Pulmoner embolide plazma laktat seviyesinin 30 günlük mortalitede prognostik değeri

Giriş ve Amaç: PTE saptanan hastalarda erken dönem risk sınıflaması yapılarak, prognoz ve tedavi protokolleri belirlenmektedir. Başvuru sırasında özellikle normotansif olan hastaların prognozları, klinik takip ile birlikte uygulanacak tedavinin etkinliğine bağlıdır. PTE saptanan hastalarda artmış laktat değerleri hastane içi ve 30 günlük ölümlerle ilişkili bulunmuştur (1). Amacımız acil servise PTE tanısı ile takip edilen hastaların plazma laktat düzeylerinin 30 günlük mortalite ile ilişkisini ve erken dönem risk sınıflandırmasında kullanılabilirliğini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Prospektif kesitsel olarak tasarlanan bu çalışma 01 Şubat 2014 – 01 Ağustos 2014 tarihleri arasında, Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Acil Servisinde yapıldı. Acil servise nefes darlığı, göğüs ağrısı ve buna benzer şikayetler ile başvuran hastalardan pulmoner emboli ön tanısı ile toraks anjio BT çekilenler çalışmaya alındı. Hastaların Risk faktörleri, vital bulguları, Laktat (geliş, 6 ve 12. saatte) düzeyleri, kardiyak belirteçleri, toraks BT anjiyografi görüntüleri, ekokardiyografik görüntülemeleri incelendi. Derin ven trombozuna yönelik, tüm hastalara alt ekstremite venöz KUS yapıldı. Hastalar, hastane yatışları ve taburculukları sonrası da takip edildi ve 30 günlük sağ kalım oranları incelendi. Bulgular: PTE ön tanısı ile toraks anjio BT çekilen 236 hastadan pulmoner emboli tanısı konulan 88 hasta çalışmaya alındı. Olguların, 45'inin (% 51.1) kadın hastaların oluşturduğu, ortalama yaşı ise 68.1± 1.12 (21-100 yaş arası) olarak saptandı. Laktat seviyesi 2 mmol/L'un altında olan 64 olgudan 15'i (% 23.4), laktat seviyesi 2 mmol/L'un üstünde olan 24 olgundan 12'si (% 50) ölmüştür. "Cut-off" değeri 2 mmol/L olarak alındığında % 44.4 duyarlılık, % 80.3 özgüllük göstermiştir. Bununla birlikte pozitif prediktif değeri % 50, negatif prediktif değeri % 76 bulunmuştur. Plazma laktat seviyesinin yükselmesiyle birlikte, 30 günlük mortalite de progresif bir artış gözlemlendi. Hastaların 0. saat, 6. saat ve 12. saat laktat değerleri takip edildiğinde; eğer laktat düzeyi progresyon gösteriyorsa mortalitenin arttığı tespit edildi. Tartışma ve Sonuç: Acil serviste PE tanısı konan hastalar da yüksek plazma laktat düzeylerinin kısa dönem mortalite ile ilişkisi vardır. Troponin yakın dönem prognoz öngörüsü için yüksek sensitiviteye sahip bir bulgudur. Laktat ile birlikte kombine kullanımı daha etkili bir prognoz göstergesi olarak değerlendirilmiştir. Anahtar kelimeler: pulmoner Emboli, plazma Laktat düzeyi, mortalite