Rekabet sürecinde sosyal destek kaybının nöral bileşenleri

İnsanların hayatta kalmasındaki önemli etkenlerden bir tanesi karşılaşılan zorluk ve tehditler ile bir arada mücadele etmektir. Bir arada olabilme ve işbirliği becerisinin temelinde, kişinin ait olduğu grubun çıkarları doğrultusunda hareket etmesi ve gerektiğinde grup tarafından desteklenmesi yatmaktadır. Sosyal destekle sağlık durumu ve yaşam süresi arasında güçlü bir ilişki olduğu yapılan araştırmalarda gösterilmiştir. Sosyal desteğin fiziksel sağlık üzerine olan etkilerinin yanında başta depresyon olmak üzere psikiyatrik hastalıklar ve mental sağlık üzerine olan etkileri de bilinmektedir. Sosyal destek ve sağlık arasındaki güçlü ilişki bilinmesine rağmen bu ilişkinin altında yatan mekanizmalar tam olarak bilinmemektedir ve özellikle nörokognitif mekanizmalar büyük ölçüde keşfedilmemiştir. Bu alandaki araştırmalar sosyal dışlanmanın altında yatan mekanizmalara odaklanmış durumdadır ve sosyal desteğin nöral mekanizmalarını inceleyen bir çalışmaya rastlanmamıştır. Bu çalışmada sosyal desteğin var olmasının ve ardından kaybedilmesinin beyin üstündeki etkilerini belirleyebilmek amacı ile araştırmacılar tarafından fonksiyonel magnetik rezonans görüntüleme (fMRG) deneyi geliştirilmiştir. Geliştirilen sosyal destek deneyine bir gönüllü ve onun 3 arkadaşı aynı anda katılmıştır. Gönüllüye deney sırasında kendisinin ve rakibinin cevaplarına göre belirli bir miktar puanın kendisi ve rakibi arasında paylaştırılacağı ve bu paylaştırma işlemini kendisinin üç, rakibinin iki arkadaşı tarafından yapılacağı söylenmiştir. Gönüllünün sosyal destek hissetmesi amacıyla deneyin ilk aşamasında daha çok kazanması, ardından sosyal desteğini kaybettiğini hissetmesi amacıyla deneyin son aşamasında daha çok kaybetmesi sağlanmıştır. Kontrol grubunda yer alan katılımcılar ise deneyi kazanarak bitirmiştir. Kazanılan ve kaybedilen dönemler arasındaki beyin işlev farkı Statistical Parametric Mapping (SPM) ile genel lineer model kullanılarak araştırılmıştır. Deney ve kontrol grubunda sosyal destek kazandıklarında aktive olan bir beyin bölgesi saptanamamıştır. Deney grubunda sosyal desteğin kaybedildiği bölümde insula ve anterior singulat korteks aktivitesi saptanmıştır. Sosyal destek kaybının fiziksel ağrı ile ilgili bölgelerde aktivasyona yol açtığı belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler; Sosyal Destek; Sosyal Dışlanma; Fonksiyonel Manyetik Rezonans Görüntüleme