Ratlarda postoperatif cerrahi yapışıklıklarda sarı kantaron yağının (Hypericum perforatum) fibrinolitik aktivite üzerine etkisinin değerlendirilmesi

Postoperatif adezyonlar, intestinal obstruksiyon, infertilite, abdominal ve pelvik ağrılar gibi ciddi komplikasyonları olan klinik bir problemdir. Yapılan araştırmalara rağmen henüz kesin bir tedavi yöntemi bulunamamıştır. Postoperatif adezyonların önlenmesi için sağlıklı bir fibrinolitik sistem bulunması gerekir. Fibrinolitik sistem, doku plazminojen aktivatörü (tPA) ve ürokinaz plazminojen aktivatörünün (uPA) yükselmesiyle aktive olur ve plazminojen aktivatör inhibitörü 1 ve 2'nin (PAI-1 ve 2) inhibisyonu ile son bulur. Bu çalışmada, yanık ve yara iyileşmesinde etkili olduğu belirtilen sarı kantaron yağının, fibrinolitik aktivite ve postoperatif adezyon oluşumu üzerine olan etkisini değerlendirmeyi amaçladık. Ratlar, 7'şer adet olacak şekilde gruplara ayrıldı ve grup 1 sadece adezyon modeli oluşturulan kontrol grubu, grup 2 adezyon modeli oluşturulup zeytinyağı uygulanan grup, grup 3 ise adezyon modeli oluşturulup sarı kantaron yağı sürülen grup olarak belirlendi. Uygun şartlarda bakılan ve takip edilen ratlar 14 gün sonunda sakrifiye edilerek adezyon güç ve alan sınıflandırılması skorlarına göre değerlendirilme yapıldı. ELISA ölçümü ve histopatolojik değerlendirme için ratlardan periton sıvısı, kardiyak kan ve doku örneği alındı. Adezyon alan ve güç değerlendirmesi yapılan ratlarda gruplar arasında istatistik olarak farklılık olmadığı görüldü (p>0,05). Elisa yöntemi ile TPA ve PAI-1 düzeyleri ölçüldü ve fibrinolitik sistem üzerindeki etkinliği değerlendirildi. Gruplar arası tPA değerleri kıyaslandığında, tüm deney gruplarında kontrol grubuna göre serum, periton sıvısı, doku düzeyleri arasında anlamlı bir fark bulunamadı (p>0,05). Gruplar arası PAI 1 değerleri kıyaslandığında ise periton sıvısında kantaron uygulanan rat grubunda kontrol grubuna göre anlamlı bir farklılık bulundu (p<0,05). Histopatolojik incelemeler sonucunda da inflamasyon ve fibrinoliz değerlendirmelerinde anlamlı bir sonuç elde edilemedi (p>0,05). Çalışmamızın sonuçları, sarı kantaron yağı uygulamasının periton sıvısında PAI-1'in yüksek olması nedeniyle fibrinolizisin gerçekleşmesinde ve dolayısıyla adezyon oluşumunu önlenmede etkili olamayacağını düşündürdü.