenilirliği tekrar test edilmiş, ölçekten herhangi bir soru çıkartılmamıştır.