Rat ve tavşan extremitelerinde yüzeyel ven seyirlerinin lateks ve veinviewer sistem ile karşılaştırmalı olarak belirlenmesi

Damarların orijin, seyir ve vaskularizasyon bölgeleri, evcil memeli hayvanları konu alan kitaplar ve makalelerde ayrıntılı olarak ifade edilmektedir. Bununla birlikte laboratuvar hayvanlarından tavşan ve rat üzerinde yapılan araştırmaların bölgelerin vaskülarizasyonları ile ilgili verdikleri bilgiler oldukça yüzeyseldir. Günümüzde laboratuvar hayvanlarında dolaşım sistemi üzerindeki çalışmaların ve kurgulanan modellemelerin çok daha çeşitli ve özgün olduğu göz önüne alındığında, bu tür araştırmalarda dolaşım sistemi anatomisinin ve oluşabilecek varyasyonların kapsamlı bir şekilde bilinmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir. Bu projenin amacı, damar seyirlerinin belirlenmesi için kullanılan latex enjeksiyon metodu ile tıp hekimliğinde intravenöz girişimler esnasında kullanılan veinviewer cihazının, rat ve tavşanlarda extremite yüzeyel ven seyirlerinin belirlenmesinde birbirleriyle karşılaştırılması ve veinviewer cihazının hayvanlarda kullanılabilir olma ihtimalinin değerlendirilmesidir. Aynı zamanda klinisyen veteriner hekimlere veinviewer cihazı ve kullanımı ile ilgili bir anket yapılarak, veteriner sahada bir farkındalık oluşturmak ve katılımcıların bu güncel görüntüleme metodu hakkındaki fikirlerini elde etmek amaçlandı. Bu amaçla proje üç aşamalı olarak dizayn edildi. Birinci aşamada 15 adet rat ve 15 adet Yeni Zelanda tavşanının extremitelerinin veinviewer görüntülemesi yapılarak bulgular kaydedildi. İkinci aşamada aynı hayvanlara latex enjeksiyon metodu uygulanarak materyallerin diseksiyonu yapıldı ve elde edilen bulgular karşılaştırmalı olarak değerlendirildi. Üçüncü aşamada ise ilk iki aşamadan bağımsız olarak, Türkiye genelinde 400 klinisyen veteriner hekime veinviewer cihazı ve kullanımı ile ilgili anket uygulandı. Ratlarda vena cephalica'nın v. jugularis externa'dan köken alması veinviewer cihazı ile görüntülenemezken, tavşanlarda v. cephalica'nın v. jugularis'ten ya da m. omotransversus'un insertiosu seviyesinde v. brachialis''ten orijinlenmesi veinviewer cihazı ile görüntülendi. Ayrıca yapılan bu çalışmada ratlarda özellikle arka extemite, tavşanlarda ise hem ön hem de arka extremite yüzeysel venlerinin latex enjeksiyon metodu bulgularına paralel olarak veinviewer cihazı ile de görüntülendiği tespit edildi. Bununla birlikte anketi yanıtlayan veteriner hekimlerin %5,7'si veinviewer cihazını kullandıklarını belirtmişlerdir. Sonuç olarak; latex enjeksiyon metodu ile elde edilen verilerin, rat ve tavşan extremite yüzeyel ven seyirleri bakımından literatüre güncel bilgi kazandıracağı düşünülmektedir. Veinviewer cihazının insanlarda özellikle periferik intravenöz katater uygulaması esnasında, damarları görünür kılabilmek amacıyla tercih edildiği düşünülürse, cihazın yüzeysel venlerin görüntülenmesinde hayvanlarda alternatif bir yöntem olarak kullanılabilceği düşünülmektedir.