Yerinden edilmiş Kürt kadınlarının HEM'lerindeki (Halk eğitim merkezleri) eğitim programlarına katılmama sebepleri: Bir anlatı analizi

Bu çalışma İstanbul Bayramtepe'de yaşayan yerinden edilmiş Kürt kadınlarının Halk Eğitim Merkezlerinin (HEM) sunduğu mesleki ve okuma-yazma kurslarına katılmama sebeplerini kendi hayat hikâyeleri algılarının analizi ile incelemeyi amaçlamaktadır.Çalışma, yerinden edilmiş Kürt kadınlarının HEM'lerinde sağlanan mesleki ve okuma-yazma kurslarına katılmama sebepleri hakkında iç görü kazanmak için anlatı analizinin bir şekli olan kategorik-içerik analizini kullanmıştır. Küçükçekmece'nin Bayramtepe beldesinde yaşayan 26 ile 51 yaşları arasındaki 9 Kürt kadın ile yarı yapılandırılmış mülakatlar yapılmıştır.Verilerin anlatı analizleri bir takım göze çarpan temaların oluşması ile sonuçlanmıştır. Etnik ve dile dayalı ayrımcılık, anadilinde eğitim talebi, yakın aile ve eş baskısı, çocuk ve ev işi yükü ve sağlık problemleri Kürt kadınlarının eğitsel aktivitelere katılamamalarına veya yarıda bırakmalarına neden olan en yaygın faktörler olarak ortaya çıkmıştır.Yerinden edilme süreçlerinden geçen Kürt kadınlarının gelinen yerdeki yetişkin eğitimi olanaklarından faydalanamamaları anadil, ataerkil aile yapısı, etnik köken, yerinden edilme kavramları ve yerinden edilmenin kadınlar üzerindeki etkilerine ilişkin literatür ekseninde değerlendirilmiştir. Yerinden edilme sürecinin sonucu olarak gelişen bir takım faktörlerin yanı sıra, ataerkil aile yapısının özellikle genç yaştaki Kürt kadınlarının eğitsel faaliyetlere katılmamalarında önemli bir etken olduğu saptanmıştır. Yaşça büyük Kürt kadınlarının ise Türkçe dilindeki yetersizlikten dolayı hem mesleki hem de okuma yazma kurslarına devam edemedikleri, bunun yanı sıra temel bir hak olarak anadilinde eğitim talepleri ön plana çıkmıştır. Toplumsal cinsiyet rollerinin bir sonucu olarak çoğu Kürt kadın çocukların bakımı ve ev işlerinin yoğunluğundan eğitsel faaliyetlere katılamamaktadır. Son olarak, zorla yerinden edilme deneyimleri devlete karşı olumsuz yönde önyargı geliştirmelerine sebep olmuştur. Çalışmanın sonuçları dünya çapında yapılan yerinden edilmenin cinsiyet boyutları ile karşılaştırılmıştır.