Rekabet Hukuku'nda birleşme ve devralmaların denetlenmesi - Maddi Hukuk yönünden-

ÖZET Teşebbüsler arasında gerçekleştirilen birleşme ve devralmalar, rekabet hukuku düzenlemelerine konu olan esaslı ekonomik oluşumlardan birisidir. Bunun temel nedeni, birleşme ve devralmalar vasıtasıyla meydana gelen ekonomik yoğunlaşma artışından dolayı, pazarlardaki rekabet düzeyinde meydana gelmesi muhtemel olan azalmadır. Dolayısıyla, Türkiye'nin de dahil olduğu bir çok ülkenin ve ayrıca Avrupa Birliği'nin rekabet hukuku mevzuatında, birleşme ve devralmaların rekabet mercileri tarafından denetlenmesine yönelik hukuki düzenlemeler bulunmaktadır. Türk hukukunda bu alanda mevcut olan düzenlemelerin temel kaynağı, ekonomik yoğunlaşmaların denetlenmesine ilişkin Avrupa Birliği mevzuatıdır. Bu çalışmanın amacı, Avrupa Birliği başta olmak üzere, rekabet hukuku alanında köklü bir geçmişe sahip bulunan çeşitli ülke hukuklarının bu alandaki düzenleme ve uygulamalarından hareketle, henüz oldukça yeni olan Türk birleşme ve devralmaların denetlenmesi mevzuatı hakkında sonuç ve öneriler ortaya konulmasıdır. Bu çalışmada, birleşme ve devralmaların denetlenmesine ilişkin hukuki düzenlemelerin sadece maddi hukuku ilgilendiren yönleri detaylı olarak incelenmiş ve denetlemenin işleyişi hakkındaki usul düzenlemeleri konusunda ancak genel bilgi verilmiştir. Konunun maddi hukuk yönüne dahil olarak; rekabet hukuku açısmdan geçerli olan birleşme ve devralma kavramı, rekabet hukuku denetimine tabi olan birleşme ve devralmaların belirlenmesine yönelik kriterler ve rekabet mercileri tarafından birleşme ve devralmalar hakkında yapdan maddi değerlendirmenin esasları üzerinde durulmuştur. Teşebbüsler arası birleşme ve devralmalar, son yıllarda gittikçe artan ticari küreselleşme eğilimlerine paralel olarak, dünya çapında yaygın bir ekonomik olgu haline gelmiştir. Serbest pazar düzeni içinde önemli bir yeri bulunan bu ekonomik olguya devlet eliyle yapüacak rekabet hukuku müdahalesi, ancak serbest pazar düzeninin korunması için zorunlu olduğu ölçüde devreye girmelidir. Özellikle, Türkiye' ninki gibi gelişmekte olan ekonomiler açısmdan, birleşme ve devralmalar vasıtasıyla sağlanması mümkün olan genel ekonomik faydaların, rekabet hukuku uygulamalarında dikkate alınmasında yarar vardır.